De heelmeesters van Abraham Verghese is knap, maar te veel.
door Dirk-Jan Arensman
Sommige schrijvers hebben een cv dat bijna te mooi klinkt om waar te zijn. Abraham Verghese (1947) is
daar een uitstekend voorbeeld van. De man, zoon van Indiase ouders, groeide niet alleen op in Addis
Abeba, waar hij onder meer de val van keizer Haile
Selassie en de opkomst van het communistische regime meemaakte. Na een tussenstop in Madras,
begon hij in de jaren tachtig in de Verenigde Staten aangekomen ook nog aan een glanzende en tot de
verbeelding sprekende carrière als arts, waarin hij - via
obscure ziekenhuis waar je als immigrant nu eenmaal terechtkomt en jaren als bestrijder van de
aids-epidemie op het Amerikaanse platteland - opklom tot professor aan de medische faculteit van
Stanford University.
Het moet raar lopen wil zo'n levensloop niet genoeg stof voor minstens vijf boeken opleveren. Zeker als je
ook nog creative writing studeerde aan de universiteit van Iowa.
In de afgelopen jaren publiceerde Verghese dan ook in The New Yorker, The New York Times en Granta,
en oogstte hij lof met twee non-fictieboeken: My own country (1995) over zijn belevenissen als arts in het
conservatief stadje Johnson City, Tennessee en
The tennis partner (1998) over zijn vriendschap met een aan drugs verslaafde collega. En nu is dan zijn
debuutroman, De heelmeesters. Een episch verhaal, waarin hij zijn eigen ervaringen in Ethiopië, India en
de VS verwerkte in een plot waarin invloeden
van John Irving, Salman Rushdie en Charles Dickens om voorrang strijden.
Een boek kortom, geschreven met de ambitie die je mag verwachten van een geboren 'overachiever'.
Verteller is Marion, de helft van een gescheiden Siamese tweeling die in 1954 werd geboren in het
Missing-ziekenhuis in Addis Abeba. De moeder van Marion en zijn broer Shiva was een Indiase non uit
een diacesane orde, Mary Joseph Praise; de
(waarschijnlijke) vader de Britse chirurg Thomas Stone met wie zij al jaren samenwerkte in de
operatiekamer. Maar nadat Praise onder de handen van haar geliefde in het kraambed overleed,
verdween die spoorloos en werden de jongens liefdevol opgevangen
door het artsenstel Ghosh en Hema.
Onder hun vleugels groeien ze op. Ze raken allebei gefascineerd door chirurgie én door Genet, de
dochter van een Eritrese bediende. En als Marion in 1979 moet vluchten vanwege de explosieve politieke
situatie in het land - hij wordt, om ingewikkelde
redenen, verdacht van terroristische activiteiten - heeft de liefde voor die vrouw de broers uit elkaar
gedreven. Marion, die via Nairobi in New York verzeild raakt, begint aan een zwaar bestaan als
coassistent in een armoedig hospitaal. Shiva, een
zwijgzame 'idiot savant' zonder officiële medische opleiding, groeit uit tot een internationale held op het
gebied van de vaginale fistelchirurgie.
Complex? Het is nog maar het topje van de ruim zeshonderd pagina's dikke ijsberg! Wat de kracht én de
zwakte van De heelmeesters is.
Verghese is een begenadigd verteller. IJzersterk in het oproepen van de sfeer en gedetailleerde
beschrijvingen van alles van landschappen tot complexe operaties zónder dat dat gaat vervelen. En
bovendien iemand die houdt van zijn personages en verhalen.
Maar dat laatste zit hem soms ook in de weg.
We hoeven niet van élk bijfiguur de complete levensgeschiedenis te kennen, wil je soms voorzichtig tegen
hem zeggen. Zeker als tussen de passages in Addis Abeba en de ER-achtige periode in New York zo'n
uitgesponnen middendeel zit, dat de dramatische
finale bijna een afgeraffelde toegift lijkt.
Jammer. Zoals het ook jammer is dat Verghese wilde schrijven over liefde en verraad tussen broers, de
politieke geschiedenis van Ethiopië, de menselijke kant van de medische wetenschap, het lot van de
immigrant en nog een onderwerp of tien. Hoe
meeslepend hij dat bij vlagen ook doet, uiteindelijk is het domweg te veel om in één band te passen.
Een knap debuut blijft De heelmeesters zeker. Maar als een redacteur dit ijverige supertalent een béétje
in toom houdt, zal zijn volgende roman niet heel goed maar geweldig zijn.
