Heruitgave Some Girls van Rolling Stones met bonuscd.

door Peter Bruyn

Om maar met de deur in huis te vallen: de bonus-cd bij de deze week verschenen heruitgave van het Rolling Stones-album 'Some Girls' is de beste plaat die de afgelopen kwart eeuw van de rockers verschenen is. Misschien wel hun beste sinds 'Some Girls' zelf, in 1978.

Vorig jaar verscheen een heruitgave van het door echte Stones-fans doorgaans meest bewonderde album van de groep, 'Exile on Main St.' uit 1972. De daarbij geleverde bonus-cd met extra nummers, waarvan sommige nog even flink waren 'opgepimpt', leverde twee of drie verrassende songs op. 'Some Girls' is misschien muzikaal minder legendarisch, maar geldt wel als de commercieel meest succesvolle plaat in de geschiedenis van de groep. Met name in de Verenigde Staten waar ruim zes miljoen exemplaren werden verkocht. En het nummer  'Miss you' werd een wereldhit.

De opnamen voor 'Some Girls' in de Parijse Pathéstudio's leverden niet zulke spectaculaire seks-, drugs- en rock'n'roll-verhalen op als die van 'Exile' in Zuid-Frankrijk, maar juist door de gedisciplineerde manier van werken werd er zoveel geschreven en opgenomen, dat van het niet gebruikte materiaal nu nog een sterk album kon worden samengesteld.

Tegelijk markeerde het album 'Some Girls' wel degelijk een scharnierpunt voor de Rolling Stones zelf. Velen zien het zelfs als de laatste belangrijke plaat die de groep maakte. Deels had dat met de tijdgeest te maken; deels ook met de situatie waarin Keith Richards en Mick Jagger zich persoonlijk bevonden.

Om met dat laatste beginnen: Het befaamde jet-set huwelijk van Mick met de Nicaraguaanse Bianca Pérez-Mora Macias lag al een tijdje op z'n gat. De zanger scharrelde openlijk met het fotomodel Jerry Hall en kreeg de advocaten van Bianca op zijn dak, wat in mei 1978 tot de officiële scheiding leidde. Datzelfde jaar belandde Keith Richards in het dieptepunt van zijn heroïneverslaving toen hij voorjaar 1977 in het Canadese Toronto gearresteerd werd voor heroïnebezit, - import en – handel en hem een serieuze gevangenisstraf boven het hoofd leek te hangen. In afwachting van het proces besloot de groep een nieuw album op te nemen. Maar ook wilde de gitarist voor het zover was afkicken – of zijn drugsgebruik minstens beter beheersen – om niet in de gevangenis een pijnlijke 'cold turkey' ontwenning te hoeven ondergaan.

Onder die omstandigheden werd in oktober 1977 in Parijs begonnen met het werken aan nieuwe songs die uiteindelijk de daaropvolgende zomer zouden resulteren in 'Some Girls'. Maar ook de tijdgeest beïnvloedden de opnamen. Het waren de jaren van de disco – Mick bracht veel tijd door in de New Yorkse jetset-club Studio 54 – en van de punk. Mick en Keith wilden zich niet opzij laten zetten door knullen die beweerden ruiger te zijn dan zij. „We have to outpunk the punks!”, zei Richards, die overigens later beweerde zich ook wel te herkennen in die stroming. „Alleen kunnen wij onze instrumenten beter bespelen.”

Wie 'Miss you' beluistert moet vaststellen dat de disco-invloeden zich overtuigender in de songs nestelden dan de punk. Maar uiteindelijk is het toch vooral een 'echt' Stones-album waarop de oplettende luisteraar een paar duidelijke uithalen van Mick naar Bianca hoort – 'Lies', 'Respectable' – en Keiths worsteling met de heroïne bezongen wordt in 'Before they make me run' en 'Beast of  Burden'.

Dat laatste nummer is een dankwoord van Keith aan Mick, omdat de zanger zijn gitarist altijd steunde en nimmer afviel als hij in de jaren zeventig door zijn extreme drugsgebruik weer eens gearresteerd of anderszins van de wereld was. Enerzijds echte vriendschap; maar tegelijk wist de berekenende Jagger ook donders goed dat de Stones niet zonder Richards konden.

The Rolling Stones waren extreem productief tijdens die opnamensessies in Parijs die tot maart 1978 duurden. Tientallen songs werden geschreven en voor een belangrijk deel ook al opgenomen. De beste kwamen op 'Some Girls', maar veel andere stukken uit die tijd verschenen later op de toch aanzienlijk mindere albums 'Emotional Rescue' (1980) en 'Tattoo You' (1981).

Maar er was nog meer en daar staan nu twaalf proeven van op de bonus-cd. Een aantal songs is bij fanatieke fans bekend van bootlegs, maar niets verscheen op reguliere platen. Er zitten sterke zelfgeschreven rockers bij als 'I love you too much', de rockabilly-klassieker 'Tallahassee Lassie', een paar sterke bluesstukken. En als een van de hoogtepunten de oorspronkelijk door Waylon Jennings, maar hier door Keith Richards gezongen countrysmartlap 'We had it all'.  Ruim veertig minuten onbekende en enerverende Stones-rock.

Het album 'Some Girls' werd een megasucces, de rechter in Toronto zou Keith Richards later in 1978 uiteindelijk matsen en de gitarist wist in de daaropvolgende jaren langzaam maar zeker zijn heroïneverslaving helemaal te overwinnen. Eind goed al goed?
Niet helemaal. Want naarmate Keith sterker werd eiste hij ook weer een nadrukkelijker leiderspositie op binnen de groep. Zeer tegen de zin van Jagger die tijdens Richards drugsjaren de touwtjes stevig in handen had gehouden, maar er ook alles aan had gedaan om Keith van de drugs af te krijgen. En nu dat gelukt was begon de verwijdering tussen de twee die in de jaren tachtig en negentig in de artistieke verschrompeling van de Rolling Stones zou resulteren. Een paradox als een Griekse tragedie.