Voor haar roman Dit mooie leven koos de Amerikaanse Helen Schulman een actueel onderwerp: de schaduwzijde van het multimediale tijdperk.
door Jasper Henderson
Op pagina 40 van Helen Schulmans Dit mooie leven wordt het verval van de welvarende familie Bergamot al aangekondigd. Moeder Lizzie is met haar zesjarige adoptiedochter Coco te gast op een kinderpartijtje in een het eens glanzende Plaza Hotel in New York. Terwijl de kinderen taartjes eten en de moeders langzaam dronken worden van de champagne wordt Lizzie zich opeens bewust van de barsten in het klatergoud: 'Toen ze haar ogen weer op zeeniveau bracht, zag ze ook dat Enriques uniform afgedragen was. Zelfs de huid van de harpiste onder de laag makeup leek versleten. Op Sydneys roze satijnen stoelkussen zaten een paar glimmende vlekjes.'
Het feestje eindigt in een monsterlijke kater.
Terwijl Lizzie zich vermaakt met de andere thuisblijfmoeders in hun eeuwige yogakleding, is haar zestienjarige zoon Jake op een feestje elders in de stad. Daisy, de dertienjarige gastvrouw, heeft het op hem voorzien en hoewel hij aanvankelijk op haar avances ingaat, wist hij haar af als ze meer van hem wil: 'Je bent gewoon veel te jong.' De volgende ochtend zit er een nogal expliciet filmpje van Daisy in zijn mailbox waarin ze Jake met behulp van een kort rokje en een honkbalknuppel wil laten zien dat ze nergens 'te jong' voor is. In zijn verwarring stuurt Jake het filmpje door naar zijn twee beste vrienden. Binnen enkele uren is Daisy aan slag duizenden keren gedownload en is het ooit benijdenswaardige bestaan van de familie verwoest.
Voor haar roman Dit mooie leven, de eerste die in het Nederlands werd vertaald, koos de Amerikaanse Helen Schulman een actueel onderwerp: de schaduwzijde van het multimediale tijdperk. Jongens en meisjes die door medescholieren via Facebook, Hyves en Twitter worden kapotgetreiterd; happy slapping en verwurgingsfilmpjes die worden rondgestuurd, en dus ook webcamopnamen die in een handomdraai openbaar worden gemaakt. Een moment van onnadenkendheid en het staat op het net, om nooit meer te worden vergeten. Met alle gevolgen van dien.
Toch is Dit mooie leven geen pamflet tegen de uitwassen van de multimediale samenleving. Natuurlijk, Schulman behandelt thema's als privé versus openbaar en de (morele) grenzeloosheid van internet. 'Bestaat er nog zoiets als schaamte, Richard? Of is dat allemaal om zeep geholpen door internet?' , maar bovenal weet ze op indringende wijze de al te broze fundamenten van een ogenschijnlijk gelukkig gezin bloot te leggen. In de gedwongen luwte die is ontstaan na de schorsing van Jake volgen we de afzonderlijke familieleden die zien hoe langzaam maar zeker de schil van zekerheden wordt afgepeld en zo geconfronteerd worden met wie ze werkelijk zijn.
Vader Richard is de ster die door hard werken zijn nederige afkomst is ontstegen en een droombaan heeft aan de universiteit van New York. Hij is de man die alles goed zal maken, falen is geen optie. Zijn vrouw Lizzie heeft haar carriëre opgegeven ten gunste van de zijne en een zeer welvarend en voorspoedig leven vol 'reisjes, kunst, restaurants, boerenkaas en biologisch fruit'. Ze zorgt voor Jake en zijn zesjarige adoptiezusje Coco. Beide ouders doen er alles aan om hun zoon te beschermen tegen de school, de pers en de achterklap om zo zijn ideale toekomst veilig te stellen.
Ironisch genoeg hebben ze in alle drukte niet in de gaten hoe Jake zelf langzaam gek wordt van wroeging. Schulman schrijft niet opvallend mooi, maar weet toch vaak dingen te benoemen die veel moderne stadsouders misschien zullen herkennen: 'Richard en Lizzie en de ouders van het meisje, alle andere ouders op die school - die staan zowel te dicht bij hun kinderen als te weinig met beide benen op de grond. Ze zijn te af. Ze hebben te veel vergaard. Ze verwachten te veel. Ze eisen te veel. Ze houden zelfs te veel van hun kinderen. En die liefde is op haar manier fnuikend.' De boodschap is helder: het mooie leven dat we leiden en voor onze kinderen proberen te bestendigen, berust op niets anders dan drijfzand.
