Alles in dit boek staat stil, is statisch en duf, elke bladzijde lijkt op de bladzijde ervoor, en aan het eind zit de lezer met één grote gaap. Een fantasielozer boek dan Zwarte Sylvester zult u niet gauw in handen kunnen krijgen

door Arie Storm

In het begin van Zwarte Sylvester, de tweede roman van James Worthy, krijgt de zeventienjarige Sylvester Opperman van de dokter te horen dat hij binnenkort zal sterven. Hij zal nog veertig keer niezen, de veertigste nies zal de laatste zijn, en dan gaat hij dood. Meteen volgt een nergens op slaande vergelijking. Sylvester valt uit tegen de dokter: 'Dus jullie kunnen niets meer voor mij doen? Ik ben een soort Srebrenica? De mannen in witte jassen gaan met een bedroefd gezicht toekijken hoe ik langzaam maar zeker in de richting van een massagraf word gesleept?'

Sylvester zélf gaat in elk geval niet toekijken; hij komt in actie. Wat betekent dat bij slechte schrijvers? Ze zetten hun hoofdpersonage zo snel mogelijk voor de spiegel. Daar gaat het hoofdpersonage naar zichzelf kijken en daar gaat het hoofdpersonage aan ons, de lezers, uitleggen wat het gaat doen.
Sylvester, die zichzelf Zwarte Sylvester noemt, gaat moorden plegen; hij wordt een seriemoordenaar. Zo hoopt hij dan toch een zekere onsterfelijkheid te bereiken. Terwijl hij voor de spiegel staat, legt hij het aan zichzelf en aan ons als volgt uit: 'Er zijn meer boeken over Jack the Ripper geschreven dan over Mandela. En terecht. Iedereen kan door iedereen geliefd worden, maar niet iedereen kan door iedereen gehaat worden.'

Gesteund door zijn vader gaat Sylvester aan de slag. Deze roman is niet dik, maar dit belooft een uiterst saai boek te worden en die verwachting komt uit. Op een nogal hersenloze manier worden tegen de dertig moorden beschreven. Dit is satire, dat is duidelijk, maar dan wel satire voor debielen. Alles in dit boek staat stil, is statisch en duf, elke bladzijde lijkt op de bladzijde ervoor, en aan het eind zit de lezer met één grote gaap.
Worthy pakt niet door. Dat wil zeggen, al die moorden worden wel gepleegd, maar Sylvester blijkt een klein hartje te bezitten: hij hield heel veel van zijn moeder. Maar die heeft helaas drie dagen voor zijn eerste verjaardag zelfmoord gepleegd. Sylvester heeft alleen nog een foto van haar. En natuurlijk wordt die foto uitgebreid beschreven. De slotzin van die beschrijving luidt: 'Het is zomer op de foto.'

Dat is het dramatische hoogtepunt van het boek: de bijna dode Sylvester die de foto beschrijft waarop zijn moeder is te zien. Dit boek begint zo ongeveer met een spiegelscëne, er wordt zo'n beetje geëindigd met een fotoscëne, ertussendoor worden moorden gepleegd en het boek eindigt met een foto van een appelboom, de boom waarin mams zich heeft opgehangen: 'Het is altijd zomer in de appelboom.'

Die moeder heeft zich overigens niet alleen opgehangen, maar ze heeft ook haar polsen doorgesneden en twee doosjes pillen geslikt. Want zo'n boek is dit ook  het is op een heel vermoeiende manier een grappig boek. De 'grappen' worden ook nog eens in het boek zelf uitgelegd: 'Charlotte wilde niet zomaar dood, ze wilde drie keer dood.' (En die uitleg krijgen we dan nóg drie keer te lezen, zodat alles in dit boek op een gegeven moment op elkaar lijkt.)

Kortom, een fantasielozer boek dan Zwarte Sylvester zult u niet gauw in handen kunnen krijgen. Het dankwoord achterin is dan ook verbazingwekkend. Daar schrijft Worthy op de onbeholpen wijze die we van hem zo goed uit de rest van het boek kennen, het volgende: 'Ik stoor me namelijk aan het feit dat hoe ouder je wordt hoe minder fantasie je volgens andere mensen mag hebben. Als kind is een levendige fantasie iets goeds, maar als je in de dertig bent is het opeens iets kwalijks en iets om je voor te schamen.'

Heeft hij daarom zo'n fantasieloos, statisch en saai boek geschreven? Omdat hij zich schaamt voor zijn fantasie? Mocht Worthy enige fantasie hebben, en dat valt te betwijfelen, dan kan hij misschien eens een mooie tekening maken. Maar die mag hij dan aan niemand laten zien. Dat is veel beter. Voor iedereen.