De beste Nederlandse romans volgens Arie Storm.

door Arie Storm

Drie Nederlandse romans springen er dit jaar uit. Met Porta Romana (Nijgh & Van Ditmar, 16,50) bevestigde Robbert Welagen (1981) zijn grote talent. Tussen de nieuwe generatie schrijvers is hij, met zijn gevoel voor stijl en traditie, een verademing. Al dan niet opzettelijk dringt hij in Porta Romana dieper door in de thematiek waar de Revisorauteurs in de jaren tachtig van de vorige eeuw in bleven steken. Hij blaast dat oude proza nieuw leven in.

Stephan Enter (1968) is ook zo'n mooie auteur. In zijn roman Grip (Van Oorschot, 17,50) schept hij een wereld vol energie. Dat bereikt hij met beweeglijke metaforen, goed kijken en een nauwkeurige aandacht voor het begrip tijd: ÔEn het deed er niet toe waar je was, je voelde hoe elke plek in beweging kwam zodra je echt keek, zodra je aandacht zich boog als over een mierenhoop - hoe de wereld zoemde en ritselde en onophoudelijk werd aangeraakt door - door de tijd; ja, wat anders.' Dat is bijzonder fraai; en het gaat dan vooral om die opmerking dat elke plek in beweging komt zodra je echt kijkt.

Een opvatting - het belang van kijken en levendigheid - die een wel erg tragische uitwerking krijgt in hét boek van het jaar, de requiemroman Tonio (De Bezige Bij, Û23,50) van A.F.Th. van der Heijden (1951). Laten we even, voor zover dat mogelijk is, voorbijgaan aan de trieste autobiografische aanleiding tot het schrijven van deze roman - wat blijft dan over? Een boek met de allure van het werk van Bellow, de levenslust van Nabokov en de doodsangst van Céline.

Tot slot kwam dit jaar de dichtbundel Lichaam (Contact, 24,95) van Maarten Moll (1966) uit. Een debuut. Het is ontroerende poëzie over een zoon en zijn vader, vol regels die je voortdurend wilt citeren: 'Een andere man in het lichaam van dezelfde man./ Misschien zou hij dan tot daden komen waar een biograaf wat aan had.'