Nieuwtjes en nieuws uit leesland.

WOENSDAG 4 NOVEMBER

Op de honderdste geboortedag van Kameleon-schrijver Hotze de Roos onthult burgemeester Francisca Ravestein van de gemeente Opsterland aan de Hegedyk 19 in Langezwaag een plaquette. Op dat adres staat het geboortehuis van De Roos.
Dit meldt het GPD-dagblad Leeuwarder Courant.
De Roos beleefde zijn jeugdjaren in Langezwaag en omstreken. Veel jeugdherinneringen zijn later verwerkt in zijn boeken. Dat was voor Plaatselijk Belang aanleiding de schrijver te eren met een gedenkplaat. In het dorpshuis aan Paradyske 8 in Langezwaag is van dinsdag 24 tot en met zondag 29 november een tentoonstelling te zien over de schrijver. Er zijn 62 delen van de Kameleon-serie uitgegeven. Meer dan 13 miljoen boeken van deze serie gingen over de toonbank.

DINSDAG 3 NOVEMBER

Twee schrijvende eeuwlingen zijn gestorven. De Franse antropoloog, etnoloog en schrijver Claude-Lévi Strauss is overleden op 100-jarige leeftijd. Zijn standaardwerken als Het trieste der tropen gelden, zoals zo vele grote wetenschappelijke werken (Darwin etc.), ook als mijlpalen in de literatuurgeschiedenis.
In Spanje is overleden schrijver Francisco Ayala (foto). In Nederland vrij onbekend, maar Ayala was een erkend auteur. Als maatstaf en bewijs daarvoor kan gelden de toekenning, in 1982, van de Cervantes-prijs. Deze prijs staat in het Spaanse taalgebied bekend als de Nobelprijs voor Spaanstalige schrijvers. Ayala werd 103.

ZONDAG 1 NOVEMBER

Aan dichteres Tjitske Jansen is de Anna Bijnsprijs toegekend voor haar bundel Koerikoelem. Met de prijs bekroont de Anna Bijns Stichting afwisselend de beste literaire prozatitel en de beste literaire dichtbundel van de afgelopen vier jaar, geschreven door een vrouwelijk auteur.

Dit jaar is de prijs van 10.000 euro en een beeldje van de kunstenaar Eric Don toegekend aan poëzie verschenen tussen 1 januari 2005 en 31 december 2008.De andere genomineerde bundels waren 'Situaties' van Eva Gerlach en 'Alles is nieuw' van Esther Jansma.

VRIJDAG 30 OKTOBER

Susan Smit heeft met 'Felix en de verdwenen pakjes' haar eerste kinderboek geschreven. Het is een prentenboek dat deel uitmaakt van een reeks Sinterklaas-boeken die Douwe Egberts traditioneel rond de aankomst van de Goedheiligman uitgeeft.
Dit jaar klommen voor deze serie ook Paul de Leeuw, die eerder twee boeken over 'De Kleine Heks schreef', en Francine Oomen (die de populaire reeks 'Hoe Overleef ik..' op haar naam heeft staan) in de pen. Voor de illustraties zijn respectievelijk Mies van Hout, Thé Tjong King en Daan Remmerts de Vries ingeschakeld. Eerder schreven onder anderen Kim van Kooten, Herman van Veen en Mies Bouwman een prentenboek over de sint en zijn knechten. In de uitgaven van dit jaar spelen bij toeval in alle drie de boeken dieren een hoofdrol.

DONDERDAG 29 OKTOBER

Jip en Janneke, de poezen Pim en Pom en Pluk van de Petteflet krijgen een eigen tijdschrift. Op 2 november verschijnt het eerste nummer van het kindertijdschrift Fieperdepiep!, gebaseerd op de beroemde tekeningen van Fiep Westendorp (1916-2004).'

Fieperdepiep! verschijnt vier keer paar en is een uitgave van Fiep Amsterdam, een bedrijf dat is opgericht door de Fiep Westendorp Foundation om het werk van de illustratrice levend te houden. Het tijdschrift richt zich op kinderen tussen de drie en zes jaar en wil bij deze lezertjes vooral de visuele ontwikkeling stimuleren.

Het blad bevat zoekplaten, spelletjes en voorleesverhalen. Zo heeft het eerste nummer een uitneembaar doeboekje waarmee de kinderen een memospel en een mobiel van Pim en Pom kunnen maken. Ook zit er een dvd bij met een aflevering uit de animatieserie De avonturen van Pim & Pom, die dagelijks op tv is bij Nickelodeon.

DONDERDAG 22 OKTOBER

Hans Hagen heeft een belangrijk deel van zijn literair archief aan het Letterkundig Museum geschonken. Dat heeft het Letterkundig Museum vanochtend bekend gemaakt.

Hagen (1955) is een veel bekroonde kinderboekenschrijver. Vier Zilveren Griffels en een Gouden (voor De dans van de drummers, 2003) vielen hem ten deel en Verkocht  (2007) werd onderscheiden met de Glazen Globe en de Woutertje Pieterse-prijs. Een aantal boeken schreef hij met zijn vrouw Monique, waarvan de gedichtenbundel Jij bent de liefste (2000), het bekendst is.

De collectie bestaat uit  typoscripten en prints met aantekeningen van onder meer de Jubelientje-verhalen, Koning Gilgamesj (1985), De man met de rode jas (1987), Stilte a.u.b. ik denk aan de kip (1987), Het gouden oog (1991), Ik schilder je in woorden (2001),  De dans van de drummers (2003) en Vlammen  (2008).

Bijzonder is dat op de achterzijde van een geprinte tekst vaak een andere tekst staat te lezen. Zo staan de gedichten uit de bundel Salto natale (1994) op de achterzijde van Het water kust (1997). Als printpapier zijn ook brieven, rekeningen en reclamemateriaal gebruikt. De prints zijn bezaaid met aantekeningen in handschrift.

Tot de verzameling documenten behoren eveneens enkele schetsen van Philip Hopman en een illustratie van Rolf de Bruin.

WOENSDAG 21 OKTOBER

De Tubbergse schrijver Frans Hendriksen heeft een nieuwe roman geschreven: ‘Ieder het zijne’. Daarin vraagt hij zich af hoe het mogelijk is dat mensen ontaarden in monsters. Hendriksen bedacht het personage van een Duitse SS-officier die als kampbeul tijdens de Tweede Wereldoorlog dood en verderf zaait. De man is verantwoordelijk voor de deportatie van een Joods gezin uit Oldenzaal. Na de oorlog keert hij terug naar Bentheim en probeert daar met zichzelf in het reine te komen. In een moeizaam proces van ontkenning, verdringing en afschuiving lijkt hij daarin te slagen. Totdat op zekere dag het kind, dat hij verwekt heeft bij een Joodse vrouw - dochter uit het Oldenzaalse gezin - voor hem staat. 'Ieder het zijne' ligt vanaf zaterdag in de boekhandel. 416 pagina’s, gekartonneerd. Prijs € 22,50

DINSDAG 20 OKTOBER

Herman Koch heeft met zijn roman Het diner de NS Publieksprijs gewonnen. In totaal brachten 34.786 mensen een stem uit. Herman Koch kreeg de NS Publieksprijs vandaag uit handen van dichter en schrijver Nico Dijkshoorn. De publieksprijs is voor de 23ste keer uitgereikt en bestaat uit een sculptuur van Jeroen Henneman, een geldbedrag van € 7.500,- en een 1ste klas NS Jaarabonnement ter waarde van € 5.653,-. Het diner mag zich voortaan Boek van het Jaar 2009 noemen. Dit is vandaag door de Stichting CPNB bekendgemaakt.

MAANDAG 19 OKTOBER

Controverse, niet voor het eerst, rond een nieuw boek van José Saramago. Portugal.blog.nl medlt dat uitspraken van de auteur rond de verschijning van zijn roman Caim voor 'ontevreden reacties' hebben gezorgd in katholieke en joodse kringen.
De blog: "In een gesprek met de pers naar aanleiding van presentatie van “Caim” noemde Saramago de bijbel “een handboek van slechte gewoontes, een catalogus van wreedheden”. Het lezen van de bijbel zou een mens juist het geloof doen verliezen, aldus de schrijver."

"Een woordvoeder van de Conferência Episcopal Portuguesa zei in een reactie dat hij de uitspraken van Saramago beschouwt als een publiciteitsstunt om aandacht voor zijn boek te krijgen."

Rabbi Eliezer di Martino, van de joodse gemeenschap in Lissabon, heeft verklaard dat Saramago de bijbel slecht kent "en dat de joodse gemeenschap zich op geen enkele manier zal laten beïnvloeden door de oppervlakkige woorden in het boek van Saramago".

WOENSDAG 14 OKTOBER

De toekomstig biograaf van Jan Wolkers, Onno Blom, is zondag 8 november in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede om over het werk aan zijn biografie te spreken.
Nog bij Wolkers' leven werd Blom gevraagd diens biograaf te worden. Waarop de schrijver moet hebben verzucht: "‘Arme Onno. Zweet, bloed en tranen zullen langs zijn rug lopen." Blom publiceerde al drie boeken over de beeldhouwer-schilder-schrijver. Hij bezorgde diens Verzamelde Gedichten, schreef een studie over zijn beeldende werk, Marszwart & titaanwit, en een boek over het laatste jaar van Jan Wolkers: Zo is het genoeg.
Uitgeverij De Bezige Bij hoopt de biografie van Wolkers in 2012 te publiceren. Blom hoopt er op te promoveren in Leiden, bij Willem Otterspeer die momenteel zelf aan de biografie van Willem Frederik Hermans werkt.
De lezing is op zondag 8 november 2009  om 14.30 uur in de Gobelinzaal Rijksmuseum Twenthe.

DINSDAG 13 OKTOBER

Gedoodverfde winnaars mogen niet zo heten, want het zijn vaak helemaal geen winnaars. Neem Herta Müller. Ze was de grote favoriet voor de Deutsche Buchpreis, de meeste prestigieuze literatuurprijs van Duitsland. Vorige week kreeg ze de Nobelprijs toegekend. Kon niet missen met die Buchpreis, zou je zeggen. Niet dus.
De Buchpreis ging gisteren, aan de vooravond van de Frankfurter Buchmesse, naar Kathrin Schmidt voor haar roman Du stirbst nicht'. Een autobiografische roman over het terugvinden van taal na een hersenbloeding.

Wel is Herta Müller is de Franz Werfel Menschenrechtpreis toegekend. Deze prijs wordt om de twee jaar uitgereikt aan een persoon of groep die zich verzet tegen de schending van de mensenrechten door volkerenmond, verdrijving of vernietiging van bepaalde nationale, etnische of religieuze groeperingen.

ZATERDAG 10 OKTOBER

Uitgeverij De Bezige Bij komt deze maand met een speciale crisiseditie van het boek De Bovenbazen van schrijver Marten Toonder. In het verhaal, dat dateert uit 1963, krijgt heer Bommel het aan de stok met een groep rijke grootondernemers. De Bezige Bij brengt het boek opnieuw uit omdat het thema van het boek weer zeer actueel is. ''Dit visionaire boek geeft, in deze tijd van kredietcrisis en dalende koersen, een heel subtiel commentaar op onze dolgedraaide economie'', stelt de uitgeverij zaterdag.
Aan het verhaal is een inleiding van ondernemer en publicist Willem Middelkoop toegevoegd. Middelkoop bracht in september 2007 het profetische boek 'Als de dollar valt'. (ANP)

DONDERDAG 8 OKTOBER

De Duitse schrijfster Herta Muller heeft zojuist de Nobelprijs voor Literatuur toegekend gekregen. Ze is ook favoriete voor het winnen van de Deutsche Buchpreis die later deze maand wordt toegekend. Haar nieuwste roman heet Atemschaukel.

Müller is geboren in Roemenië in 1953. In haar werk schrijft ze herhaaldelijk over het leven onder dictator Ceaucescu.

Na Doris Lessing en J.M.G. Le Clézio is Herta Müller de derde Europese schrijver op rij aan wie de Nobelprijs is toegekend.

Atemschaukel verschijnt volgend jaar in vertaling. Bij De Geus, de uitgeverij ook van de vorige winnaar, Le Clézio.

WOENSDAG 7 OKTOBER

Schrijver en poppenspeler Rico Bulthuis is zondag op 98-jarige leeftijd overleden. Dat maakte zijn familie woensdag bekend, zo meldt het ANP. Bulthuis' roman Het andere verleden (1947) werd in 1963 verfilmd onder de titel 'De vergeten medeminnaar' met Henk van Ulsen in de hoofdrol. In 1985 werd zijn werk De koorddansers bekroond met de Litteraire Witte Prijs.

DINSDAG 6 OKTOBER

Favoriete Hilary Mantel heeft de Man Booker Prize 2009 gewonnen. Haar historische roman Wolf Hall, over Thomas Cromwell, de adviseur van Hendrik VIII, stond 10/11 bij de bookmakers. Zelden was een boek zo hoog favoriet. Mantel, die inmiddels aan een vervolg is begonnen, wist Sarah Walters en J.M. Coetzee achter zich te laten.
De Booker Prize is de meest prestigieuze prijs in de Engelstalige literatuur.

De Vlaming Peter Verhelst, stadsdichter van Gent, is winnaar geworden van de Gouden Griffel, de jaarlijkse prijs voor het beste oorspronkelijk Nederlandstalige kinderboek. De auteur krijgt de onderscheiding voor zijn boek "Het geheim van de keel van de nachtegaal". De prijs werd hem uitgereikt op het Kinderboekenbal, aan de vooravond van de Kinderboekenweek.
De tekeningen zijn van Carl Cneutt. Voor het boek wonnen ze eerder de Woutertje Pieterse Prijs.

MAANDAG 5 OKTOBER

Oeroeg, het boek dat dit jaar centraal staat tijdens de campagne Nederland Leest, is voor het eerst in het Indonesisch verschenen. Philip Freriks, de ambassadeur van de campagne, overhandigde maandag in Jakarta het eerste exemplaar van de vertaling aan Nikolaos van Dam, de Nederlandse ambassadeur in Indonesië. Het romandebuut van Hella S. Haasse uit 1948 was, in  tegenstelling tot haar Indische romans Sleuteloog en Heren van de thee, nog nooit in het Bahasa Indonesia vertaald.
De boekpresentatie had plaats in het Erasmushuis, het culturele centrum van Nederland te Jakarta. Willem Nijholt, die op 20 november in Carré eenmalig terugkeert op de planken met een solovoorstelling van Oeroeg, was aanwezig. Ook Abdelkader Benali, die voor Nederland Leest een essay schreef over 'vriendschap en cultuurverschillen', woonde de presentatie bij. Benali gaat later deze week met Indonesische studenten in gesprek over de thema's die in Oeroeg aan de orde komen: vriendschap, cultuurverschillen en de Nederlands-Indische geschiedenis. Oeroeg gaat over de ontwikkeling van de vriendschap tussen een Indische en Nederlandse jongen tegen de achtergrond van de onafhankelijkheidsstrijd.
Nederland Leest, de grootste nationale leesbevorderingcampagne, wordt georganiseerd door de Stichting CPNB. De openbare bibliotheken delen van 23 oktober tot 20 november honderdduizenden exemplaren van Oeroeg gratis uit aan hun leden.

VRIJDAG 2 OKTOBER

'Waarmee dan?' smst hij terug. Tommy Wieringa weet van niks, Zojuist is bij Nova bekendgemaakt dat hij met de roman Caesarion is genomineerd voor de  AKO Literatuurprijs. Uit te reiken op 10 november. De andere vijf nominaties zijn voor: Joke van Leeuwen, Erwin Mortier, Joris van Casteren (de enige non-fictie titel), Christiaan Weijts en Carolina Trujillo.
Tommy Wieringa zit momenteel in Hongarije. Tot het smsje van twenteUITdekunst met felicitaties wist hij van niks.

- - -