Schrijver blijft hangen in zijn parodie op Grunberg, maar dat was toen al niet zo heel lang leuk.

door Maarten Moll

Mama Tandoori is het vierde boek van Ernest van der Kwast, maar pas het tweede onder zijn eigen naam. Hij debuteerde met Man zoekt vrouw om hem gelukkig te maken, onder collectief pseudoniem Yusef el Halal. Soms zijn dingen mooier als er mensen klappen schreef hij onder eigen naam, en drie jaar geleden verzon hij het pseudoniem Sieger Sloot om de Grunberg-pastische Stand-in te schrijven.

Van der Kwast huurde ook daadwerkelijk iemand in om Sieger Sloot te spelen. Met Stand-in - dat inderdaad heel erg aan Grunberg deed denken, maar smaakte als de goedkope variant van iets lekkers -  verspeelde Van der Kwast een paar jaar van zijn schrijfleven. Stand-in betekende stilstand, want zo leuk was de grap nu ook weer niet, veel stof deed het niet opwaaien, en schrijven als een ander draagt niet bij aan de eigen originaliteit.

Nu schrijft hij weer onder eigen naam, maar het verontrustende is dat hij de vroege Grunberg blijft spelen. De Grunberg van de slapstick, de vele herhalingen en de flauwe grappen. 'Ik wil stinken naar bananenschillen', is zo'n zin uit Mama Tandoori die uit een van de eerste drie Grunbergromans lijkt geplukt. Op de cover van Mama Tandoori staat nergens een genreaanduiding. Op het achterplat staat: 'Mama Tandoori is het geromantiseerde verhaal van de Indiaase moeder van Ernest van der Kwast.' Het is fictie, zoals we op pagina 200 zullen lezen.

Duidelijk is dat de moeder van Ernest een geweldig romanpersonage is. Gek, neurotisch, overheersend, liefdevol, agressief, bezorgd, drammerig, vasthoudend. Bijna teveel eigenschappen voor een persoon. En dat is ook het grootste bezwaar van deze 'roman'. Van der Kwast, die grappig kan schrijven, de lezer zonder moeite vasthoudt en naar het einde voert, heeft wel heel erg een karikatuur van de moeder gemaakt. Geforceerd, is het woord dat opkomt als je de knotsgekke verhalen over de moeder leest. (Al lezen we ook over andere familieleden van zowel de moeder als de vader, over de vader en over Ernest en zijn broers, waarmee Mama Tandoori ook een familiegeschiedenis is.)
Dat de vader zich laat onderwerpen door zijn vrouw past helemaal in de opzet. Dat de zoon conflicten krijgt met zijn moeder - hij stopt met zijn studie en wil schrijver worden - ook. Natuurlijk zitten er ook tragische kanten aan de moeder, dat tegenwicht is in een verhaal als dit ook
nodig. Er is een gehandicapte zoon, de moeder wil te graag de controlefreak uithangen, om vervolgens de controle te verliezen. Maar het wordt nergens schrijnend of ontroerend, omdat Van der Kwast overal kwinkslagen, oneliners en grappen bij maakt.

En dan belanden we bij het laatste hoofdstuk. In Italië heet dat hoofdstuk. Het is een stijlbreuk met de rest van het boek. Opeens schiet Van der Kwast de diepte in met een paar bladzijden die over hem en zijn zoon gaan. Hij probeert zijn zoon iets te zeggen over zijn moeder. Hier openbaart zich het schrijverschap van Van der Kwast, en heeft hij geen flauwe grappen nodig om zich te redden.

Mama Tandoori is onderhoudend, met een mooi, rafelig randje. Net niet rafelig genoeg om de roman te redden, maar als dat laatste hoofdstuk het begin is van een nieuwe wending in de schrijfcarrière van Ernest van der Kwast, mogen we op een echte Van der Kwast hopen. Dat is iets om naar uit te zien.