Flessenpost uit Amsterdam van Harm de Jonge is een boek om te koesteren.

door Joukje Akveld

Een jongen en een meisje ontmoeten elkaar bij het standbeeld van Multatuli's Woutertje en Femke op de Noordermarkt. Het is geen ontmoeting in de letterlijke zin van het woord: hij vindt een briefje dat zij met een dotje kauwgom onder Femkes rok heeft geplakt. Daarmee begint een intensieve correspondentie. Niet via email of sms, zoals de wetten van de moderne kinderliteratuur voorschrijven, maar verstuurd per post in ouderwetse enveloppen.

Als lezer krijg je alleen de 'Hoogst Geheime Brieven' van Charlie, het meisje uit Amsterdam,  onder ogen. Ze zijn geschreven in een ontwapenende kindertaal en staan vol interessante feiten (IF). Tommie op zijn woonboot in Noord-Groningen kijkt er reikhalzend naar uit en droomt van een ontmoeting die tastbaarder is dan taal.

Daar zijn ze goed in, de jongens en meisjes in de verhalen van Harm de Jonge, in dromen en verlangen. In ruim twintig jaar tijd schreef de auteur een oeuvre bijeen waarin met overgave wordt gehunkerd. Niet alleen naar de onbereikbare ander, maar ook naar al dan niet verzonnen werelden met avontuurlijke namen als Vogeleiland, Attalant en Marrakas.

Flessenpost uit Amsterdam verenigt beide vormen van verlangen: in Tommie's verbeelding groeit de eigenzinnige Charlie uit tot een Pocahontas van de Lage Landen, terwijl zij hem voorstelt als een jongen op een schilderij van Jan van Scorel. Tegelijkertijd probeert Charlie Tommie te verleiden mee te gaan naar Yucatucan, een plaats diep in het oerwoud van Zuid-Amerika waar Maya-krijgers zich voorbereiden op het einde van de wereld.

Zoals vaker speelt De Jonge in zijn boek een vernuftig spel met feit in fictie. Met zorgvuldig geformuleerde zinnen laat hij de lezer verdwalen in een labyrint van waarheid en verzinsel.

Flessenpost uit Amsterdam heeft een dagboekachtige vorm en beslaat een week uit Tommie's leven in het voorjaar van 2009. Daarin herleest hij de twintig brieven die Charlie hem eerder dat jaar stuurde. De brieven zijn gedateerd en elke datum wordt vergezeld van een nieuwsbericht uit de krant van die dag. Om de suggestie van echtheid nog dwingender te maken zijn foto's opgenomen van het standbeeld van Woutertje en Femke en de ansichtkaarten die Charlie schreef.

Maar de schrijver is een fantast, een romantische ziel met escapistische trekjes - net als Charlie. In hun schrijfsels presenteren ze de lezer een wereld die mooier en spannender is dan die in werkelijkheid is. 'Je droomt wat niet kan en als je gelooft wat je droomt ben je gelukkig,' schrijft Tommie, en dat is precies hoe het er in Charlie's hoofd aan toegaat.  Als er plotseling geen brieven meer komen, besluit Tommie Charlie te gaan zoeken. Natuurlijk vindt hij haar pas aan het eind van het boek en is de ontmoeting niet meer dan een vluchtig treffen.

Het past allemaal prachtig in het plaatje van uitgesteld verlangen dat De Jonge hier schetst, een attitude die schril contrasteert met de instant behoeftebevrediging van deze tijd. Alleen al daarom is Flessenpost uit Amsterdam een boek om te koesteren.