Oud-Hengeloër Mathijs Deen heeft zijn eigen vorm van zeer korte verhalen.

door Maarten Moll

Miniatuurtjes, dat zijn de verhalen van nauwelijks twee pagina's in Brutus heeft honger. Oud-Hengeloër Mathijs Deen schreef er 44. Alle titels bestaan uit drie delen. Iets dat is te consumeren, een plaatsbepaling en een jaartal. Bijvoorbeeld: Bier, Oeroek 2700 v.Chr., of Frambozen, Nordfjord 799.

Kortom, van begin (Appels, het begin, tot Appels, het einde zoals het eerste en laatste verhaal zijn getiteld) tot het einde. Een geschiedenis van de geschiedenis in 44 prozateksten.

Het verhaal Papaver, Reichenau 840 opent met de zin: 'Het regende toen Walafried Strabo werd overgezet naar Reichenau.' Strabo is de schele beschermeling van de keizer, lezen we, en de nieuwe abt van Reichenau.
Welke keizer dat is, vermeldt Deen niet (Lodewijk de Vrome), maar dat is ook niet erg. In deze korte schetsen gaat het juist niet om alles uit te leggen. Deen laat de lezer in rustige, onmodieuze zinnen (dit is een compliment!) kennismaken met zijlijnen van de geschiedenis.

Natuurlijk is er veel te vertellen over Strabo en Lodewijk de Vrome, maar Deen zet in op de scheelheid van Strabo. 'Ze knielden, kusten zijn ring en loerden omhoog om te zien of hij echt zo scheel was als gezegd werd. Walafried knikte ze toe.  Ze kunnen me niets doen, dacht hij.'
Ook hier weer laat hij in het midden waarom 'ze' hem iets zouden willen doen. Je hebt een vermoeden, en daar moet je het mee doen.

De kracht van deze verhalen is ook dat ze niet (helemaal) zijn afgerond. Deen biedt de lezer de mogelijkheid om het verhaal over te nemen en verder uit te werken. (Lees ook het mooie verhaal over en scheepsjongen op een potvisjager en een grote landschildpad. Zal die scheepsjongen ooit de thuishaven bereiken?)

Terug naar de schele Walafried. Walafried gaat de volgende ochtend de tuin in om aan de planten en de kruiden te ruiken, en ze te proeven. Dan komt het woord papaver uit de titel aan de orde. We lezen dat muntthee helpt tegen heesheid.
En papaver tegen verdriet.
'Maar niets helpt tegen scheelheid.'
Schitterende laatste zin, heel mooi boek.