Nijhoff-prijs voor Marja Wiebes, Els Beerten wint eerste (en mogelijk enige) Gouden Lijst, Tessa de Loo exclusief bij ECI, Erwin Mortier wint Tzum-prijs, Peter Hofman vindt toespraak Lucebert terug, Coetzee en Byatt concurrenten voor Booker Prize, Vlaanderen koopt archief Elsschot, AKO-jury vergeet Cees Nooteboom, Reve deed het in Enschede en andere nieuwtjes uit leesland.

DINSDAG 15 SEPTEMBER

Gekkenhuis in boekenland vandaag. De datum stond al maanden vast. Vandaag verschijnt de Engelstalige editie van de nieuwe roman van Dan Brown, hij van De Da Vinci Code en Het Bernini Mysterie.
Hij heeft zo zijn eigen Dan Brown  Code van omgang met succes. Geen recensie-exemplaren, maar wat nog idioter is: geen exemplaren voor zijn vertalers. In Nederland staat een team van vier vertalers klaar om ervoor te zorgen dat het boek eind oktober leverbaar is in vertaling. Onder hen een vertaler met verstand van nummerologie, want Brown speelt nu eenmaal graag met codes en andere cijfer-gedoe en ook dat moet adequaat in het Nederlands worden overgezet.
Wereldwijd stonden Brown-lezers in de rij voor boekwinkels die speciaal voor de verkoop van de Engelse editie eerder waren opengegaan. De eerste druk bedraagt 6.5 miljoen exemplaren. Anders dan de Miljoenennota is niets uitgelekt. O ja, de titel luidt The Lost Symbol.

MAANDAG 14 SEPTEMBER

De vertaalster Marja Wiebes heeft de Martinus Nijhoff Prijs 2009 gewonnen voor haar vertalingen. Dat heeft het Prins Bernhard Cultuurfonds maandag in Amsterdam bekendgemaakt. Zij ontvangt deze prijs van 35.000 euro voor haar vertalingen van Russische literatuur naar het Nederlands. Ze vertaalde onder andere Oorlog en vrede van Tolstoj, Faust van Toergenjev en De Russische romans van Vladimir Nabokov (foto). De uitreiking is op 4 november in Amsterdam.
Marja Wiebes (1936) studeerde Slavische Taal en Letterkunde. Een van haar leermeesters was Karel van het Reve, bij wie zij jarenlang in een vertaalgroep zat.

ZONDAG 13 SEPTEMBER

Els Beerten is winnaar geworden van de nieuwe prijs voor het beste jeugdboek (12-16), de Gouden Lijst. De prijs is door Ted van Lieshout en Hans Hagen in het leven geroepen nadat de CPNB was gestopt met het toekennen van de Gouden Zoen. Die prijs zou te weinig impact hebben gehad. Voorlopig is de Gouden Lijst eenmalig uitgereikt, want de discussie over het opheffen van de Zoen gaat door.
De prijs is zaterdagmiddag uitgereikt tijdens de Middag van het Kinderboek.
Het boek van Els Beerten is getiteld Allemaal willen we de hemel. Het gaat over het verzet in Vlaanderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal wordt verteld door middel van monologen van jongeren.
Eerder werd het boek genomineerd voor de Woutertje Pieterse Prijs. 'Een monumentaal jeugdboek' vond die jury. De prijs ging echter naar Peter Verhelst en Carll Cneut.

VRIJDAG 11 SEPTEMBER

Tessa de Loo is de vierde auteur die exclusief voor ECI een novelle heeft geschreven. Het boekje heet Ode aan mijn hond en is vandaag verschenen. Op initiatief van ECI schrijven auteurs die eerder werden opgenomen in de reeks 'Schrijvers van Nu' nu exclusieve novelles in de reeks 'Schrijvers van Naam'. Geerten Meijsing, Marcel Möring en A.F.Th. van der Heijden gingen haar voor. Ode aan mijn hond kost 2,50 euro.

DONDERDAG 10 SEPTEMBER

"Ik volg de cadans van mijn handschrift en zoek naar de in letters gestolde, kwezelachtige wellust van het meisje dat ik ooit geweest moet zijn, het wicht dat op de drempel van haar adolescentie haar schriftuur even strak aantrok als de dunne lederen veters waarmee ze haar laarsjes dichtreeg – hoe ze het vlees van het woord in de baleinen van de zinsbouw dwong, tot haar eigen lijf vol striemen stond en ze naar uitbraak verlangde."
Deze fenomenale prachtzin is van Erwin Mortier, uit diens meesterwerk Godenslaap, en deze zin heeft hem zojuist 75 euro opgeleverd. Voor elk woord een euro. Dat is het geldbedrag dat hoort bij de prijs voor de mooiste zin van het afgelopen jaar, volgens de jury van de Tzum-prijs. Tzum is een literair tijdschrift.
Eerder ging de prijs naar onder anderen A.F.Th. van der Heijden, Tommy Wieringa, Jeroen Brouwers en Doeschka Meijsing.
Godenslaap werd eerder deze week geselecteerd voor de Tiplijst van de AKO-prijs.

WOENSDAG 9 SEPTEMBER

"Geachte aanwezigen - hier sta ik in een opvallend schuchtere houding voor u ... omdat ik uiterst verlegen ben met de taak die voor vanavond op mijn schouders rust. Ik heb nl. bij u in te leiden een groep jonge dichters die de pretentie heeft de Nederlandse literatuur te vernieuwen."
Historische woorden, maar verloren gewaand. Dit is het begin van de historische toespraak die Lucebert in 1949 hield in het Stedelijk Museum tijdens de legendarische CoBrA-tentoonstelling. Zestig jaar na dato wordt de toespraak voor het eerst gepubliceerd: in het literair tijdschrift Hollands Maandblad door de Enschedese neerlandicus Peter Hofman. De rede van Lucebert eindigde destijds geleden in groot tumult en markeerde de doorbraak van CoBrA en de ‘Vijftigers’.
Wat een tumult, wat een reuring.
Het Vrije Volk schreef: "Wie deze tentoonstelling gezien heeft, heeft geen hoop meer, dat er uit Karel Appel en Corneille, uit Constant en Théophile Wolvenkamp, uit Gerrit Kouwenaar en Lucebert ooit iets anders zal groeien dan wat ze nu al zijn: knoeiers, kladders."
Peter Hofman publiceerde in 2004 de biografie Lichtschikkend en zingend, over de jonge Lucebert.
Het eerste deel van de toespraak is op de website van Hollands Maandblad te lezen.

DINSDAG 8 SEPTEMBER

Twee oud-winnaars A.S. Byatt en J. M. Coetzee (twee keer winnaar zelfs) zijn de bekendste namen van schrijvers die zojuist werden genomineerd voor de Man Booker Prize.
Concurrentie hebben ze van onder anderen Sarah Waters, die al eens eerder genomineerd was.

Dit is de shortlist:
The Children's Book - A S Byatt (Random House, Chatto and Windus)

Summertime - J M Coetzee (Random House, Harvill Secker)

The Quickening Maze - Adam Fould (Random House, Jonathan Cape)

Wolf Hall - Hilary Mantel (HarperCollins, Fourth Estate)

The Glass Room - Simon Mawer (Little, Brown)

The Little Stranger - Sarah Waters (Little, Brown, Virago)

Van deze titels zijn die van Coetzee, Mawer en Waters inmiddels vertaald. Het (dikke) boek van Byatt verschijnt later dit jaar. Van Adam Foulds verschijnt eerst zijn debuut in vertaling, waarna The Quickening Maze eind 2010 in vertaling uitkomt. Bij Ailantus.

Elsschot-archief aangekocht

De Vlaamse regering en de stad Antwerpen hebben samen het archief van Willem Elsschot aangekocht. Ze legden daarvoor elk 250.000 euro op tafel. De nalatenschap is dinsdag in aanwezigheid van de familie van de schrijver overhandigd aan het Antwerpse Letterenhuis.

Antwerpen kocht met de 250.000 euro het persoonlijk en zakelijk archief van de schrijver, de Vlaamse gemeenschap krijgt voor hetzelfde bedrag het literair archief in handen. Dat laatste bestaat volgens Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) uit briefwisseling en ontwerpen van boeken zoals een 50-tal manuscripten, typoscripten, drukproeven en fragmentair materiaal.

Vlaanderen haalt het geld uit het Topstukkenfonds dat gekoppeld is aan het Vlaams Topstukkendecreet. Met de middelen uit dat fonds kan de Vlaamse regering topstukken aankopen die zeldzaam en onmisbaar zijn. Volgens Schauvliege voldoet het Elsschot-archief aan die criteria. "Zeldzaam omdat dit het enige Elsschot-archief is en onmisbaar omwille van de bijzondere waarde van de figuur van Elsschot voor het collectieve geheugen", stelt de CD&V-minister dinsdag in een mededeling.
In 2010 is het vijftig jaar geleden dat Willem Elsschot op 78-jarige leeftijd overleed. Dat wordt herdacht met een tentoonstelling over zijn leven en werk.
Eind vorige week overleed Elsschots jongste dichter, Ida de Ridder, op 91-jarige leeftijd. Zij heeft zich de laatste jaren van haar leven ingezet voor behoud van het archief.

MAANDAG 7 SEPTEMBER

Tijdens Manuscripta is de Tiplijst (voorheen longlist) bekend gemaakt van de AKO Literatuurprijs 2009. Een mengsel van fictie en non-fictie. Opvallend dat van de laatste categorie veel titels ook hoge ogen gooien bij de strijd om het beste geschiedenisboek van dit jaar.
Wat bij de fictie opvalt is de terechte plek voor Godenslaap van Erwin Mortier, die bij eerdere prijzen zo schromelijk over het hoofd werd gezien. Dezelfde uitgeverij, De Bezige Bij, maakt echter wel iets soortgelijks mee nu met Cees Nooteboom. Diens schitterende verhalenbundel 's Nachts kwamen de vossen ontbreekt. Gaan we het nou weer en voor de zoveelste keer meemaken dat Nooteboom in eigen land niet de erkenning krijgt die hij internationaal wel krijgt? Blijkbaar.
Na de Tiplijst komt op 2 oktober de Toplijst. Op 10 november volgen in één ruk de bekendmaking en uitreiking.

De Tiplijst:

Peter Bekkers: Trouw is de andere wang
Abdelkader Benali; De stem van mijn moeder
Mark Boog: Ik begrijp de moordenaar
Geert Buelens: Europa, Europa!
Michel van Eeten: Tegennatuur
Cees Fasseur: Juliana en Bernard
Arnon Grunberg: Onze oom
Kees 't Hart: De keizer en de astroloog
Herman Koch: Het diner
Gerrit Komrij: Vila Pouca
Joke van Leeuwen: Alles nieuw
Tomas Lieske: Een ijzersterke jeugd
Bart Moeyaert: Graz
Erwin Mortier: Godenslaap
Joris Note: Tegen het einde
Luc Panhuysen: Het rampjaar 1672
Wanda Reisel: Die zomer
P.F. Thomése: J. Kessels, the novel
Carolina Trujillo: De terugkeer van Lupe García
Dimitri Verhulst: Godverdomse dagen op een godverdomse bol
Eric Vlaminck: Suikerspin
Marja Vuijsje: Joke Smit
Christiaan Weijts: Via Capello 23
Tommy Wieringa: Caesarion

De opvallend Vlaams-gekleurde jury staat onder voorzitterschap van Guy Verhofstadt, oud-premier van België.
Voorzitter van het bestuur van de AKO Literatuurprijs is sinds dit jaar Winnie Sorgdrager uit Enschede, oud-minister van Justitie, lid van de Raad van State.

ZONDAG 6 SEPTEMBER

Het diner' van Herman Koch, 'Over de liefde' van Doeschka Meijsing, 'De verbouwing' van Saskia Noort, 'De prooi' van Jeroen Smit, 'Meisje met negen pruiken' van Sophie van der Stap en 'Alles te verliezen' van Esther Verhoef zijn genomineerd voor de NS Publieksprijs 2009.
Dat heeft de Stichting CPNB vandaag in Amsterdam bekendgemaakt tijdens Manuscripta, de feestelijke opening van het boekenseizoen.
Twee literaire werken, twee spannende boeken, een journalistieke bestseller en een autobiografisch relaas strijden met elkaar om de titel Boek van het jaar 2009. Deze grote diversiteit aan genres is kenmerkend voor de enige Nederlandse boekenprijs waarbij het publiek de prijswinnaar bepaalt. Stemmen kan tot en met 15 oktober. Op 20 oktober wordt het winnende boek bekendgemaakt. Het publiek kan online stemmen.
Deze boeken behoren tot de best verkochte titels van het afgelopen jaar (juni 2008 -juni 2009). Daarnaast stemt ook een kernjury, bestaande uit driehonderd leden, mee. De prijs bestaat uit de eretitel Boek van het jaar 2009, een sculptuur van Jeroen Henneman, een geldbedrag van 7.500 euro en een 1e klas jaarabonnement van de NS ter waarde van 5.653 euro. Vorig jaar won Arthur Japin de prijs. Geert Mak en Hella S. Haasse wonnen de prijs twee keer. Saskia Noort laat haar succesvolle thrillers niet insturen voor de Gouden Strop, omdat ze collega's niet voor de voeten wil lopen. Nu is ze wel genomineerd voor de Publieksprijs.

Tijdens Manuscripta, dat vandaag en maandag plaatsvindt op het terrein van de Westergasfabriek in Amsterdam, presenteren 110 uitgeverijen gedurende twee dagen hun boeken. Ze verwachten samen nog dit jaar drieduizend nieuwe boeken uit te geven. Dit jaar verschijnt nieuw werk van Dan Brown, Maarten 't Hart, Jamie Oliver en Nicci French. Volgens het CPNB is de verkoop van boeken in de eerste acht maanden van dit jaar iets (1,3 procent) achtergebleven ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Op achttien podia vinden tientallen optredens van schrijvers plaats. Internationale auteurs gaan in gesprek met hun Nederlandse collega's.
Maandag wordt de winnaar van de Selexyz-debuutprijs bekendgemaakt. Ook wordt de tiplijst van de AKO-literatuurprijs wordt dan bekend.

VRIJDAG 4 SEPTEMBER

Schrijver Tommy Wieringa en museumdirecteur Sjarel Ex openen zaterdag 19 september in museum Boijmans Van Beuningen een overzichtstentoonstelling bij beeldend kunstenaar Rinus van den Bosch. Er verschijnen twee boeken. Eén daarvan bij de Enschedese uitgever AFdH. De titel daarvan is simpelweg Rinus en heeft bijdragen van Dick Matena, Kees van Kooten, Peter Struycken en Wim Beeren.
Bij De Bezige Bij verschijnt de biografie van Van den Bosch, geschreven door Willem Otterspeer.
Uit het persbericht van AFdH:
Dagdieven, dat was de favoriete bezigheid van beeldend kunstenaar Rinus van den Bosch. Deze meest autochtone Hagenaar, geboren in een arbeidersgezin in de Schilderswijk, was een virtuoos tekenaar. Hij schilderde ook, zong, componeerde, schreef gedichten, maakte muziek. Talentrijker en kansarmer kwam nooit een kind ter wereld, zegt Willem Otterspeer over hem. Hoe verspringt het oog van  herkennen naar niet-herkennen? Daar ging het Rinus van den Bosch om. De kunstenaar relativeert onderwerp, vorm en virtuositeit. Zijn werk is ingetogen maar ook geestig en laconiek. Het werk nodigt de kijker uit om af te maken wat de kunstenaar als voorstel voor bespiegeling aandraagt. Hij laat al het overbodige weg. Zo krijg je oog voor het onaanzienlijke. Weten door zien is genoeg. De rest is ruis.

WOENSDAG 2 SEPTEMBER

Maarten 't Hart, van wie recent de roman Verlovingstijd is verschenen, heeft speciaal voor boekhandel Broekhuis honderd exemplaren van gesigneerd. Dat gebeurde in de achtertuin van de woning van 't Hart bij Warmond. Hierbij de foto. Let behalve op de pet en de glimlach ook op het wasrekje. De gesigneerde exemplaren zijn te koop bij de filialen van Broekhuis 

MAANDAG 31 AUGUSTUS

De Nederlandse thrillerauteur Charles den Tex schrijft het geschenkboek voor Juni - Maand van het Spannende Boek 2010. De maand rondom spannende boeken staat volgend jaar helemaal in het teken van de Scandinavische misdaadliteratuur, liet de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) maandag weten. Den Tex (57) heeft zijn sporen verdiend in de misdaadliteratuur. Hij won drie keer de Gouden Strop, de jaarlijkse prijs voor het beste spannende Nederlandstalige boek.
Als auteur van het geschenkboek treedt hij in de voetsporen van onder anderen Esther Verhoef, Saskia Noort en Thomas Ross. Het boekje krijgen mensen tijdens de Maand van het Spannende Boek in de boekwinkel cadeau bij de aanschaf van minimaal 12,50 euro aan boeken.
De Scandinavische thriller is volgens de CPNB niet meer weg te denken uit de hedendaagse misdaadliteratuur. Nu is Nederland in de ban van de Millenniumtrilogie van de Zweedse schrijver Stieg Larsson. De boeken stonden in Nederland twee weken lang in de top 3 van De Bestseller 60. In de jaren negentig brak Henning Mankell wereldwijd door met zijn reeks over de Zweedse inspecteur Wallander.
Tussen 1965 en 1975 maakte Nederland voor het eerst kennis met ''misdrijven in de vaak koude, sombere setting van de Scandinavische winter'', aldus de CPNB. Lezers liepen toen warm voor de Martin Beck-serie van het succesvolle Zweedse schrijversechtpaar Sjöwall en Wahlöö. De 22e editie van Juni - Maand van het Spannende Boek 2010 wordt op 1 juni geopend met het evenement The Power of Plots in de Melkweg in Amsterdam.

VRIJDAG 28 AUGUSTUS

Gerard Reve (1923-2006), die er in de jaren zestig openlijk voor uitkwam dat hij homoseksueel was, had in de oorlogsjaren een vriendin. Dat schrijft Nop Maas in een voorpublicatie van de driedelige biografie Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven. Het eerste deel, getiteld De vroege jaren, verschijnt 30 oktober, aldus Uitgeverij G.A. van Oorschot vrijdag. Gerard verbleef in 1941 enige tijd in Enschede, waar hij "halsoverkop verliefd'' werd op de drie jaar oudere Tine Fraterman. Later woonde Tine tijdelijk in bij de familie Van het Reve (de officiële familienaam) in Amsterdam, waar zij bij 'Gerardje' op de kamer kwam. Volgens Maas was dat de kat op het spek binden en kregen ze ook een seksuele relatie.
Gerard vond het thuis niet prettig. ''Te pas en te onpas komen er schampere opmerkingen over Tine en onze zedeloze verhouding'', schreef Gerard ooit in een brief. ''Je kunt toch het gehele ontmaagdingsgebeuren niet gaan vertellen.'' In 1945 kwam er een einde aan de relatie toen Tine terugging naar Enschede. In de herinnering van Tine had ze het uitgemaakt, maar was er daarvoor geen duidelijke aanleiding. Gerard was er volgens haar erg verdrietig van. Volgens Maas herinnerde Tine later ''niets van homoseksuele neigingen'' bij Gerard.

 / / / 

De schrijver Abdelkader Benali gaat volgend voorjaar een nieuw boekenprogramma presenteren. Dat heeft de publieke omroep NPS bekendgemaakt. De voorlopige titel van de zesdelige serie is 'De schrijver en de stad'. Aan de hand van beschrijvingen en ontmoetingen met levende en dode schrijvers geeft 'De schrijver en de stad' volgens de omroep een uniek beeld van zes Nederlandse en Vlaamse steden die een belangrijke rol speelden in de literatuur.

DONDERDAG 27 AUGUSTUS

Weer een taak volbracht. Gerrit Komrij zelf sluit 'zijn' Sandwich-reeks af met deel 20: Bombast en larie.
De Sandwich-reeks begon de oud-Winterswijker toen hij nog Dichter des Vaderlands was. Hij wilde een serie poëziebundels uitgeven. Uniform uitgegeven, gebonden en betaaldbaar, al is dat laatste natuurlijk relatief. Twintig delen in totaal. Telkens zouden twee delen tegeljkertijd verschijnen. Eén deel met werk van een nieuwe dichter, het andere, een bloemlezing, zou werk bevatten van een oudere, vaak vergeten dichter. Ondanks het feit dat de reeks gaandeweg van uitgever moest wisselen, is Komrij's plan voltooid wanneer volgende week de delen 19 en 20 verschijnen. Deel 19 is van Michiel de Rooij: Hoe hoog de maan. Deel 20 van Komrij zelf.
Op 7 september wordt de voltooiing van de reeks gevierd met een feestelijke poëzieavond in De Kleine Komedie, met alle debuterende dichters, met aandacht voor de oudere meesters en met een hommage aan Komrij.

DINSDAG 25 AUGUSTUS

Thrillerschrijfster Marion Pauw, winnares van de Gouden Strop 2009 met haar boek Daglicht, heeft een scenario geschreven voor een prestigieuze dramaserie. Deze wordt door de NCRV in het voorjaar van 2010 zes weken lang dagelijks op de buis gebracht.
Acteurs Jacob Derwig en zijn echtgenote Kim van Kooten spelen een echtpaar in de nieuwe serie, die 'In Therapie' gaat heten en geregisseerd wordt door Alain de Levita. Derwig is een therapeut, die dagelijks zijn vaste 'klanten' in zijn praktijk aan huis ontvangt, stuk voor stuk mensen die met zichzelf of hun leven in de knoop zitten. Halina Reijn, Carice van Houten, Gaite Jansen, Ferderik Brom en Dragan Bakema spelen zijn patiënten. Elke vrijdag spreekt de door huwelijksproblemen geplaagde therapeut met zijn supervisor, gespeeld door Elsie de Brauw.

 
„Het is een topcast en een heel spannend project, dat oorspronkelijk uit Israël komt en helemaal naar de Nederlandse situatie is toegeschreven”, aldus NCRV's eindredacteur Drama, Gemma Derksen. „Het is visueel gezien simpel drama van 25 minuten waarin heel veel wordt gepraat. Daar heb je echt sterke, talentvolle acteurs voor nodig, anders werkt het niet.” De reeks wordt vanaf volgende maand in Amsterdam opgenomen en zal volgend jaar rond de zomer te zien zijn, op een vast tijdstip na Nova.

MAANDAG 24 AUGUSTUS
Vers van de pers: de nieuwe thriller van Peter de Zwaan. De oud-journalist van Twentsche Courant Tubantia publiceerde bij Cargo, de imprint van De Bezige Bij, een nieuw spannend boek rond speurder Jeff Meeks. Titel: Een zaak van vrouwen. Meeks herkent een collega in de mishandelde vrouw op een krantenfoto. Hij duikt in haar zaak, de vermissing van een meisje. Zelfs de ouders maken zich daar niet druk om. Meeks wel, maar hij ondervindt veel weerstand. Van vrouwen.
De Zwaan (1944) publiceerde in 1992 zijn eerste thriller, Dietz. Een zaak van vrouwen is zijn negentiende. Met Het Alibibureau won hij, in 2000, de Gouden Strop.

ZATERDAG 22 AUGUSTUS
Erwin Mortier houdt zaterdag 21 november de L.P. Boonlezing. Dat heeft het Louis Paul Boon Genootschap bekendgemaakt. De lezing heeft plaats in Nijmegen in het Vlaams Cultureel Kwartier.
Wat de lezing op voorhand interessant maakt, is dat Mortier, moest hij kiezen tussen de Vlaamse reuzen Boon en Claus, voor Hugo Claus zou kiezen. Niet omdat hij Claus kende, niet omdat hij op diens herdenkingsplechtigheid sprak.
In een interview bij gelegenheid van zijn deelname aan Saint Amour zei hij:

"Claus was onze speelvogel. Boon was onze tedere anarchist. Claus de speelse anarchist. Zij hadden allebei heilzaam gebrek aan ontzag voor machtsstructuren. Woedend sarcasme tegenover de verknechting van de geesten door kerken en andere instanties. Boon komt op mij dan wat te dogmatisch over. Zijn oeuvre moest een profane bijbel zijn. De theodice van de bevrijde mens. Daarin vind ik hem soms net te vaak een profane bisschop. Terwijl Claus wat dat betreft een echte aristocraat is, die vrolijk overspel pleegt met elk woord dat hij tegen komt, met elke traditie gaat hij aan de haal. Dat heeft mij meer aangesproken dan Boon."

VRIJDAG 21 AUGUSTUS
Dit is de opdracht vóór in het boek: 'To Arthur Japin and Lex Jansen'. In het Engels, ja. Het is dan ook een Engelstalig boek. Meer precies de biografie van een in Nederland onbekende Braziliaanse schrijfster, geschreven door een onbekende Amerikaan. Wat doen Japin (schrijver) en Jansen (directeur van de Arbeiderspers en partner van Japin) in zo'n buitenlands boek?

De biografie Why This World, over Clarice Lispector, is geschreven door Benjamin Moser. Het was tevens zijn proefschrift. Hij is daar eind april op gepromoveerd in ... Utrecht. Japin en Jansen waren de paranimfen. Het boek is de handelseditie, deze week verschenen bij de uitgeverijen New Directions in de VS en Haus in Engeland.
Blijkt dat Moser al jaren in Nederland woont. Hij is een huisgenoot van Japin en Jansen. Voor alle ins and outs over hun relatie, zie Japin's Privé-domein Zoals dat gaat met wonderen. Japin en Moser ontmoetten elkaar in 2000, toen Moser nog redacteur was bij de uitgever in Amerika van de boeken van Japin.

Clarice Lispector (1925-1977) geldt in het wereldje als een van de grootste Zuid-Amerikaanse schrijfsters van de 20e eeuw. Het uiterlijk van Marlene Dietrich, de literaire klasse van Virginia Woolf, zo wordt ze omschreven. Geboren in Oekraïne, opgegroeid in Brazilië. Een turbulent leven.
In Nederland werd werk van haar vertaald. Het uur van de ster en de verhalenbundel Familieverhalen. Adelheid Roosen speelde een theatersolo gebaseerd op Het uur van de ster.
Het boek van Moser is inmiddels overladen door lof. Orhan Pamuk, Edmund White, Jonathan Franzen en Colm Tóibin toonden groot enthousiasme.

DONDERDAG 20 AUGUSTUS

De biografie die Nop Maas schrijft over Gerard Reve zal bestaan uit drie delen. Het eerste verschijnt op 30 oktober. Dat heeft uitgeverij Van Oorschot bekend gemaakt in de najaarsaanbieding.
'Kroniek van een schuldig leven', zo luidt de titel van de biografie. Het eerste deel beslaat de 'vroege' jaren: 1923 - 1962. Het gaat over zijn werk, maar ook over: "zijn jeugdjaren, de oorlogsperiode, zijn huwelijk met dichteres Hannyt Michaelis, de worsteling met zijn homoseksualiteit, zijn communistische verleden en de godsdienst."
Het eerste deel zal 752's pagina's dik zijn. De volgende delen verschijnen in maart ('De rampjaren') en oktober 2010 ('De late jaren').

DINSDAG 18 AUGUSTUS

Met het schrijven van verhalen is Maarten 't Hart op een gegeven moment gewoon gestopt. Waarom? Om verschillende redenen. Ook: "Omdat mijn Verzamelde Verhalen al zijn verschenen", aldus de schrijver in een interview dat aanstaande zaterdag in de bijlage Spectrum van o.a. de Twentsche Courant Tubantia wordt gepubliceerd. 't Hart wordt echter 65 dit najaar en nu pakt hij op verzoek van de redactie van het literair tijdschrift De Gids toch die oude stiel van het verhalen schrijven weer op.
Van de schrijver verschijnt volgende week de roman Verlovingstijd, zijn zeventiende. In het interview spreekt hij over de totstandkoming van de roman, over erkenning, over waarom hij zijn figuren naar het leven tekent en over monogamie en overspel.
Ook legt hij uit dat hij een andere titel voor de roman in gedachten had en waarom die het in Nederland niet is geworden, maar in Duitsland wel.

MAANDAG 17 AUGUSTUS

Barbara Stok is winnaar geworden van de 36e Stripsschapprijs, de belangrijkste prijs voor strip-kunst in Nederland. Dat heeft haar uitgever, Nijgh & van Ditmar bekend gemaakt. Aan het werk van Barbara Stok (1970) valt op dat zij, meer dan haar collega's, langere verhalen in boekvorm 'vertelt'. Slechts zelden bundelt ze los werk. Deze voor boekuitgaven getekende verhalen zijn autobiografisch. Dit jaar wist ze in het boek Dan maak je maar zin dat losse werk zo te bundelen dat er alsnog een doorlopend verhaal ontstond.

ZATERDAG 15 AUGUSTUS

Oud-premier Dries van Agt komt in september met het boek Een schreeuw om recht. De ondertitel zegt alles: de tragedie van het Palestijnse volk.
Van Agt (1931) heeft al vaker te kennen gegeven dat hij zich in de Palestijns-Israëlische kwestie heeft verdiept. In het boek heeft hij zijn bevindingen bijeengebracht. Dat hij daarbij en daarmee afstand neemt van het pro-Israëlische beleid dat hij zelf tijdens zijn premierschap heeft uitgedragen, maakt het extra pikant. Uitgeverij De Bezige Bij voorspelt dat het document in Den Haag en ver daarbuiten voor veel rumoer zal zorgen. Ze werden deze week al meteen op hun wenken bediend. Elsevier-columnist Afshin Ellian schreef dat dit boek het einde van uitgeverij De Bezige Bij betekent. Daaraan weer extra pikant is dat Ellian's voormalige collega Leon de Winter - ze schreven om en om columns voor Elsevier.nl - zijn boeken laat uitgeven bij De Bezige Bij. De Winters nieuwe roman staat gepland voor oktober. Bij de Bij dus.

VRIJDAG 14 AUGUSTUS

Mijlpaal over twee weken. Bij de Amsterdamse uitgeverij G.A. van Oorschot rolt op vrijdag 28 augustus het duizendste boek van de persen. Niet ontoepasselijk is het een boek waar Van Oorschot zelf, dat wil zeggen wijlen Geert van Oorschot, bij betrokken is. Het betreft de briefwisseling (1951-1987) tussen hem en dichteres M. Vasalis. Bijzonder is dat de briefwisseling verschijnt in beider 100ste geboortejaar. Uitgeverij G.A. van Oorschot publiceert sinds 1945. Het uitgevershuis staat bekend om de kwalitatief hoge uitgaves. Prachtig verzorgde boeken. Bekende namen uit het fonds zijn J.J. Voskuil, A. Koolhaas, Rutger Kopland. Veel eer legde Van Oorschot in met de Russische Bibiliotheek. Dit najaar is in die reeks de nieuwe vertaling van de verhalen van Tsjechov compleet.

DONDERDAG 13 AUGUSTUS

Schrijver A.F.Th. van der Heijden is de jongste aanwinst van De Bezige Bij. Dertig jaar liet hij Querido zijn boeken uitgeven. Hij debuteerde daar, als Patrizio Canaponi. Maar ook hij maakt de overstap naar De Bezige Bij. Net als Cees Nooteboom vorig jaar, net als Edzard Mik vrij recent, net als Charlotte Mutsaers ooit, net als zo velen voor hen, onder wie Kees van Beijnum, Erwin Mortier, Gerrit Komrij, Jan Siebelink. Het sterrenteam van De Bij breidt uit en uit. Het Real Madrid van letterenland.
Met Van der Heijden verhuist zijn complete oeuvre naar De Bij. "De overstap geschiedt op verzoek van de auteur en met instemming van alle betrokken partijen. Niettemin betreurt Querido het vertrek van Van der Heijden, die dertig jaar lang aan de uitgeverij verbonden was."
De overstap komt toch nog onverwacht. Het leek rustig, nadat de auteur ontstemd was over de geringe aandacht van de uitgever voor zijn zilveren jubileum.

WOENSDAG 12 AUGUSTUS

Wat in België al weken het geval was, is nu ook in Nederland een historisch feit. Stieg Larsson, de Zweedse thrillerauteur, staat op de plaatsen 1,2 en 3 van de Bestseller 60 met de drie delen van Millennium. Dat hebben de CPNB en Larssons uitgeverij Signature vandaag bekend gemaakt. Dat de drie bestverkochte boeken van een en dezelfde schrijver zijn, komt maar sporadisch voor. Het is ook ooit Sonja Bakker en Dan Brown gelukt. De verfilming van het eerste deel van Millennium is sinds 6 augustus in de bioscoop te zien.

DINSDAG 11 AUGUSTUS

Annejet van der Zijl wilde in het interview in Spectrum (zaterdag 8 augustus) niet ingaan op haar biografie over prins Bernhard. In de prospectus van haar uitgever Querido echter wel.
Op de vraag of ze met onthullingen komt, zegt ze: "Ik heb veel dingen gevonden die me verrasten en die behoorlijk afwijken van het 'bekende verhaal'. Maar het ging mij niet zozeer om zogenoemde smeuïge feiten, het ging mij om een om nieuw, plausibel beeld. Bernhard is - overigens vooral door zijn eigen toedoen - altijd al zo in de sfeer van ophef en sensatie getrokken. Hij was een onrustig mens met een onoverzichtelijk leven. Mijn ambitie was juist om uit die hele wirwar van verhalen, mythes en geruchten een solide en samenhangend verhaal te destilleren."
'Achter mythes kijken' vindt ze de rode draad in haar werk. Een meer persoonlijke reden om over Bernhard te schrijven was er ook. "Ik wilde wel eens kijken of ik een overtuigend boek kon maken over een man. En Bernhard is, in ieder geval op het eerste gezicht, natuurlijk een van de meest "mannige" mannen die je je kunt voorstellen."
Dat ze, in tegenstelling tot Cees Fasseur, niet tot het Huisarchief van de koninklijke familie werd toegelaten, vindt ze achteraf gunstig. "Anders was ik daar misschien blijven hangen." In plaats daarvan ging ze buitenlandse archieven in, in met name Polen en Duitsland.
"Bernhard, de jonge jaren" verschijnt in februari.