A.L. Snijders en zijn zeer korte verhalen met zeer grote gevolgen.

door Maarten Moll

Vijf bijlen is de derde verzameling zkv's (zeer korte verhalen) van A.L.  Snijders. In deze 666 pagina's dikkebundel staan de stukken die hij in 2007 en 2008 aan een selecte groep bekenden mailde.
De 'verhalen' zijn vaak uitsnedes uit Snijders leven. Hij leest iets - hij heeft een zeer brede smaak, van Machiavelli tot L.H. Wiener - en reflecteert, hij maakt iets mee - autopech, ontmoetingen in bos en supermarkt, gesprekken over Bach, tao, religie  - en geeft commentaar.
Zonder pointe, zonder een soort zegevierende uitsmijter. Droog. Als een raadsel dat niet is opgelost. Zoals eerder opgemerkt; zijn verhalen zijn mooie oprijlanen, maar waar ze uitkomen blijft onbestemd. Op zoek naar een kist waarin zijn zoon heeft  gelegen ontmoet Snijders een uil (pagina 570). Hij besluit het stukje met: 'Wat de uil van mij denkt, weet ik niet.' Of hij de kist heeft gevonden, vertelt het verhaal niet, en juist dat niet afgeronde is mooi.
Snijders houdt 'van zeer kleine verhalen met zeer grote gevolgen: piekeren, tobben, verdriet en vreugde, gewoon de dingen waar het om gaat'. Dit citaat staat op pagina 362, met twee voorbeelden. Drie pagina's verder staat het verhaal Jaartallen, dat heel mooi de stijl van Snijders karakteriseert. Die stijl is onsentimenteel. Over de moeder van Snijders die in 1912 in de Van Eeghenstraat van driehoog uit het raam valt. Met zeer grote gevolgen, want ze overleeft. In 2008 is Snijders in de Van Eeghenstraat. 'Ik kijk en denk welk raam.' Meer niet. Geen gehuil. Afsluitende zin: 'Ik denk aan mijn dode moeder, wat zou er van haar geworden zijn.'
Snijders kan ook heel mooi beginnen: 'Als je geen doel hebt in het leven, is het heel moeilijk om te sterven, je ziet op tegen de dood. Dit heb ik niet zelf bedacht, ik hoorde het van een Chinees die ik bij Lidl ontmoette.' (pagina 465)
Vijf bijlen is een publiek dagboek. Goed geschreven, net als zijn eerdere boeken. Maar A.L. Snijders is nog niet beroemd, lezen we op pagina 592: 'Mijn kleindochter (17) is trots op mij omdat ik boeken schrijf. Zij vraagt aan haar lerares Nederlandse  taal- en letterkunde of zij een boek van A.L. Snijders op haar lijst mag zetten. Dat mag niet, want de lerares vindt dat er alleen beroemde schrijvers op de lijst mogen.'
Wie Snijders leest, weet dat hij dit,  met de nodige zelfspot, lachend heeft opgeschreven.