Gees Bartels ontvangt donderdag Overijsselse Cultuurprijs.
door Marion Groenewoud
Ik, een wandelende bibliotheek? Als je kijkt naar wat ik allemaal heb gelezen, dan wel", lacht Gees Bartels.
"Van ieder boek maak ik een korte samenvatting.Maar voor feitenkennis duik ik in de boekenkast want ik vergeet veel." Zelf heeft ze een bescheiden boekenverzameling thuis in Nieuwleusen. "Ik leen liever", zegt de voormalig bibliothecaresse beslist. Ook nu ze allang met pensioen is, houdt Gees Bartels (Beilen, 1941) alle Overijsselse literatuur nog bij. Eerst als hoofd en nu als vrijwilliger voor de Overijsselse Bibliotheek Dienst (OBD). Donderdag ontvangt zij de Overijsselse Cultuurprijs.
In het bijzonder voor haar 10-delige serie Literaire Wandelingen in Overijssel (1995-2006) en voor de bejubelde uitgave 'Geen dag zonder gedicht' (2009), uitgegeven door Waanders. Bartels is blij met de bekroning, die 20 jaar geleden in het leven werd geroepen door het Prins Bernhard Cultuurfonds.
"Het is erkenning voor mijn werk waarbij ik literair Overijssel in kaart heb gebracht." Als hoofd van de OBD in Nijverdal kreeg Bartels duizenden boeken onder ogen. Actueel en regionaal. "We leven in een grote provincie, hoe meer mensen hoe meer dichters en schrijvers."
Zelf komt ze uit Drenthe en was gewend aan een duidelijke identiteit. "Overijssel is zo groot en versnipperd dat er diverse regio's zijn ontstaan. Je ziet het ook aan jullie krant. Ik kreeg alleen het gebied rond Nieuwleusen in beeld. Tot voor kort wist ik nauwelijks wat er in Zwolle of Kampen gebeurde. Een absurde situatie. Twente en Salland zijn ook aparte delen. En door de nieuwe indeling van VVV's viel Hardenberg ineens buiten de boot. Bij de OBD was iedere stad en elk stuk platteland even belangrijk."
Bartels is ervan overtuigd dat er genoeg gelezen wordt in de provincie. En het onderscheid tussen lectuur en literatuur verdwijnt. "Een dialectroman en goede streekroman worden ook geschreven en gelezen door wetenschappers." Ouderen lezen meer dan jongeren bevestigt zij.
"Kijk in de musea, het zijn allemaal grijze hoofden. Nieuwe senioren hebben de tijd. Leeskringen bloeien. En de Literaire Wandelingen zijn onder hen ook populair." De jeugd leest niet zozeer minder maar anders dan zij vroeger.
"Op dit moment breng ik de Overijsselse jeugdliteratuur in beeld. Ik vrees dat geen kind meer weet wie Evert Hartman is. Jan Terlouw is door Oorlogswinter misschien nog net bekend", hoopt Bartels. "De jeugd leest liever fantasyboeken als Harry Potter. Kinderen spelen niet meer op straat. Geef mij maar boeken die wortels hebben in een gebied. Waarbij je de straatjes herkent waarin jij ooit hebt gelopen."
Gees Bartels ontvangt op 27 mei de Cultuurprijs van mr. G.J. Jansen, commissaris der Koningin.