Nieuwtjes en nieuws uit boekenleesland, zo dagelijks mogelijk.

VRIJDAG 21 MEI

In een ziekenhuis in Turkije is Driek van Wissen overleden. De oud-Dichter des Vaderlands werd onwel op het vliegveld. Hij is 66 jaar geworden.

# Reinier de Rooie is de nieuwe stadsdichter van Hengelo. Hij is met hart en ziel aan de poëzie verpand, vindt de jury. Sterker: „Hij ís poëzie.” De Rooie is de opvolger van Fred van de Ven.
De Rooie was de organisator van de maandelijks reeks ‘Hengelo (O) Hoort!’ in kunstsociëteit Lambooijhuis, waar talrijke dichters optraden. En hij staat ook aan de wieg van het Hengelose stadsdichterschap. Donderdagavond werd de keuze bekend gemaakt tijdens een bijeenkomst in bibliotheek.
De juryleden toonden zich onder de indruk van het werk van De Rooie. „Het zijn krachtige en uitgesproken gedichten, gedichten ook met gal en humor.” Wel vroegen sommig juryleden zich af of 'gal en azijn niet teveel overheersen.'Evenwel, onder 'gal en cynisme schuilt bij de dichter ook een warm hart voor Hengelo.'

DONDERDAG 20 MEI

Thrillerschrijver Alex van Galen vindt dat de CPNB met alle aandacht voor de Scandinavische thrillers de Nederlandse thrillerschrijver tekort doet.

OPEN BRIEF AAN HET CPNB

De Maand van het Spannende Boek lijkt nu officieel omgedoopt in 'Maand van het Scandinavische Boek'. Dat leek eerst nog een leuk idee, want we versnaperen allemaal wel eens een thriller vol licht verteerbaar knäckebröd. Maar wat een hete maand voor Nederlandse thrillerschrijvers had moeten worden, lijkt nu uit te monden in een lange, gure Zweedse winternacht. Nederlandse schrijvers dreigen in de pers, de winkels én zelfs tijdens de Power of Plots ondergesneeuwd te raken. En dat terwijl de Maand is bedacht voor juist die Nederlandse thriller.

Waarom gebruikt het CPNB ('ter promotie van het Nederlandse boek') ons geld om Scandinavische schrijvers te promoten?

Want ik lees in de bladen meer recensies over obscure Zweedse schrijvers dan over gerenommeerde Nederlanders. In de winkels struikel je over een stapel thrillers met een verrassend hoog sneeuw-, ijzel- en fjordengehalte. En zelfs voor de Power of Plots (toch bedacht als een feestje voor en met Nederlandse thrillerschrijvers) moet ik straks een tolk meebrengen. Zoals collega Annet de Jong al twitterde: 'Moet je op het boekenbal eens proberen, vooral buitenlandse schrijvers uitnodigen.'

Het is een tsoenami aan Scandinavisering. Je zou haast willen dat Geert Wilders dáár eens wat aan deed. Maar ik hoef me gelukkig niet tot hem te wenden: wij hadden daarvoor altijd het CPNB.

Veel Nederlandse schrijvers publiceren hun boek rondom juni, vanwege de gehoopte extra aandacht. Maar de opzet van de Maand vh Spannende Boek lijkt nu volledig te mislukken. Want zelfs aan de Gouden Strop is tot nu toe weinig tot geen aandacht besteed in de pers. En dat het geschenkboek dit jaar van Charles den Tex komt, voelt toch een beetje als een troostprijs.

Ik hou oprecht van Mankell, Läckberg en Lapidus en ik ga regelmatig op vakantie in Denemarken. Maar knäckebröd kan ik voorlopig even niet zien.

Met hartelijke groet,

Alex van Galen
thrillerauteur

# Regisseur George Sluizer werkt aan een verfilming van het boek In Babylon van schrijver Marcel Möring. Dat heeft producent Gallia Films woensdag op het Filmfestival van Cannes bekendgemaakt. Het wordt de eerste film van de 78-jarige Sluizer in acht jaar tijd.
De werktitel van het Engelstalige project luidt The Last Hollander. Producent Gallia Films probeert op het filmfestival medefinanciers voor het project te vinden.

# In Den Haag is de P.C. Hooftprijs uitgereikt aan Charlotte Mutsears (foto). ,Het proza van Mutsaers is onmiskenbaar het werk van een dubbeltalent'', zo stelde de jury. ,,Zo geduldig als een schilder de materiële wereld beklopt en aftast, zo precies plooit Mutsaers haar teksten rondom concrete voorwerpen als een rok, een dennenappel of een mobiele telefoon. Geen wonder dus dat haar teksten zeer beeldend zijn.''

# Troubles van J.G. Farrell is veertig jaar na dato winnaar geworden van de Booker  Prize 1970.
De prijs vor dat jaar was door een verandering in de spelregels niet toegekend. Eerder dit jaar werd besloten dat alsnog in te halen.

# F. Starik is de nieuwe stadsdichter van Amsterdam.

In dichterlijke vorm becommentarieert hij twee jaar lang belangrijke gebeurtenissen in de stad. De
stadsdichter is door het dagelijks bestuur van stadsdeel Centrum aangesteld, maar werkt onafhankelijk. F. Starik (1958) is de vierde stadsdichter van Amsterdam. Hij is hiermee de opvolger van Mustafa Stitou, Robert Anker en Adriaan Jaeggi.

VRIJDAG 14 MEI

Auteur en Nobelprijswinnaar J.M. Coetzee is vrijdag onderscheiden als Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

De van oorsprong Zuid-Afrikaanse schrijver kreeg de versierselen tijdens de opening van het festival Is dit J.M. Coetzee? in De Balie in Amsterdam uit handen van wethouder Carolien Gehrels (Cultuur). Dit maakte zijn uitgeverij Cossee bekend.

De koninklijke onderscheiding wordt jaarlijks slechts aan een klein aantal mensen uitgereikt en bij hoge uitzondering aan een niet-Nederlander. Coetzee schrijft romans, essays en verhalen.

if (typeof(dartPosition5) != 'undefined') { document.write(''); document.write(dartPosition5); document.write('
'); document.write(''); }

De auteur won twee keer de Booker Prize voor de romans Wereld en wandel van Michael K en In ongenade. Hij ontving in 2003 de Nobelprijs voor Literatuur voor zijn gehele oeuvre. Zijn laatste roman Zomertijd volgt in de serie autobiografische romans op de boeken Jongensjaren en Portret van een jongeman. Voor zijn lezers in Nederland en Vlaanderen maakte Coetzee een selectie uit zijn essays: Wat is een klassieke roman. De schrijver woont tegenwoordig in Adelaide, Australië.

MAANDAG 10 MEI

De Vlaamse schrijver, dichter en columnist Bernard Dewulf (50) heeftde Libris Literatuur Prijs gewonnen met zijn novelle Kleine dagen. Juryvoorzitter Hans Wijers maakte dat bekend in het Amstel Hotel in Amsterdam.

Aan de prijs is een bedrag van 50.000 euro verbonden. Wijers noemde het boek van Dewulf een ,,stilistisch kroonjuweel''. In Kleine dagen beschrijft de auteur in een reeks columnachtige stukken zijn eigen dagelijkse omgeving, zijn vrouw, zijn kinderen, zijn huis en zijn tuin. Volgens de jury is de novelle ,,een fascinerende schildering van de evolutie van het samenleven in een gezin. Het zijn de beste schrijvers die geen kosmische thematiek nodig hebben om te schitteren, en om door te dringen tot de essentie van ons bestaan.''

DONDERDAG 29 APRIL

Het boek over de Vrede van Nijmegen, De ochtendgave, laat op zich wachten. Schrijver A.F.Th. van der Heijden heeft nog meer tijd nodig. Dat laat zijn vrouw en manager, Mirjam Rotenstreich, aan GPD-daglbad De Gelderlander weten. In opdracht van de gemeente Nijmegen schrijft Van der Heijden een historische roman over de periode dat de Vrede van Nijmegen getekend werd, eind 17e eeuw.

 

Hij zou het boek in september 2009 al klaar hebben, maar kwam er achter dat er veel meer in zat dan de oorspronkelijk geplande novelle van 120 bladzijdes. Het uiteindelijke verhaal heeft minstens 600 bladzijdes nodig om zich te laten vertellen. Een behoorlijk dikke pil. De veelgeprezen schrijver kondigde in december nog een nieuwe deadline aan: eind februari. Maar twee maanden later moeten nieuwsgierigen toch meer geduld hebben. Rotenstreich: "Adri is nog druk bezig. Hij kan echt niet worden gestoord. Ik kan niet zeggen wanneer mijn man klaar is, zelfs niet of het dit jaar nog lukt. Hij zit nog écht te schrijven."

Het drukwerk was inmiddels zeer welkom geweest. Vandaag opent Museum Het Valkhof een nieuwe Vrede van Nijmegenzaal. Nijmegen was in 1678-'79 hét politieke centrum van Europa. In de stad vonden onderhandelingen plaats over de beëindiging van verschillende Europese oorlogen.

Genoeg om over te schrijven, ondervond ook Van der Heijden. Een woordvoerder van zijn uitgever zegt dat de verschijningsdatum nog onzeker is. De gemeente Nijmegen heeft Van der Heijden 30.000 euro gegeven voor de opdracht. De extra tijd die hij eraan kwijt is, is voor zijn rekening.

DINSDAG 27 APRIL

Gimmick!, de roman waarmee schrijver Joost Zwagerman eind jaren tachtig doorbrak, wordt verfilmd. Joost Zwagerman heeft destijds nog met Theo van Gogh aan een verfilming gewerkt, zo vertelde hij recent. Zwagerman schreef het Boekenweekgeschenk van dit jaar.
N279 Entertainment, een nieuw productiebedrijf van Els Vandevorst en Martin Koolhoven, heeft nu de rechten verworven. Christophe Dirickx (De helaasheid der dingen) neemt het scenario op zich. Dat maakte N279 Entertainment dinsdag bekend.
Vandevorst: „Dat er vorig jaar nog een groot feest werd gegeven om de twintigste verjaardag van Gimmick! te vieren, zegt wel iets over de impact die Zwagermans prikkelende roman over de Amsterdamse kunstscene destijds had. Het wordt tijd dat die wereld van seks, drugs en house op het witte doek te zien zal zijn.”
De film moet naar verwachting eind 2011 in de bioscopen draaien. Over de acteurs, draaidagen en filmlocaties is nog niets bekend. Van het boek Gimmick! zijn sinds 1989 ruim 250.000 exemplaren verkocht, meldde Uitgeverij De Arbeiderspers.
 

# - Dit is de shortlist van de Gouden Strop:

René Appel – Van twee kanten (Uitgeverij Anthos)
Hans Declercq – Hoe zwart is de duivel? (Uitgeverij Van Halewyck)
Bram Dehouck – De minzame moordenaar (Uitgeverij Van Halewyck)
Lieneke Dijkzeul – De geur van regen (Uitgeverij Anthos)
Carla de Jong – Serpent (Uitgeverij Archipel)

 Uitreiking op 1 juni in De Melkweg in Amsterdam

ZONDAG 25 APRIL

Cees Nooteboom heeft de Gouden Uil Literatuurprijs 2010 gewonnen. Hij kreeg de Belgische prijs zondag voor zijn verhalenbundel 's Nachts komen de vossen.

De jury onder leiding van Guy Mortier noemt het werk ,,een elegante verhalenbundel die blijft hangen''.

De andere genomineerden waren de Nederlanders Mensje van Keulen voor Een goed verhaal, Arnon Grunberg voor Kamermeisjes en soldaten, Thomas Rosenboom voor Zoete mond en de Vlaamse schrijver Tom Lanoye voor Sprakeloos. Aan de prijs is een bedrag van 25.000 euro verbonden.

Vorig jaar ging de Gouden Uil naar de Nederlander Robert Vuijsje met het boek Alleen maar nette mensen.

# - De Britse schrijver Alan Sillitoe is op 82-jarige leeftijd overleden. Volgens familie geciteerd door Britse media zondag stierf hij in het # - ziekenhuis in Londen.

Hij behoorde tot de 'angry young men' die zich in de jaren vijftig tegen de hiërarchische maatschappijstructuur verzetten. Tot de groep behoorden ook John Osborne, John Braine en Kingsley Amis.

Zijn bekendste werken zijn zijn debuutroman Saturday Night and Sunday Morning (1958) en The Loneliness of the Long Distance Runner (1959). Beide zijn verfilmd. Het laatste boek is in het Nederlands verschenen onder de titel De eenzaamheid van de langeafstandsloper. In zijn werk gaf hij een beeld van de arbeidersklasse na de Tweede Wereldoorlog.

Sillitoe kwam uit een arbeidersgezin in Nottingham. Hij verliet school toen hij veertien was en werkte in fabrieken en bij de luchtmacht. Hij begon met schrijven toen hij maandenlang was uitgeschakeld door tbc. Hij schreef naast romans ook kinderboeken, gedichten, filmscripts en toneelstukken

DINSDAG 20 APRIL

Minka Nijhuis is winnaar geworden van de Bob den Uijl prijs voor het beste literaire en/of journalistieke reisboek .
Nijhuis ontving de prijs voor Birma, land van geheimen.
 

De shortlist voor de Orange Prize 2010 is bekendgemaakt. De volgende titels voor het beste Engelstalige boek geschreven door een vrouw zijn genomineerd:
Rosie Alison: The very thought of you
Barbara Kingsolver: The Lacuna
Attica Locke: Black water rising
Hilary Mantel: Wolf Hall
Lorrie Moore: A gate at the stairs
Monique Roffey: The white woman on the green bicycle
Bekendmaking op 9 juni.

# - De rol die de Joodse Raad en zijn voorzitters David Cohen en Abraham Asscher hebben gespeeld bij de vernietiging van het Nederlandse Jodendom in de Tweede Wereldoorlog, is het meest omstreden thema uit de geschiedschrijving van de Jodenvervolging. Met die woorden begint historicus Erik Somers, tevens onderzoeker bij het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie NIOD, zijn boek Voorzitter van de Joodse Raad. De herinneringen van David Cohen, 1941 - 1943. Het boek verschijnt op 26 april.

De bezetters stelden de Joodse Raad begin 1941 in en wezen diamantair Asscher en hoogleraar oude geschiedenis Cohen aan als voorzitters. De Joodse Raad hielp onder andere met het samenstellen van deportatielijsten, al geloofde de raad lange tijd dat de Joden op deze lijsten tewerkgesteld zouden worden. Ook organiseerde de raad de landelijke verstrekking van de Jodensterren. „Het dragen van de Jodenster heeft het noodlot van de Joden aangekondigd en bezegeld”, verzucht Cohen later in zijn Herinneringen.

Vooral historicus Loe de Jong heeft de handelwijze van de Joodse Raad na de oorlog fel aangeklaagd en daarmee lange tijd de toon gezet voor hoe naoorlogs Nederland erover dacht. Pas de laatste tijd is er volgens Somers weer ruimte voor nuance. „Redden en rekken was het parool”, meldt Cohen in zijn nu gebundelde herinneringen. De wetenschapper was er ten diepste van overtuigd dat de bezetting niet zo lang zou duren en dat het „belangrijk is personen te sparen die voor de Joodse gemeenschap en voor de wederopbouw van het Joodse leven na de bevrijding van belang zijn.”
„Ik vermijd hier over de vreselijkheid van een dergelijke keuze uitvoerig uit te weiden. De dagen en nachten waarin wij ons aan dit werk moesten wijden, behoren mede tot mijn vreselijkste herinneringen”, aldus Cohen.

Cohen was in staat om zich vanuit zijn gezagsgetrouwe en hoogfatsoenlijke overtuiging af te sluiten voor wat er werkelijk gebeurde, zo blijkt uit het boek. Hij wees verzet tegen de Duitsers af, omdat hij meende dat enige samenwerking meer op zou leveren. Maar zijn vrouw en twee dochters waren anti-Duits en proverzet. Zij organiseerden de smokkel van Joodse kinderen uit de Hollandse Schouwburg naar onderduikadressen. De vrouwen stelden daarvoor in de achterkamer van hun huis lijsten samen, terwijl huisvader Cohen in de voorkamer lijsten voor de Joodse Raad maakte.

Zowel Cohen als Asscher is met de laatste deportatietrein in 1943 ook afgevoerd. Zij overleefden de oorlog, maar Asscher kwam terug als een gebroken man. Hij overleed in 1950, terwijl Cohen pas in 1967 op 84-jarige leeftijd stierf. De hoogleraar wilde nog een boek schrijven over zijn tijd in de Joodse Raad, maar kon dat niet meer opbrengen. Op aandringen van het toenmalige RIOD (nu NIOD) dicteerde hij in 1956 in zestien sessies zijn herinneringen. Die zijn nu voor het eerst in boekvorm in een moderne  toonzetting uitgebracht. Wie het oorspronkelijke dictaat wil lezen, kan terecht op www.niod.nl.

Cohen kreeg de rest van zijn leven dagelijks te maken met verguizing en vergoelijking. De moeilijkste dag in zijn leven was het moment dat hem de toegang tot de synagoge werd ontzegd en de Joodse gemeenschap hem letterlijk buitensloot. Maar daartegenover stond de afscheidsrede van de rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam bij zijn emeritaat in 1953: „Gij hebt de loden last van een onnoemelijk zware taak gedragen, veel leed geleden en gij hebt de strijd verloren. Maar dat u iets onoorbaars zou kunnen worden verweten, dat is volstrekt ondenkbaar.”
 

DONDERDAG 15 APRIL

Schrijver Gerrit Komrij (Winterswijk, 1944) gaat trouwen met zijn vriend Charles Hofman. Dit maakt hij bekend in de Gay Krant die 17 april uitkomt. De huwelijksplannen zijn opmerkelijk, aangezien Komrij een afkeer heeft van de zogeheten 'oprukkende homovertrutting'.
Hiermee lijkt Komrij zich te schikken in dat waar hij zich eerst tegen afzette, 'de verburgerlijking van het antiburgerlijke.' Hoewel het homohuwelijk inmiddels ook in thuisland Portugal is opengesteld, geeft het stel aan voor de Nederlandse wet te gaan trouwen.
De voormalig Dichter des Vaderlands heeft het in zijn gesprek met hoofdredacteur Henk Krol over 'het verraad van zijn eigen generatie'. Die heeft volgens Komrij haar idealen verkwanseld om er uitsluitend zelf beter van te worden. Hij is positief over Geert Wilders. 'Maak hem minister-president, geef hem de kans. De huidige Nederlandse politieke situatie kan geen dag langer blijven bestaan. Het land is onbestuurbaar.' (ANP)

WOENSDAG 14 APRIL

Schrijfster Francine Oomen heeft de Prijs van de Jonge Jury 2010 gewonnen met haar boek Hoe overleef ik mijn vriendje? (en hij mij!). De prijs voor het beste jeugdboek werd woensdag uitgereikt in het Fortis Circustheater in Scheveningen in aanwezigheid van 1700 jongeren.
De prijs van de Jonge Jury is de publiekprijs voor het beste jeugdboek voor 12 tot 15-jarigen.

Oomen won deze prijs ook in 2004, 2005 en 2006. Dit jaar heeft een recordaantal van ruim 9300 jongeren zijn stem uitgebracht. De overige genomineerden waren Milou van der Horst (Mijn allerliefste vijand), Vrank Post (Bad boys for life!) en Maren Stoffels (Op blote voeten). De vierde genomineerde Manon Sikkel won woensdag de Jonge Jury Debuutprijs 2010 voor haar boek Is liefde besmettelijk? Door Izzylove.
 

DINSDAG 13 APRIL

Kader Abdolah schrijft het Boekenweekgeschenk voor 2011. Dat maakte de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) dindag bekend. De Boekenweek zet volgend jaar het levensverhaal centraal, onder het motto 'curriculum vitae - geschreven portretten'.
Abdolah (Iran, 1954) maakte zich pas op latere leeftijd de Nederlandse taal eigen, maar zijn werk behoort inmiddels tot de top van de Nederlandse literatuur. In 2005 brak hij bij het grote lezerspubliek door met Het huis van de moskee. In 2008 publiceerde Abdolah De boodschapper en De Koran, twintig jaar nadat hij als politiek vluchteling naar Nederland was gekomen.

# - Thé Tjong-Khing (1933) wint de Max Velthuijs-prijs 2010. Dat heeft het bestuur van de stichting P.C. Hooft-prijs voor Letterkunde dinsdag bekendgemaakt. Aan de prijs is een bedrag verbonden van 60.000 euro. De Max Velthuijs-prijs is een driejaarlijkse oeuvreprijs bestemd voor Nederlandse illustratoren van kinderboeken.

Thé Tjong-Khing illustreerde voor onder meer Thea Beckman, Miep Diekmann, Guus Kuijer, Els Pelgrom en Annie M.G. Schmidt. „De combinatie van gedetailleerd en toch ook zogenaamd onbeholpen en naïef tekenen maakt zijn werk populair bij het publiek”, aldus het bestuur. Eerder won de illustrator driemaal het Gouden Penseel. Zijn kijk- en zoekboek Waar is de taart? werd bekroond met de Woutertje Pieterse Prijs 2005.

# - Gerbrand Bakker is genomineerd voor de grootste commerciële literatuurprijs, de IMPAC. Met The Twin, de Engelse vertaling van Boven is het stil. De concurrentie is zwaar. Zo zijn de Ieren al op voorhand op de hand van Joseph O'Neill, de Ier die in de VS woont (en vroeger in Den Haag), en diens roman Netherland (die deels in Nederland speelt).
Dit is de lijst. Bekendmaking op 17 juni.

The Twin by Gerbrand Bakker  (Dutch) in translation. Harvill Secker

The Elegance of the Hedgehog by Muriel Barbery (Moroccan / French) in translation. Europa Editions, USA, Gallic Press, UK

In Zodiac Light  by Robert Edric  (British) Doubleday, UK

Settlement  by Christoph Hein  (German) in translation. Metropolitan Books

The Believers by Zoë  Heller (British). Fig Tree

Netherland  by Joseph O’Neill  (Irish) Fourth Estate, HarperCollins, UK, Pantheon Books, USA

God’s Own Country  by Ross Raisin  (British) Viking

Home  by Marilynne Robinson (American) Farrar, Straus & Giroux, USA, HarperCollins, Canada

MAANDAG 12 APRIL

Paul Harding heeft voor zijn roman Tinkers de Pulitzer-prijs voor fictie gewonnen. Bijzonder is dat Tinkers het debuut is van Harding (1967), een docent creative writing aan Harvard.
In het boek kijkt een stokoude man, op de grens van leven en dood, terug op zijn leven. De roman is eind vorig jaar vertaald als Kwikzilver, vertaald door Jan Fastenau.
De Pulitzer-prijs voor non-fictie ging naar Liaquat Ahamed voor het boek Lords of Finance. Een studie over vier bankiers die de uitweg uit de financiële crisis wisten te vinden.

# - #

Op zaterdag 17 april zal de Joods-Hongaarse schrijver György Konrád in Cultuurcentrum Vrijhof UT in Enschede een lezing geven over vrijheid: On Liberty. De lezing wordt afgesloten met een live interview door journalist Theo Hakkert (Twentsche Courant Tubantia) met Konrád. De middag begint om 14.30 uur.

György Konrád wordt gezien als één van de belangrijkste schrijvers van de twintigste eeuw. Hij verwierf in Nederland bekendheid met zijn roman Tuinfeest dat in 1988 verscheen en al snel vele malen herdrukt werd. Hij is een van de meest vertaalde hedendaagse Hongaarse auteurs. Veel van zijn boeken werden in het Nederlands vertaald, onder meer eerder genoemde Tuinfeest maar ook De Stedebouwer, Nalatenschap en Geluk. 
Ook zijn deelname aan de televisie-reeks Nauwgezet en wanhopig, waarin Wim Kayzer de twintigste eeuw in beeld bracht aan de hand van de levensloop van verschillende schrijvers, zorgde ervoor dat Konrád bekend werd bij het grote publiek. György Konrád staat bekend als een sterk voorstander van individuele vrijheid.  Konrád ontkwam als kind ternauwernood aan Jodenvervolging, en tijdens het communistisch bewind werd hem de mond gesnoerd door de censuur die het 'socialistisch realisme' aan kritische auteurs oplegde. Konrád bleef ondergronds en in het buitenland publiceren, tot hij na de val van het communisme vrijelijk kon reizen, spreken en publiceren.  Konrád studeerde literatuurwetenschappen, sociologie en psychologie aan de Loránd Eötvös Universiteit in Boedapest. Na de val van het communisme is Konrád openlijk politiek actief geworden, o.a. als lid van de landelijke raad van de partij SZDSZ, voorzitter van het magistraat in Boedapest en in 1991 als medeoprichter van het Democratisch Charter. Van 1990 tot 1993 was Konrád voorzitter van de internationale schrijversorganisatie P.E.N.

Konrád geeft deze lezing op uitnodiging van Stichting Literaire Manifestaties Enschede en boekhandel Broekhuis. De voertaal is Engels. Kaarten a € 10,- / € 5,- (op vertoon van donateurspas SLME en studentenkaart) zijn in de voorverkoop te koop bij boekhandel Broekhuis. Op de middag zelf zijn ze te koop aan de zaal.

# - De verloren gewaande roman van schrijver en historicus Jacques Presser, Homo submersus, verschijnt volgende week. Dat heeft uitgeverij Boom maandag bekendgemaakt.
De verloren gewaande tekst is na 63 jaar teruggevonden bij zijn nabestaanden. Het boek van Presser (1899-1970) wordt gezien als de 'missing link' in het drieluik met De nacht der Girondijnen (1957), Pressers novelle over Kamp Westerbork, en Ondergang (1965), nog steeds het standaardwerk over de jodenvervolging in Nederland.

In Homo submersus, een roman uit de onderduik, beschrijft de 27-jarige joodse kunsthistoricus zijn onderduikperikelen in boekvorm. Behalve een literaire roman is het boek een gefictioneerd verslag van Pressers eigen onderduik én een liefdesverklaring aan zijn vrouw, die in 1942 werd opgepakt en de oorlog niet overleefde.

# - Zeldzaam: een Nederlands kookboek uit 1612. Gisteren schonken de Vrienden van de Bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam de UvA het Koock-boek oft Familieren Keuken-boeck van Antonius Magirus. Hilde Snel vertaalde het in Nederlands van nu.

Waarom is dit zo'n speciaal kookboek?
„Naast het feit dat we maar twee  Nederlandstalige kookboeken uit de zeventiende eeuw kennen, valt op doordat het een heel persoonlijk boek is. Magirus spreekt de lezeressen direct aan. Zoals te verwachten, sprak hij in nogal vrouwonvriendelijke termen tegen 'de vrouwkes'. Dat ze eens aardig moesten zijn voor hun keukenmeiden en dat zij ervoor moesten zorgen dat de mannen graag thuiskwamen. Door eens wat spannender te gaan koken."

Spannender koken?
„Magirus ontvouwt in de inleiding een pleidooi voor avontuurlijker eten in het zeventiende-eeuwse Nederland, hij ergerde zich toen al aan de simpele Hollandse keuken. 'Denk niet omdat het Spaans of Italiaans is, meteen dat je het niet lust.' Het boek beslaat de lievelingsrecepten van Magirus uit de Italiaanse keuken. Dat waren trouwens niet zijn recepten, maar die van de kok van de paus."

Dus bijvoorbeeld ricotta is helemaal niet zo nieuw in onze keuken?
„Nee dus! Het was dan ook ten tijde van de renaissance. Door de uitgebreide handelscontacten met Italië waren de producten verkrijgbaar. Je ziet duidelijk aan het boek dat de Nederlanders niet gewend waren kaas in de warme maaltijd te gebruiken. Niet nadenken, maar gewoon doen, was dan het devies.  Soms verving hij wel dingen hoor, dan schreef hij op: 'oude Italiaanse kaas' en dan moesten 'de vrouwkes' maar zelf uitzoeken wat hij bedoelde." 

Klinkt als een eigenwijze man
„Ja nogal. Vis kwam bijvoorbeeld zijn boek niet in, daarvan zei hij dat die 'door het mensenlichaam flabberde alsof hij op schrikschoenen reed'. En groente, daar had hij ook niet zo veel mee. Eieren vond hij wel lekker trouwens, er wordt veel geschreven over omeletten."

En welke recepten hebben hun weg gevonden naar onze keuken?
„Er zijn geen recepten letterlijk zo blijven bestaan. Maar er staan al wel recepten in voor bijvoorbeeld quiches. De meest verbazingwekkende vind ik nog wel de overlevering van de 'olla podrida'. Een soort hutspot, waar een ongelofelijk aantal vleessoorten ingaat, waaronder twintig merels en schapenvlees. De soep die daarvan werd gekookt, werd aan het Weense hof nog geschonken als middernachtseten na het bal. Laatst zag ik het recept in een hedendaags boerenkookboek staan. Zonder de merels dan."

Nog een tip?
"Ja, een mooi zomerrecept: kalfs-lapjes met venkelblad bestrooien, in spek wikkelen en op de barbecue leggen. Laat het spek gerust pikzwart worden, dat rol je er daarna vanaf."

WOENSDAG 7 APRIL

De roman De Aanslag van Harry Mulisch is voor het eerst bewerkt voor het theater. Acteur Victor Löw (Antonia, Karakter, Lek) speelt de hoofdrol in het stuk, dat volgend jaar te zien is in de Nederlandse theaters. Ursul de Geer neemt de regie voor zijn rekening. Dit maakte Bos Theaterproducties woensdag bekend. De Aanslag gaat op donderdag 27 januari 2011 in première in de Stadsschouwburg Haarlem.

De Geer regisseerde onder meer de toneelbewerkingen van Sándor Márai, zoals Gloed, Kentering van een huwelijk en De gravin van Parma. Löw speelde in het theater onder meer in De redenaar, Sukarno, Misery en Oog om oog.

Van het boek van Mulisch zijn meer dan een miljoen exemplaren verkocht, waarvan 600.000 stuks in Nederland. Het werk werd uitgegeven in 28 talen en beleefde 51 drukgangen.

Het boek werd in 1986 verfilmd door Fons Rademakers met Derk de Lint en Marc van Uchelen als Anton Steenwijk. De film won een Oscar.

DINSDAG 6 APRIL

Rosita Steenbeek schrijft de lofrede op het boek De grote Zaal van Jacoba van Velde. Dit vergeten literaire werk staat centraal tijdens de jaarlijkse campagne Nederland Leest 2010. De ode van Steenbeek wordt vanaf 22 oktober uitgedeeld aan de leden van de openbare bibliotheken, maakte de Stichting CPNB dinsdag bekend.

Steenbeek debuteerde in 1994 met het boek De Laatste vrouw. Ze verwierf hiermee internationale bekendheid. Het boek De grote zaal gaat over de eenzaamheid van de mens en de dood als het onvermijdelijke einde van ieders leven. Het speelt zich af in een verpleegtehuis, waar een oude vrouw haar laatste dagen doorbrengt. De dood is ook een regelmatig terugkerend thema in de werken van Steenbeek.

De Stichting CPNB organiseert de campagne Nederland Leest voor de vijfde keer. Vorig jaar schreef Willem Nijholt de lofrede op het boek Oeroeg, de debuutroman van Hella Haasse.
 

ZONDAG 4 APRIL

 

Schrijver en essayist Rudy Kousbroek is zondag in zijn woonplaats Leiden op 80-jarige leeftijd overleden. Dat meldt de internetsite van NRC Handelsblad. Kousbroek was vele jaren redacteur van de krant.

Hij schreef honderden artikelen voor het Cultureel Supplement van de krant. In 1975 kreeg hij de P.C. Hooftprijs voor zijn essays. De filosoof Kousbroek was jaren getrouwd met schrijfster Ethel Portnoy. Daarna hertrouwde hij met de Ierse schrijfster Sarah Hart. Hij werd geboren in 1929 in voormalig Nederlands Indië. Bijna de hele Tweede Wereldoorlog bracht hij door in Japanse interneringskampen. Een van zijn bekendste boeken is Het Oostindisch Kampsyndroom. De Aaibaarheidsfactor wordt gezien als een hoogtepunt in de Nederlandse poezenliteratuur

Kousbroek, die al enige tijd ernstig ziek was, kon zich enorm ergeren aan domheid. Hij bestreed elke vorm van denken dat niet op de rede was gebaseerd en wees bijvoorbeeld religie krachtig af. Hij ging regelmatig de discussie aan met andere schrijvers.

De laatste jaren was hij lijstduwer voor de Partij voor de Dieren.

WOENSDAG 31 MAART

De longlist voor De Gouden Strop is vandaag bekendgemaakt via twitter. Net als bij de Vlaamse zusterprijs (en bij de Libris) veel Vlaamse genomineerden.
In alfabetische volgorde werden de volgende schrijvers en hun spannende boeken genomineerd voor de prijs voor het beste spannende boek:
René Appel: Van twee kanten.
Hans Declercq: Hoe zwart is de duivel?
Bram Dehouck: De minzame moordenaar
Bavo Dhooge: Sioux blues
Lieneke Dijkzeul: De geur van regen 
Marianne en Theo Hoogstraaten: Machteloos
Annet de Jong: Dossier Tobias
Carla de Jong: Serpent
Mieke de Loof: Wrede schoonheid
Marion Pauw: Zondaarskind (winnaar 2009)
Roger H. Schoemans: Hengst

Nog tijdens de bekendmaking al aanmerkingen. Waarom geen Alex van Galen? Wordt vervolgd.

DINSDAG 30 MAART

# Nieuwe boeken van Wanda Reisel, Kees van Beijnum, Atte Jongstra, Pauline Slot, Cees de Stoop, Christophe Vekeman, Marcel Möring, A.F. Th. van der Heijden, Philippe Claudel, A.S. Byatt e. .v. v. a.De vastgoedfraude, het boek van Vasco van der Boon en Gerben van der Marel, is bekroond met de M.J. Brusseprijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek. De M.J. Brusseprijs is een initiatief van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten, het  fonds dat journalisten financieel in staat stelt arbeidsintensief journalistiek onderzoek te verrichten. De prijs is vernoemd naar de NRC-journalist M.J. Brusse (1873-1941) die tientallen jaren lang dagelijks reportages en feuilletons schreef.

MAANDAG 29 MAART

Houd ruimte vrij in de vakantiekoffers. In juni verschijnt de vertaling van de nieuwe roman van Haruki Murakami, getiteld 1q84. (Geen tikfout). Het is de grote grote grote roman van de hipste schrijver ter wereld. Van zijn magnum opus, dat bestaat uit twee dikke delen, werden in Japan binnen een maand een miljoen exemplaren verkocht. Inmiddels staat de teller op 2,5 miljoen.
Dit heeft uitgeverij Atlas vandaag bekendgemaakt. De uitgeverij is er terecht trots op dat de Nederlandse vertaling de eerste van Europa is. Ook de Amerikaans/Engelse vertaling verschijnt pas later.

DONDERDAG 25 MAART

De zes nominaties voor de vergeten Booker Prize voor 1970 zijn bekendgemaakt.
Even opfrissen. Door een verandering in de regelementen werd in 1970 de Booker Prize over 1969 uitgereikt en in 1971 die over 1971. Waardoor 1970 buiten de boot is gevallen. Veertig jaar na dato wordt de prijs alsnog uitgereikt.
Met dit verschil dat nu duidelijk wordt welke boeken uit dat jaar echt de tand des tijds hebben doorstaan.
Dit is de shortlist:
The Birds on the Trees - Nina Bawden (Virago)
Troubles - J G Farrell (Phoenix)
The Bay of Noon - Shirley Hazzard (Virago)
Fire From Heaven - Mary Renault (Arrow)
The Driver's Seat - Muriel Spark (Penguin)
The Vivisector - Patrick White (Vintage)

Met nog een verschil: niet een jury, maar het publiek bepaalt de winnaar.
Stemmen kan tot 23 april op www.themanbookerprize.com.

DINSDAG 23 MAART

Literatuurprijs Gerard Walschap-Londerzeel is een tweejaarlijkse prijs voor Nederlandstalige auteurs die niet meer dan vier boeken hebben gepubliceerd.
Voor de zesde editie van de prijs zijn de volgende boeken genomineerd:

- Dorstige rivier - Rodaan Al Galidi
- Apentheater - Willem Brinkman
- De kleine miezerige god - Esther Gerritsen
- De overtreder - Marente de Moor
- Wij - Jeroen Olyslaegers
- Het grote uitstel - Marc Reugebrink (voor deze roman won oud-Gorenaar Reugebrink ook al de Gouden Uil)
- Groener gras - Annelies Verbeke
- Via Cappello 23 - Christiaan Weijts

De prijs wordt sinds 1999 tweejaarlijks uitgereikt. De vorige winnaars waren
- in 1999 Marcel van Erwin Mortier
- in 2001 Werk van Josse de Pauw
- in 2003 Rupert van Ilja Leonard Pfeiffer
- in 2005 Los van Tom Naegels
- in 2007 Hart in hart van Désanne van Brederode.

# - Volgens de schrijfster Renate Dorrestein heeft het schrijven over problemen een nog heilzamer effect dan erover praten. Daarom begint ze op 30 maart op de Vrije Universiteit in Amsterdam (VU) een project met vier klaagmuren. Een jaar lang kunnen studenten naar hartenlust anoniem klagen en hun briefjes met hun hartenkreten in speciaal ontworpen klaagmuren steken.

Dorrestein, die als schrijver op locatie een jaar lang aan de VU verbonden is, zal ze als enige lezen en hiervan verslag doen. Volgens de schrijfster helpt het schrijven ordenend en lucht het daardoor op. „Graag wil ik iedereen op de VU de gelegenheid bieden zelf de helende werking van schrijven te ervaren. Lucht je gemoed en schrijf de problemen van je af!” schrijft ze op haar blog. De vier mobiele klaagmuren zijn van hout en voorzien van vakjes, waar de briefjes kunnen worden gedeponeerd. Ze zijn ontworpen door beeldend kunstenares Stef Kreymborg. Zij maakte ook het kunstwerk Een klaagmuur van eenzame sokken.

# - De briefwisseling tussen de schrijvers Willem Frederik Hermans en Ferdinand Bordewijk wordt gebundeld en uitgegeven. Dat maakte W.F. Hermans-biograaf Willem Otterspeer zondagavond bekend in het Radio 1-programma Met het oog op morgen.
Volgens Otterspeer gaat het om een kleine briefwisseling. Hij zal de correspondentie niet zelf bewerken. Otterspeers biografie over W.F. Hermans is over ongeveer anderhalf jaar gereed.
W.F. Hermans (1921-1995) is bij het grote publiek bekend van boeken als Nooit meer slapen en De donkere kamer van Damokles. Bordewijk (1884-1965) schreef verhalen als Bint en Knorrende beesten.

MAANDAG 22 MAART

Zes schrijvers maken kans op de Libris Literatuur Prijs 2010, de prijs voor het beste Nederlandstalige literaire fictieboek van het afgelopen jaar. De winnaar van de prestigieuze literatuurprijs (50.000 euro) wordt 10 mei bekendgemaakt in een rechtstreekse uitzending van NOVA op Nederland 2. Dat heeft de organisatie maandag bekendgemaakt.
Het merendeel van de genomineerde boeken komt uit België. De genomineerde schrijvers zijn: Walter van den Broeck (Terug naar Walden), Bernard Dewulf (Kleine dagen), Marie Kessels (Ruw), Mensje van Keulen (Een goed verhaal), Tom Lanoye (Sprakeloos) en Peter Terrin (De bewaker).
De shortlist werd in De Nieuwe Kerk in Amsterdam bekendgemaakt. De genomineerde auteurs ontvingen ieder 2500 euro.
Eerder dit jaar werd de zogenoemde longlist samengesteld met achttien titels. In totaal werden dit jaar 247 titels ingezonden, waarvan 206 boeken reglementair in aanmerking kwamen voor de longlist.
 

VRIJDAG 19 MAART

De Hoornse familieromanschrijfster Margreet van Hoorn is donderdag op 87-jarige leeftijd overleden. De redactie van het Westfries Weekblad, waarin zij tot voor kort wekelijks publiceerde, heeft dat vrijdag gemeld.

Van Hoorn, wat een pseudoniem was van Gré de Reus, begon op haar twintigste al met schrijven. Zij werkte in de jaren veertig, vijftig en zestig onder meer voor het Dagblad voor West-Friesland en damesblad Libelle.
De auteur publiceerde in haar leven bijna tachtig titels, waarvan zo'n zes miljoen exemplaren werden verkocht. Ook schreef Van Hoorn enkele dichtbundels. Zij stond jarenlang in de uitleen-top tien van de Nederlandse bibliotheken.

#

Eerste officiële hommage aan Hugo Claus op 16 en 17 april in Oostende

Hugo Claus verblijft van 1948 tot 1950 in Oostende. Tijdens die jaren maakt hij er de sprong naar zijn eerste roman, gaat hij er boksen en gokken en houdt er zijn eerste expositie. Zijn sleutelroman 'De Verwondering' (1962) speelt zich in Oostende af. Op verzoek van Veerle de Wit-Claus en uitgeverij De Bezige Bij is er nu de eerste, officiële Claushommage georganiseerd door het kunstencentrum aan zee Vrijstaat O. en de provincie West-Vlaanderen op 16 en 17 april.  Er zijn tal van redenen waarom een hommage aan Hugo Claus in Oostende moest plaatsvinden. Zoals hij zelf terugblikt: ‘Oostende. Daar is mijn bestaan begonnen te vergaan. Negentien was ik, ik sliep in het Hôtel de Londres op het hoogste verdiep. De mailboot voer onder mijn raam.’ Twee dagen lang brengt Vrijstaat O. samen met de Provincie West-Vlaanderen hulde aan Hugo Claus. De dichter-schrijver, schilder, filmer, levenskunstenaar én West-Vlaming leeft verder in zijn werk en in de gedachten van velen. De organisatoren stelden een uniek programma samen en nodigden tal van vrienden-collega’s uit voor deze hommage.  Tevens presenteert Uitgeverij De Bezige Bij tijdens dit weekend de heruitgave van De Verwondering.

DONDERDAG 18 MAART

Adriaan van Dis was donderdagmiddag aanwezig bij het afscheid van Hans van Mierlo. Hij kwam er vele oude vrienden tegen. Ook letterlijk oud. Hij hakte ter plekke de knoop door. Hij komt terug naar Nederland. Zeven jaar woonde hij in Parijs. Hij zal nog vaak voor een aantal maanden terugkeren naar de Franse hoofdstad, maar hij woont weer in Nederland.
Eerder al werd bekend dat Van Dis in de buurt van Eefde een tweede huis had gekocht. Daar gaat hij nu definitief wonen.
Dit maakte Van Dis 963) bekend tijdens een literair café in Goor.
Hij vertelde daar ook dat het werk aan zijn nieuwe roman goed vordert. Hij is rond pagina 160. Nog een derde te gaan, zei hij.
De roman speelt in Zuid-Afrika, maar heeft dezelfde hoofdfiguur als zijn succesvolle roman De wandelaar uit 2007, namelijk de heer Mulder. Van Dis wil nog een aantal romans rond Mulder schrijven.

DINSDAG 16 MAART

Vier "boeken" zijn genomineerd voor het best verkochte e-boek (in alfabetische volgorde):

Niccolò Ammaniti – Ik haal je op, ik neem je mee (Dutch Media)
Herman Koch – Het Diner (Ambo/Anthos)
Stieg Larsson – Mannen die vrouwen haten (AW Bruna)
Tatiana de Rosnay – Haar naam was Sarah (Artemis & Co)
Bekendmaking is 23 maart. Het gaat om de verkopen vanaf september 2009.

MAANDAG 15 MAART

Maandag 15 maart 2010 zijn de nominaties bekendgemaakt voor De Gouden Uil Literatuurprijs en De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs.

De Gouden Uil Literatuurprijs

Arnon Grunberg - Kamermeisjes en soldaten - Nijgh & Van Ditmar
Tom Lanoye - Sprakeloos - Prometheus
Cees Nooteboom -  's Nachts komen de vossen - De Bezige Bij
Thomas Rosenboom - Zoete mond - Querido
Mensje van Keulen - Een goed verhaal - Atlas

De Gouden Uil Jeugdliteratuurprijs

Ditte Merle - Wild verliefd – The House of Books
Peter Van Olmen - De kleine Odessa – Van Goor
Wouter van Reek  - Keepvogel / Het diepste gat - Leopold
Marita de Sterck - De hondeneters - Querido
Marije Tolman & Ronald Tolman - De boomhut - Lemniscaat

De volgende vijf boeken zijn genomineerd voor de Erik Hazelhoff Biografieprijs.
Anet Bleich: Joop den Uyl, 1919-1987
Sjeng Scheijken: Diaghilev
Hans Schoots: Bert Haanstra, filmer van Nederland - Hans Schoots
Marja Vuijsje: Joke Smit
Jolande Withuis: Weest manlijk, zijt sterk. Pim Boellaard (1903-2001)

Het boek van Withuis werd al bekroond met de Grote Geschiedenis Prijs.
Op 8 april wordt de winnaar bekendgemaakt. 

VRIJDAG 12 MAART

Op initiatief van dichteres Hannie Rouweler, geboren in Goor, is een gedichtenbundel verschenen waarvan de opbrengst ten goede komt aan de Dierenbescherming in Nederland en Gaia in België, waar Rouweler sinds een aantal jaren woont.
Gedichten voor en over dieren, met afbeeldingen van de dieren erbij.
Onder het grote aantal deelnemende dichters valt de naam op van Leo Vroman.
Dit is die lijst: Annmarie Sauer, Arjan Braam, Catharina Boer, Chris Van Buggenhout, Christina Guirlande, Cyriel Gladines, Erik Verstraete, F.A. Brocatus, Floris Brown, Hannie Rouweler, Henk van Zuiden, Herman Rohaert, Herwig Verleyen, Jeannette Coppens, Jenny Dejager, Joris Iven, Kristel D'Huysser, Leo Vroman, Lucienne Stassaert, Marije Kos, Mark Meekers, Marleen De Smet, Miller Caldwell, Patty Scholten, Paula Hagenaars, Pien Storm van Leeuwen, Roger Nupie, Rose Vandewalle, Rozemarijn van Leeuwen, Tanya van der Wacht, Theo van der Wacht, Thierry Deleu, Tjarda Eskes, Wim van Til en Yerna Van den Driessche.

Het boek is rechtstreeks te bestellen bij Demer Uitgeverij, E Publisher. Voor 24,- euro. (inclusief internationale verzendkosten – bundel wordt gedrukt in Londen/Engeland - en verzendkosten binnen Nederland en België)

Dit is de reactie van Leo Vroman:

Mooi uitgegeven, mooi gedrukt, lieve inhoud, en mooi doel!LEO VROMAN (U.S.A. / Texas, maart 2010)

DONDERDAG 11 MAART

Het originele manuscript van Max Havelaar van Multatuli hoort thuis op de werelderfgoedlijst van Unesco. De Universiteit van Amsterdam (UvA) en het Multatuli Genootschap dienen deze week een verzoek daartoe in bij de VN.

Op de werelderfgoedlijst, het zogeheten Memory of the World Register, staan zo'n tweehonderd documenten. Tot nu toe zijn drie Nederlandse werken in die lijst opgenomen: het dagboek van Anne Frank, archiefstukken van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) en de bibliotheek Ets Haïm van de Portugees-Joodse synagoge.
Volgens de UvA en het Multatuli Genootschap achten deskundigen de kans groot dat het manuscript van Max Havelaar hieraan wordt toegevoegd. Naar verwachting maakt de Unesco in juli 2011 bekend of dat inderdaad gebeurt.

„Dan wordt definitief de buitencategorische status van dit historisch literaire werk vastgesteld”, zegt Steph Scholten, directeur Erfgoed van de UvA. „Ik ken geen ander boek dat honderdvijftig jaar na dato nog zo leeft en mensen inspireert."

Het boek van Multatuli - pseudoniem van Eduard Douwes Dekker - is een aanklacht tegen de onderdrukking in voormalig Nederlands-Indië. Het verscheen op 15 mei 1860. Scholten: „Het boek had meteen een grote impact. Iedereen besefte: dit is explosief materiaal. Daar zijn onze Irak-affaires niets bij. En het is ook nog eens geschreven in een geweldige literaire vorm."
Het schrift met het originele handschrift is tot en met eind mei te zien op de tentoonstelling 'Het is geen roman, 't is een aanklacht!' in het instituut Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam.

# - De Henriëtte de Beaufort-prijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde wordt dit jaar toegekend aan Henk Nellen. De schrijver krijgt de prijs, die eens in de drie jaar wordt uitgereikt, voor zijn biografie over Hugo de Groot. Dat maakte de organisatie woensdag bekend.
Nellen bracht 'Hugo de Groot. Een leven in strijd om de vrede 1583-1645' in 2007 uit. De prijs voor biografieën en autobiografieën levert de winnaar naast een oorkonde een cheque van 2500 euro op.

DINSDAG 9 MAART

Om middernacht is de officiële opening van de 75ste Boekenweek, die duurt van 10 tot en met 20 maart. Dat meldt de organiserende stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek  (CPNB).

De Amsterdamse Stadsschouwburg is voor de 59ste keer het decor voor het traditionele openingsbal, waar literair Nederland samenkomt.
De Boekenweek heeft dit jaar 'jong zijn' als thema. Dat is ontleend aan het boek Titaantjes, geschreven door Nescio (1882-1961). In totaal hebben 75 schrijvers een brief geschreven aan hun jonge ik. Deze zijn gebundeld in de speciale uitgave Titaantjes waren we, schrijvers schrijven zichzelf.

Van het Boekenweekgeschenk Duel van de hand van Joost Zwagerman worden komende dagen 958.000 exemplaren verspreid. De schrijver is donderdag in Hengelo en Enschede bij boekhandel Broekhuis. Om respectievelijk 16.00 en 20.00 uur.
 

MAANDAG 8 MAART

Schrijver Robert Vuijsje heeft met het boek Alleen maar nette mensen De Inktaap 2010 gewonnen. Maandag nam hij de literaire jongerenprijs tijdens een feestelijke bijeenkomst in Rotterdam in ontvangst.

Ruim 2500 leerlingen van meer dan honderdzestig scholen in Nederland, Vlaanderen en Suriname deden mee aan de negende editie van De Inktaap. Voor de prijs beoordeelden zij de winnaars van de literaire prijzen De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Libris Literatuur Prijs.

Naast Vuijsje waren Doeschka Meijsing met Over de liefde (winnaar AKO Literatuurprijs) en Dimitri Verhulst met Godverdomse dagen op een godverdomse bol (winnaar Libris Literatuur Prijs) genomineerd. Scholieren vonden het boek van Vuijsje ,,humoristisch en vlot geschreven''. ,,Vuijsje duwt ons met onze neus in onze eigen hokjesgeest'', aldus een van de reacties.

De Inktaap wil jongeren op deze manier confronteren met de keuze die de jury's van de drie literaire prijzen hebben gemaakt. De prijs is een initiatief van onder meer de Nederlandse Taalunie en het ministerie van Cultuur.

VRIJDAG 5 MAART

Frankrijk heeft de van oorsprong Belgische schrijfster, Lieve Joris, benoemd tot Chevalier dans l’Ordre des Arts et des Lettres. Vandaag zal zij de versierselen ontvangen in Maison Descartes, het Franse Cultureel Instituut in Amsterdam. Eerder ontving  Lieve Joris al de Henriette Roland Holst-prijs (1993), de Cultuurprijs van de Vlaamse gemeenschap (1999), de Franse Prix de l’Astrolabe (1999) en de Prix Nicolas Bouvier (2009). Haar boeken, waaronder Terug naar Congo, De poorten van Damascus en Het uur van de rebellen, werden naar het Frans, Engels, Duits vertaald.

DINSDAG 2 MAART

Nader nieuws over de komst van John Irving naar Hengelo.

John Irving komt in de Boekenweek, op donderdag 18 maart, op uitnodiging van boekhandel Broekhuis in Hengelo. De boekhandel organiseert een bijzondere lunch met de schrijver bij Hengeler Club. Journalist Theo Hakkert gaat voorafgaand aan de lunch in gesprek met Irving over zijn nieuwe roman, zijn werk en zijn leven. Natuurlijk zal de schrijver ook vragen van het publiek beantwoorden. Na het gesprek kan er geluncht worden. Op de verrassende menukaart staat deze dag een broodje Twisted River, een Hotel New Hampshire koffie of thee en een welkomstdrankje ‘The  cider house rules’. Irving zal zijn boeken, die op locatie aangeschaft kunnen worden, signeren. De middag begint om 13.00 uur en duurt ongeveer tot  14.30 uur. Kaarten a € 10,- (incl lunch)  zijn te koop bij alle vestigingen van boekhandel Broekhuis. Locatie lunch: Hengeler Club, Tuindorpstraat 61, Hengelo 

Het interview met John Irving, naar aanleiding van de Engelstalige editie, is te vinden via de link.

# Na een sluiting van ruim twee jaar opent het Letterkundig Museum in Den Haag vrijdag opnieuw zijn deuren voor het publiek. Na een grootscheepse verbouwing is het tentoonstellingsoppervlak met een derde uitgebreid tot 2000 vierkante meter en is het gebouw helder en transparant geworden.

Ook biedt het vernieuwde museum plaats aan twee vaste tentoonstellingen: de Nationale Schrijversgalerij met vijfhonderd geschilderde en gebeeldhouwde schrijversportretten en Het Pantheon, een presentatie van honderd belangrijke (dode) Nederlandse en Vlaamse auteurs van de afgelopen duizend jaar. Op de tentoonstelling leren bezoekers meer over een twaalfde-eeuwse schrijver als Henric van Veldeke, maar zien ze ook recente literaire iconen als Gerard Reve, Jan Wolkers en Hugo Claus voorbijkomen.

Het Pantheon is de trots van het Letterkundig Museum, zei directeur Aad Meinderts dinsdag. „We willen heel nadrukkelijk de wereld achter de schrijver laten zien.” Met veel handgeschreven werk, want het museum wil vooral een ode aan het handschrift brengen. „Het museum is een kathedraal van A4'tjes”, aldus Meinderts.

WOENSDAG 24 FEBRUARI

In Vlaanderen rekenen ze op winst van Tom Lanoye met 'Sprakeloos', maar ook daar is het besef aanwezig dat de concurrentie zwaar is. Dit is de langlijst van de Gouden Uil 2010. Ook Arnon Grunberg staat op de lijst. In Nederland doet hij niet meer mee aan literaire prijzencarroussels. Maar België is Nederland niet.

Saskia de Coster - Dit is van mij - Prometheus
Arnon Grunberg - Kamermeisjes en soldaten - Nijgh & Van Ditmar
Marie Kessels - Ruw - De Bezige Bij
Hilde Keteleer - Puinvrouw in Berlijn - Vrijdag
Herman Koch - Het diner - Ambo/Anthos
Tom Lanoye - Sprakeloos - Prometheus
Bart Meuleman - De donkere kant van de zon - Querido
Cees Nooteboom - 's Nachts komen de vossen - De Bezige Bij
Thomas Rosenboom - Zoete mond - Querido
Peter Terrin - De bewaker - De Arbeiderspers
P.F. Thomése - J. Kessels, The Novel - Contact
Mensje van Keulen - Een goed verhaal - Atlas
Tommy Wieringa - Caesarion - De Bezige Bij
Joost Zwagerman - Hitler in de polder & Vrij van God - De Arbeiderspers

Daarnaast zijn ook de longlist nominaties voor de Gouden Uil Jeugdliteratuur bekend gemaakt:

Carli Biessels - Juwelen van stras - Lannoo
Tonke Dragt - Dichtbij ver van hier - Leopold
Imme Dros & Harrie Geelen - Naar het ziekenhuis - Querido
Simon van der Geest - Geel gras - Querido
Siska Goeminne - Het Fantastische Verhaal van Ferre en Frie - De Eenhoorn
Martha Heesen - Mijn broer, de nieuwe en ik - Querido
Ditte Merle - Wild verliefd - The House of Books
Inge Misschaert & Marieke Coenen - Balthazar, de eenzaamste ezel ooit - De Eenhoorn
Peter Van Olmen - De kleine Odessa - Van Goor
Wouter van Reek - Keepvogel / Het diepste gat - Leopold
Gideon Samson - Ziek - Leopold
Erna Sassen - Dit is geen dagboek - Leopold
André Sollie - De zomerzot - Querido
Marita de Sterck - De hondeneters - Querido
Marije Tolman & Ronald Tolman - De boomhut - Lemniscaat
Marit Törnqvist - Wat niemand had verwacht - Querido

De shortlist wordt bekendgemaakt op 15 maart. Bekendmaking en uitreiking: zondag 25 april.

# Schrijver Harry Mulisch opent donderdag 4 maart het vernieuwde Letterkundig Museum in Den Haag. Hij vervangt de opgestapte PvdA-minister Ronald Plasterk, die de opening aanvankelijk zou verrichten. Dit maakte het museum woensdag bekend.
Een grootscheepse verbouwing leverde ruim 500 vierkante meter extra tentoonstellingsoppervlak op en een transparant gebouw waarin de bezoeker kan dwalen door de wereld van literatuur. Vanaf 5 maart zijn twee nieuwe vaste tentoonstellingen voor het publiek toegankelijk.
In de vaste expositie 'Het Pantheon. 100 schrijvers - 1000 jaar literatuur' presenteert het museum de Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf de middeleeuwen tot heden. Naast schrijvers als Anna Bijns, P.C. Hooft en Gerard Reve zijn ook Hugo de Groot, Vincent van Gogh en Anne Frank opgenomen.
In de Nationale Schrijversgalerij ontmoet de bezoeker vijfhonderd geschilderde en gebeeldhouwde portretten van schijvers: bejubeld, verguisd of vergeten.

DINSDAG 23 FEBRUARI

Schrijver, columnist en radiopresentator Stephan Sanders is de eerste auteur die een boek schrijft voor een nieuwe literaire reeks in opdracht van de gemeente Almere. Voor de reeks De AlmereVerhalen verblijft Sanders tot 1 september in het Schrijvershuis in het centrum van de stad. Dat heeft de gemeente dinsdag bekendgemaakt.

Sanders krijgt vrijdagmiddag de sleutel van het Schrijvershuis uit handen van wethouder Arno Visser. Die lanceerde het idee om iedere drie jaar een bekende Nederlandse auteur te vragen een literair werk te schrijven dat Almere als uitgangspunt heeft. Het kan daarbij gaan om de geschiedenis van de stad, om de positie als 'new town' of Almere als plaats van handeling. Tijdens zijn verblijf in Almere zal Sanders ook deelnemen aan diverse culturele festiviteiten in de stad.

Stephan Sanders werd geboren in Haarlem. Hij groeide op in Denekamp en Noord-Deurningen. HIj presenteert het NOS-radioprogramma Met het oog op morgen. In het verleden presenteerde Sanders twee keer het Twents Lezersfeest in Oldenzaal, waar hij het gymnasium heeft gevolgd.

# Misdaadauteur Willem Asman schrijft een thriller over het drama op 30 april in Apeldoorn vorig jaar. In april zal zijn misdaadroman Koninginnedag verschijnen, liet uitgeverij Cargo maandag weten.
Asman gaat in zijn fictieve boek in op de tragedie in Apeldoorn en neemt demissionair minister-president Jan Peter Balkenende daarin mee. De premier zit op het moment van het drama in Warschau en moet halsoverkop met het regeringsvliegtuig terug naar Nederland vliegen. In zijn gevolg bevindt zich een jonge vrouw, een communicatieadviseur, die het imago van Balkenende moet verbeteren. Zij blijkt een vrouw met geheimen te zijn.
In zijn nieuwe thriller zit Asman de actualiteit dichter op de huid dan ooit, aldus de uitgever. „In een meesterlijk spel met de werkelijkheid legt Asman met een pijnlijke precisie bloot wat er speelt in Nederland: nieuwe hufterigheid, de macht van de media, de dolende politiek en de ongerichte volkswoede.”
Op Koninginnedag probeerde Karst T. met een zwarte Suzuki Swift de bus van de koninklijke familie te rammen. Bij de mislukte aanslag reed hij zeven mensen dood. Ook T. zelf kwam om het leven.
 

MAANDAG 22 FEBRUARI

„Geert Wilders kweekt terrorisme.” Romancier en journalist Thomas Blondeau zei zondag dat hij er niet aan moet denken dat de PVV-voorman minister wordt in een volgend kabinet. Hardliners spelen terroristen juist in de kaart, ervoer hij bij het schrijven van zijn nieuwe roman Donderhart.
Voor zijn boek deed Blondeau onderzoek naar de zelfmoordaanslagen die in 2005 London opschrikten. Hij sprak met gewone Londenaren en journalisten, las weblogs en bestudeerde de manier waarop de media over de aanslagen berichtten.
„De toenmalige premier Tony Blair riep de Londenaren op om snel weer aan het werk te gaan. Hij zei dat de terroristen een spel wilden spelen en dat hij daar niet aan mee wilde doen.”
Blondeau hoopt dat de Nederlandse politiek een voorbeeld aan Blair  neemt, mocht ons land onverhoopt in een soortgelijke situatie terechtkomen. „Ik ben bang dat politici hier net als Bush reageren. Zeker met Wilders als minister; hij zou direct de oorlog verklaren
aan het terrorisme. Maar dat is precies wat terroristen willen: angst zaaien.”

Donderhart gaat over een jonge succesvolle journalist, Max Gosset, die in juli 2005 voor een interview naar Londen gaat, waar hij de aanslagen op de metro van dichtbij meemaakt. Gosset raakt ook nog eens verstrikt in een noodlottige liefdesgeschiedenis. Op weg naar het vliegveld krijgt hij een paniekaanval en belandt hij in het ziekenhuis.
„De aanslagen op de Londense metro betekenden een omslagpunt. Voor het eerst was West-Europa het doelwit van zelfmoordactivisten.” Volgens de schrijver heeft het incident, waarbij meer dan vijftig mensen om het leven kwamen, de houding van Nederlanders tegenover terrorisme ingrijpend veranderd. „Neem het voorval met de vermeende bommenlegger, afgelopen maand in Den Bosch. Ik denk dat een verwarde man vóór 2005 nooit zoveel ophef had kunnen veroorzaken.”

Het is een typisch voorbeeld van de manier waarop angst een slechte raadgever kan zijn, en waar meer gepaste maatregelen over het hoofd worden gezien. „Terroristen moet je uitschakelen met scherpschutters en niet met kanonnen”, zei Blondeau. „Je kunt beter efficiënt te werk gaan, in plaats van een heel volk op te hitsen.”

ZONDAG 21 FEBRUARI

Voor een bedrag van bijna vier miljoen euro zijn de memoires van Giacomo Casanova (1725-1798) gekocht door een onbekende koper, die ze ter beschikking heeft gesteld van de nationale bibliotheek van Frankrijk. Het is de duurste literaire aankoop aller tijden. Voor liefhebbers van Casanova's memoires, die als geen ander boek een inkijkje geven in het leven van de 18e eeuw in zowel de hogere als lagere kringen, is dit duizelingwekkend nieuws.
De bibliotheek gaat de manuscripten, die zijn opgeborgen in dertien brandwerende dozen en in totaal 3.700 bladzijden omvatten, digitaliseren en waarschijnlijk ook online beschikbaar stellen. Dan ook zal duidelijk worden of, waar en hoeveel de memoires zijn gekuist. De naam Casanova is synoniem geworden voor vrouwenverslinder, maar zijn erotische avonturen vormen bepaald niet de hoofdmoot. Wie ze daarom leest, zal mogelijk teleurgesteld zijn.
De memoires van Casanova waren in het bezit van de Duitse drukkersfamilie Brockhaus, die ze in 1821 van Casanova's familie had gekocht. Na het geallieerde bombardement op Leipzig trof Frederic-Arnold Brockhaus de memoires 'ongedeerd' aan in de kelder van het verwoeste kantoorpand en wist ze in 1945 het land uit te smokkelen.
De memoires van Casanova werden in Nederland integraal vertaald door Theo Kars.

DONDERDAG 18 FEBRUARI

Kort geleden kwamen twee onbekende brieven van Nescio boven water. Dit meldt uitgeverij G.A. van Oorschot. De twee brieven van Nescio (ps. Frits Grönloh) aan zijn vrouw kwamen uit de collectie familiebrieven die bij de erven berust, in tegenstelling tot de rest van de literaire nalatenschap die zich in het Letterkundig Museum bevindt. Nescio is een van de honderd letterkundige ‘iconen' waarmee het Letterkundig Museum zijn deuren 4 maart a.s. weer opent.

De brieven zijn geschreven in de zomer van 1908 als de schrijver in Middelburg en Veere verblijft. Het is in de brieven alsof Japi de uitvreter aan het woord is: ‘Ik doe aldoor 't zelfde net als 't water en de Arnemuiders. De eene golf rolt over de andere en daarna zie je ze nooit weer om, zoo leef ik hier, de uren beteekenen hoogstens eten [...]'

‘Deze bijzonder vondst voegt veel toe aan kennis over de ontstaansgronden van De uitvreter, Nescio's beroemdste novelle,' aldus Nescio-deskundige Lieneke Frerichs.

De 26-jarige Nescio moet er een bijzondere ervaring hebben gehad,  in Veere; want waar hij nog slecht op zijn gemak is in de eerste brief: ‘'K begon te vinden dat ik vrouw & kinderen verwaarloosde om malle wegen te loopen waar ik nix te maken had & waar ze me niet wouen hebben,' spreekt  er een zijnswijze uit de tweede brief die sterk aan De uitvreter doet denken: ‘Zooiets als dit heb ik nog nooit beleefd. Die stokoude Indiers moeten Veere bedoeld hebben toen ze den lui 't Nirwana voorhielden, 't niet zijnde zijn. Alles is goed en d'r kan niets dan goeds komen. Eigenlijk wordt hier heelemaal niet gedacht. Soms springen mij vanzelf de tranen in de oogen, zoo maar zonder dat ik ergens aan denk, enkel van de welbehagelijkheid.'

Brieven uit Veere verschijnt begin maart.

# Ze heeft haar advocaten maar weer aan het werk gezet. Harry Potter-auteur J.K. Rowling wordt weer eens beschuldigd van het plegen van plagiaat. Het vierde deel van de succesreeks genaamd De Vuurbeker is volgens de erven van Adrian Jacobs deels gebaseerd op het kinderboek The Adventures of Willy the Wizard: No. 1 Livid Land. De schrijver overleed tien jaar na het verschijnen van het boek in 1987.
De erfgenamen van Jacobs zeggen dat het de overleden auteur is die voor het eerst kwam met het idee voor een boek over tovenaars en toverscholen. Ze beweren dat de schrijver en Rowling dezelfde verkoopagent hadden, namelijk Christopher Little.
Rowling verklaart dat ze het kinderboek nog nooit gelezen heeft en de titel niet kende tot het moment dat zij aangeklaagd werd. Rowling is bedroefd over het feit dat er voor de zoveelste keer wordt beweerd dat ze haar ideeën voor de Harry Potter-reeks van een andere bron heeft.

WOENSDAG 17 FEBRUARI

Hoe representatief zijn 2048 'geldige' stemmen? Feit is dat 26 procent van deze 2048 deelnemers aan de enquete van VrouwenThrillers.nl naar het beste spannende boek van 2009, geschreven door een vrouw, heeft gekozen voor Oversteken van Judith Visser.
Corine Hartman eindigde als tweede met 24 procent voor haar thriller Open einde.
Derde werd Carla de Jong met Serpent. Goed voor 16 procent.

DINSDAG 16 FEBRUARI

De Opzij Literatuurprijs is gewonnen door Minke Douwesz met haar roman Weg. Dat is bekendgemaakt op het Vrouwenboekenbal van het feministische tijdschrift Opzij.

MAANDAG 15 FEBRUARI

De Amsterdamse schrijvers Tom Egbers, Kester Freriks (foto), Karin Giphart en Mirjam Pool zijn op donderdag 1 april (daar hoort standaard bij: geen grap) te gast in Almelo.
Alel vier hebben ze een binding met de stad, de een alleen iets directer dan de andere. Tom Egbers werd er geboren, is Heracles-fan en eerdaags verschijnt een herdruk van zijn boek De zwarte meteoor, over voetballer Steve Mokone, de eerste zwarte speler in Nederland.
Kester Freriks woonde er vrijwel zijn hele jeugd en hij heeft diverse romans laten spelen in een stad die veel op Almelo leek. Karin Giphart treedt graag in Almelo op. Mirjam Pool is de schrijfster die onderzoek deed naar armoede in Almelo. Haar nieuwe boek gaat over de gijzeling van de wethouder. Die dag was zijn voor research in het gemeentehuis aanwezig.
Op 1 april komen ze voorlezen. Mogelijk gaat Tom Egbers ook zingen. Karin Giphart doet dat sowieso. Presentatie: Jan Hammink. 1 spril, bibliotheek Almelo, 20.00 uur, toegang gratis.

# In zijn woonplaats Voorhout is op 89-jarige leeftijd Andries Middeldorp overleden. Zo heeft zijn familie bekendgemaakt. Andries Middeldorp stond bekend als een groot kenner van het werk van dichter Gerrit Achterberg. Hij heeft de dichter ook persoonlijk gekend en met hem over zijn gedichten gesproken.
Middeldorp publiceerde boeken als De wereld van Gerrit Achterberg en Het avontuur van Achterberg. In dit laatste boek onderzocht Middeldorp de zoekende manier van dichten. Achterberg was in zijn deel van zijn oeure op zoek naar een 'u', die zowel aards en stoffelijk als verheven of vaag kon zijn. Hij was destijds spreker op de grote Gerrit Achterberg Manifestatie in de jaren negentig in Enschede.

ZONDAG 14 FEBRUARI

Dick Francis is overleden. De Britse schrijver en oud-jockey creërde zijn eigen genre binnen het spannende boek met zijn thrillers over de paardenwereld. Hij liet 42 thrillers spelen in de wereld van jockeys, paarden en eigenaren. Daarbij kon hij rijkelijk putten uit zijn jarenlange carrière als jockey. Hij was zelfs Queen Mother's jockey.

In 1952 schreef hij zijn eerste thriller. Jaarlijks voegde hij een nieuwe titel toe. 

Dick Francis werkte op zijn vijftiende al in de stallen van zijn vader en al snel werd hij jockey. In 1956 reed hij met Devon Loch, het paard van de Britse koningin-moeder, de Grand National. Maar het dier bracht Francis geen geluk: het kwam op onverklaarbare wijze ten val. 

In 1957 gaf hij zijn jockeybestaan op. Vijf jaar later schreef hij zijn eerste thriller, 'Favoriet'. Vrijwel jaarlijks voegde hij een nieuwe titel toe. Na het overlijden van zijn vrouw in 2000 stokte zijn productie. Enkele jaren geleden verscheen er weer een nieuw boek van hem, die hij schreef met zijn zoon Felix.

Dick Francis woonde de laatste jaren van zijn leven op de Kaaiman Eilanden. Hij verkocht zestig miljoenen boeken. Dat waren overigens niet alleen paardenthrillers. Hij schreef ook over de commerciële luchtvaart ('Fatale finish' en 'Rat Race'), de filmwereld ('Wilde paarden' en 'Rookgordijn'), fotografie ('Reflex'), de financiële wereld ('Bankier'), wijn en drank ('Vuurproef') en de wereld van de diplomatie ('Kille comeback'). Francis' boeken werden in twintig talen vertaald. Bij uitgeverij Archipel verschijnt in april 2010 de nieuwe thriller van vader Dick en zoon Felix Francis, 'Afrekening op Ascot'.

DONDERDAG 11 FEBRUARI

Boekverkopers kozen Wat is de wat van Dave Eggers tot Het Mooiste Boekomslag van 2010. De omslag met het krachtige en tegelijk subtiele beeld - het continent van Afrika in felrood dat door vijf blots tegelijk een voetafdruk is - was duidelijk favoriet. Het werd ontworpen door Dog and Pony voor Lebowski Publishers. Dit meldt Boekblad. (Klik op het omslag hieronder voor een grotere versie.)

#Taart bij uitgeverij Bruna. Van de drukker. Ook hij is blij met 750.000 exemplaren van Mannen die vrouwen haten, deel 1 van de Stieg Larsson-trilogie.

WOENSDAG 10 FEBRUARI

Actrice en zangeres Ricky Koole speelt de hoofdrol in de nieuwe speelfilm Sonny Boy. Zij kruipt in de huid van Rika van der Lans, maakte de producent woensdag bekend. De jonge acteur Sergio Hasselbaink speelt Waldemar Nods. De regie en het scenario zijn in handen van Maria Peters.

Op 15 februari beginnen de opnames van de verfilming van de gelijknamige bestseller van Annejet van der Zijl. Behalve in Nederland zal er ook in België en Suriname worden gefilmd. De productie is begin volgend jaar in de Nederlandse bioscopen te zien.

Sonny Boy is gebaseerd op het waargebeurde liefdesverhaal van Waldemar Nods en Rika van der Lans, die elkaar in de herfst van 1928 voor het eerst ontmoetten. Hij is een student uit Suriname van nog geen 20, zij een oer-Hollandse getrouwde moeder van vier kinderen en bijna 40. Kort na hun eerste ontmoeting blijkt zij zwanger te zijn, waardoor het schandaal niet is te overzien. Een decennium later raken ze verzeild in de Tweede Wereldoorlog. (ANP)

ZONDAG 7 FEBRUARI

Nelleke van Maaren, wier werk vorig jaar al bekroond werd met de  Fonds voor de Letteren Vertaalprijzen, krijgt op 20 juni a.s. in Klagenfurt de Oostenrijkse Staatsprijs voor literaire vertalingen 2009. Aan de prijs is een bedrag van € 8000,= verbonden.

 Zij ontvangt deze prijs voor haar vertalingen van Oostenrijkse schrijvers als Melitta Breznik, Norbert Gstrein, Leo Perutz, Raoul Schrott en Heimito von Doderer.

Van deze laatste auteur, die in 1958 werd bekroond met de Oostenrijkse Staatsprijs, vertaalde zij ‘Ein Mord den Jeder begeht’ (‘Ieder mens een moordenaar’) en ‘Die Strudlhofstiege’ dat in 2008 als ‘De Strudlhofstrappen’ verscheen bij Uitgeverij Atlas.

Dit heeft uitgeverij Atlas bekendgemaakt.

DONDERDAG 4 FEBRUARI

Op 4 maart a.s. verschijnt eindelijk het langverwachte ‘geheime project’ van Ilja Leonard Pfeijffer, auteur van woeste, breed uitwaaierende romans en dichter van overvolle, kokende verzen. De afgelopen vijf jaar is hij in alle afzondering bezig geweest met dit project, dat is geboren uit een strenge formele beperking. Hij heeft romans geschreven die stuk voor stuk niet langer mochten zijn dan vijfhonderd woorden. Geen prozagedichten of experimentele verhalen, maar volwaardige vertellingen met een kop en een staart. Precies honderd heeft hij er geschreven. In Harde feiten zijn ze bijeengebracht en worden ze voor het eerst aan de buitenwereld blootgegeven. De romans van Harde feiten vervoeren de lezers naar heden, verleden en toekomst. Ze evoceren een keur aan bekende en exotische locaties, zoals het buurtcafé, een Engels college, de stegen van Napels, het oude en moderne Griekenland, Rusland en het Verre Oosten en zelfs verafgelegen planeten in de Andromedanevel. Sommige zijn autobiografisch, andere vertellen van uiteenlopende personages, zoals de weduwe Di Biagio, Prometheus, de goede dwerg Wim, Dolly Parton, Boemibal Veenstra bijgenaamd De Grote, de koning van Frankrijk, de arts Aristomenes, Li Hongmao, nepneger Alfred, Maestro Rawie, Job Lisman en Ivana.

# Naar aanleiding van de Zweedse publicatie van de biografie Min vän Stieg Larsson (Mijn vriend Stieg Larsson) ontstond in de Scandinavische media het gerucht dat Stieg Larsson de succesvolle Millennium-trilogie niet zelf geschreven zou hebben.

In de biografie schrijft Kurdo Baksi dat Stieg Larsson een hele goede onderzoeker was, maar niet echt een goede schrijver. Dit verhaal wordt bevestigd door zijn oud-eindredacteur Anders Hellberg bij het Zweedse persbureau TT.   

In een interview in de Zweedse krant Expressen zegt Larssons vriendin Eva Gabrielson nog dat zij niet betrokken was bij het schrijven van de thrillers, maar dat zij wel meelas en commentaar gaf. In een ander interview in de Deense krant Politikken zegt ze dat ze suggesties deed voor veranderingen in schrijfstijl en inhoud. Dit voedde de geruchten dat Stieg Larsson de thrillers niet zelf geschreven zou hebben.

Eva Gedin, redacteur van Stieg Larsson bij Norstedt, zijn Zweedse uitgever, laat weten dat Larsson tijdens hun intensieve samenwerking nooit enige opmerking heeft gemaakt over een mogelijk co-auteurschap.

Kurdo Baksi wilde met zijn boek een persoonlijk portret maken over de schrijver én de mens Stieg Larsson.

Kurdo Baksi (1965) is een Zweedse maatschappijcriticus en auteur van Koerdische komaf. Baksi richtte in 1987 het antiracistische tijdschrift Svartvitt (Zwart-wit) op. Gedurende vijf jaar (1998-2003) hielp Svartvitt het antiracistische tijdschrift van Stieg Larsson, Expo, te overleven. Baksi neemt actief deel aan het debat in Zweden over immigratie, integratie en vreemdelingenhaat.

WOENSDAG 3 FEBRUARI

Enschede krijgt niet de première van Saint Amour dit jaar, voor het eerst overigens. Maar Enschede krijgt wel het meest uitgebreide programma van deze literaire voorstelling over de liefde. Doeschka Meijsing heeft door omstandigheden de tour moeten cancellen. Maar ze kan wel in Enschede meedoen. Voor de rest van de avonden wordt ze vervangen door Manon Uphoff, maar ook zij komt in Enschede optreden.
Saint Amour is in het NMK op donderdag 25 februari. De andere optredende dichters zijn Antjie Krog, Jan Siebelink. Remco Campert, Cees Nooteboom en Dichter des Vaderlands Ramsey Nasr. De muziek is ook al zo bijzonder. Absynthe Minded, Belgische topattractie.

# Saskia Noort heeft dinsdagavond in Parijs de Prix SNCF du Polar ontvangen voor de vertaling van haar boek De eetclub. De Franse versie, met de titel Petits meurtres entre voisins, is daarmee door de Franse lezers uitgeroepen tot beste Europese thriller. Dat maakte het management van de schrijfster woensdag bekend.
De Franse spoorwegen zijn sponsor van de publieksprijs. Vanaf woensdag prijken op stations door heel Frankrijk posters van Noort en haar boek. Van De eetclub zijn in Nederland tot nu toe bijna 500.000 exemplaren verkocht, aldus het management. De vertaalrechten van de thriller zijn aan vijftien landen verkocht. In Nederland wordt gewerkt aan een verfilming, die naar verwachting eind dit jaar in de bioscoop te zien zal zijn.

#Het vorig jaar gevonden toneelstuk 'Smeer of de weldoener des vaderlands' van Jan Arends (1925-1974) beleeft op vrijdag 12 februari zijn wereldpremière, in de vorm van een theatrale lezing. Tot vorig jaar was alleen een fragment ervan bekend. In maart 2009 kwam het hele stuk, dat uit acht bedrijven blijkt te bestaan, boven water. 'Smeer of de weldoener des vaderlands' gaat in première op vrijdagavond 12 februari in De Balie in Amsterdam - aan de vooravond van Arends 'geboortedag' 13 februari. De integrale lezing onder leiding van Carel Alphenaar wordt verzorgd door de acteurs Porgy Franssen, Bart Klever, Titus Muizelaar, Xander Straat en Trudy de Jong, met muziek van
Thomas Plas.
Het complete toneelstuk was in het bezit van dramaturg Alphenaar. Hij had Arends-biograaf Nico Keuning eind 2007 al laten weten dat hij nog 'iets van Jan Arends' had liggen. Ze spraken af ersamen eens naar te kijken, maar dat kwam er pas vorig jaar van. „Ik heb Alphenaar opgezocht op zijn bureau in Amsterdam. De tekst die uit een grote bruine envelop te voorschijn kwam, bleek de complete tekst van het toneelstuk 'Smeer of de weldoener des vaderlands' te zijn”, aldus Keuning. 

Arends schreef het stuk in 1961. De aanleiding vormde de zogenaamde Planta-affaire uit 1960, met margarine die jeuk veroorzaakte en uit de handel werd genomen. Arends heeft volgens Keuning ongetwijfeld teruggegrepen op zijn eigen ervaringen, waaronder de tijd dat hij – van 1956 tot 1958 – bij reclamebureau Bouman in Leeuwarden werkte. Hij voert personages op als Geldmaker, Krantenman, Copywriter en Boekhouder. „Hij is zelf goed te herkennen in het personage Copywriter.”

Naar aanleiding van de 'Leeuwarder jaren' van Arends is  in januari 2009 bij het gebouw van theatergezelschap Tryater in Leeuwarden een gedenksteen voor dichter-schrijver Arends geplaatst, als onderdeel van de Poëzieroute Leeuwarden. Acteur Jan Arendz („met een z”) maakte in 2007 een solovoorstelling over zijn bijna-naamgenoot. Met die voorstelling gaat hij deze maand nogmaals op tournee.
 
De tekst van het complete toneelstuk 'Smeer' van Jan Arends is in januari van begin dit jaar verschenen bij Uitgeverij Reservaat in Heiloo (124 bladzijden, 16,75 euro)

# Schrijver F. B. Hotz zou maandag 1 februari 88 jaar zijn geworden. Als postuum verjaardagscadeau kreeg de tien jaar geleden overleden auteur een gevelsteen. Op zijn geboortehuis aan de Rijnsburgerweg in Leiden. Zo meldt GPD-krant Het Leidsch Dagblad.
De gevelsteen ter nagedachtenis aan Frits Hotz (1922-2000) is gemaakt door de Leidse steenhouwer Marc de Groot. Hij liet zich inspireren door een van de verhalen van Hotz: 'De verplaatsing'. Daarin verhaalt hij over de tijdelijke verhuizing van zijn ouderlijk gezin naar Haarlem-Noord. De jonge Frits kon in die periode maar aan één ding denken: zijn oude vertrouwde Rijnsburgerweg, waar hij zo aan verknocht was.

DINSDAG 2 FEBRUARI

Veertig jaar na dato gaat de Booker Prize, de meest prestigieuze literatuurprijs van het Engelse taalgebied, een oude zonde rechtzetten. De boeken van 1970 hebben nooit de kans gekregen de prijs te winnen. In 1971 werden de reglementen veranderd en de uitreiking van de prijs verschoof van april naar november.
Geen beste boek van 1970. En dat nu gaat alsnog worden vastgesteld. Een heuse jury gaat een keuze maken uit deze longlist:

o Brian Aldiss, The Hand Reared Boy
o H.E.Bates, A Little Of What You Fancy?
o Nina Bawden, The Birds On The Trees
o Melvyn Bragg, A Place In England
o Christy Brown, Down All The Days
o Len Deighton, Bomber
o J.G.Farrell, Troubles
o Elaine Feinstein, The Circle
o Shirley Hazzard, The Bay Of Noon
o Reginald Hill, A Clubbable Woman
o Susan Hill, I'm The King Of The Castle
o Francis King, A Domestic Animal
o Margaret Laurence, The Fire Dwellers
o David Lodge, Out Of The Shelter
o Iris Murdoch, A Fairly Honourable Defeat
o Shiva Naipaul, Fireflies
o Patrick O'Brian, Master and Commander
o Joe Orton, Head To Toe
o Mary Renault, Fire From Heaven
o Ruth Rendell, A Guilty Thing Surprised
o Muriel Spark, The Driver's Seat
o Patrick White, The Vivisector

Iris Murdoch en J.G. Farell wonnen de Booker Prize later we voor later boeken. Menig andere auteur werd later nog eens genomineerd. Susan Hill was een aantal jaren later vooriztter van de jury.
In maart volgt de shortlist, wie wint wordt in mei bekend gemaakt.

# Het is dit jaar precies 150 jaar geleden dat Eduard Douwes Dekker onder het pseudoniem Multatuli zijn boek Max Havelaar, of de koffij-veilingen van de Nederlandsche-Handelmaatschappij liet verschijnen. De harde kritiek in het boek op de wijze waarop Nederland handelde in de kolonieën, zorgde er mede voor dat het voor de inlanders zo ongunstige cultuurstelsel uiteindelijk werd afgeschaft.

Stichting Klein Bronbeek in Arnhem en de stichting Indisch Erfgoed herdenken het verschijnen van het beroemde boek op een themazondag over het cultuurstelsel op 21 februari. Sprekers zijn onder meer historicus Cees Fasseur, Multatuli-biograaf Dik van der Meulen (uit Neede) en sociologe en Javakenner Margaret Leidelmeijer. Aan de themadag werken ook museum Bronbeek en het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen mee.
Gouverneur-generaal van Nederlands-Indië Johannes van den Bosch voerde het cultuurstelsel in 1830 in.

Volgens het stelsel moest elke inlander een vijfde van zijn grond gebruiken om gouvernementsproducten te verbouwen voor de Europese markt. Op die manier  werd de kolonie rendabeler voor Nederland. Douwes Dekker, die op zich niet tegen kolonialisme was, verzette zich hevig tegen de onmenselijke uitwassen van dit systeem.
De bijeenkomst heeft plaats in congrescentrum Kumpulan op het terrein van Bronbeek. Voorinschrijving is verplicht volgens de organisatie. In maart is er opnieuw een themazondag, ditmaal over de Bersiap-tijd direct na de bevrijding van Indonesië in 1945.
 
# Multatuli zette zijn klassieker Max Havelaar in slechts drie weken op papier. De eerste kladversie is waarschijnlijk verloren gegaan. Multatuli schreef deze echter over in het net. Dat manuscript, dat hij aan de uitgever aanbod, is wel bewaard gebleven.

Het document is de komende weken te zien tijdens de tentoonstelling Het is geen roman, 't is een aanklacht! in het instituut Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Deze opent woensdag de deuren voor het publiek. De expositie vindt plaats omdat het 150 jaar geleden is dat Max Havelaar voor het eerst verscheen.
Het manuscript (uit 1859) is met de hand geschreven, het handschrift van Multatuli is klein maar zorgvuldig. De uitgever heeft in het rood opmerkingen in de tekst geschreven. Naast het originele manuscript, dat in een vitrine ligt, kunnen bezoekers ook op een computer door een digitale versie bladeren.

MAANDAG 1 FEBRUARI

Een nieuw initiatief om de jeugd naar de literatuur te brengen. Alle leerlingen van de vierde klasse van het middelbaar onderwijs (van VMBO tot VWO -  krijgen binnenkort een boek met zestien verhalen, geselecteerd door Abdelkader Benali. Titel: Txt.
Gewoon om ze aan het lezen te krijgen, maar er is ook een aardige wedstrijd aan verbonden die via internet loopt. De jonge lezers wordt gevraagd een samenvatting van een verhaal samen te vatten in tweets - berichten op twitter, van maximaal 140 karakters.
Dat heeft CPNB-directeur Henk Kraima vandaag bekend gemaakt in Amsterdam, waar de CPNB een toelichting gaf op de plannen voor de 75e Boekenweek.

Kort nieuws van de Boekenweek en de boekenbeurs Vers voor de Pers.

# Joost Zwagerman schreef het Boekenweekgeschenk. Titel: Duel. Oplage 958.000 exemplaren. Tijdens de Boekenweek gratis bij aankoop van 2,50 aan Nederlandse boeken.

# Om de 75e Boekenweek te vieren is 75 schrijvers gevraagd een brief te schrijven aan hun jonge ik. Titel: Titaantjes waren we. Prijs: 10 euro.

# Thema Boekenweek: Titaantjes - opgroeien in de letteren.

# Op 9 maart verschijnt de langverwachte biografie over Prins Bernhard, geschreven door Annejet 'Sonny Boy' van der Zijl.