Een tijd geleden ontving ik een e-mail van een journalist, waarin hij me vroeg mijn medewerking te verlenen aan een grootschalig interview onder vrouwelijke schrijvers die zich een denksport eigen hadden gemaakt. Aangezien ik in het verleden mijn steentje heb bijgedragen aan het omlaag helpen van de gemiddelde rating van een schaakclub, stemde ik toe, me er terdege van bewust dat mijn antwoorden wel eens een kwetsbare subcultuur voor teloorgang konden behoeden.

Wie heeft niet, op het puntje van de stoel, de artikelen over allochtonen en denksport, gehandicapten en denksport en jachtige yuppen en denksport gevolgd? Ik doe maar even een willekeurige greep uit de la met achtergestelde doelgroepen. Vandaar dat ik mij met gepaste ernst aan het beantwoorden van de vragen heb gezet.

‘Hoe komt het dat vrouwelijke schrijvers gemiddeld slechter schaken dan wiskundigen?’ luidde de hoofdvraag, waarbij de journalist al een aantal mogelijke antwoorden had bijgevoegd en er voor het gemak van uitging dat de door hem opgevoerde wiskundigen van het mannelijk geslacht waren. ‘Zou het aan de opvoeding kunnen liggen?’ schreef hij. ‘Vrouwen moeten altijd lief zijn, ze worden niet competitief opgevoed zoals jongens.’

Eerlijk gezegd denk ik niet dat we het in die hoek moeten zoeken. Het wordt tijd om deze redeneertrant, dertig jaar geleden bon ton, nu door te verwijzen naar het museum der archaïsche opvattingen, waar het nature-nurture-debat nog onverminderd woedt onder militante feministen en andere uitgestorven diersoorten.

‘Vrouwen kunnen goed logisch denken, maar het ontbreekt ze aan intuïtie’, schijnt schrijver/schaker Jan Hein Donner, die drie keer Nederlands kampioen werd, ooit gezegd te hebben. Een grappige bewering. Meestal wordt het vrouwen juist onder de neus gewreven dat zij zich op hoogst onwetenschappelijke wijze door hun intuïtie laten leiden. Als de uitspraak trouwens echt van Donner komt, mag deze gerekend worden tot de vriendelijkste uitlating over schakende vrouwen die ooit van zijn lippen rolde.

Het antwoord van voormalig Nederlands kampioene Jessica Harmsen klinkt een stuk minder zoetsappig. Ze stelde: ‘Je mag het niet hardop zeggen, maar misschien zijn vrouwen gewoon dommer dan mannen.’

Tja. Ik moet toegeven, zo’n antwoord doet je bloed tenminste weer stromen. En wie mijn goedbedoelde geploeter op het bord aanschouwt, zal onmiddellijk instemmen met de verklaring van Jessica Harmsen. Wél raad ik haar aan op te passen dat ze geen Opzij-redactrice in een donker steegje tegen komt. Die feministische meetlat kan hard aankomen op je hoofd.