Nieuws uit de wereld van het boek en het lezen. Zo dagelijks mogelijk of vaker. Met o.a. Tommy Wieringa, David Mitchell, K. Michel, Remco Campert, Toon Tellegen.
14 FEBRUARI
Onderzoekers hebben op de bodem van de zee het wrak gevonden van het schip De twee broers, een walvisvaarder uit Nantucket die in 1823 ten onder ging nadat het twee keer getroffen was door de bliksem. De kapitein van het schip was George Pollard, die eerder al het schip Essex verloor na een aanvaring met een walvis. De belevenissen van Pollard vormden de basis voor het wereldbekende boek Moby Dick van Herman Melville (foto).
De vondst is bijzonder omdat van de hele Amerikaanse walvisvloot uit de 19e eeuw slechts een schip bewaard is gebleven. Het is voor het eerst dat een gezonken walvisvaarder is aangetroffen, meldden Amerikaanse media zondag. De twee broers geeft de wetenschappers de mogelijkheid om meer te weten te komen over de tijd waarin de walvisvaarders leefden.
Het schip ligt ongeveer 1000 kilometer ten noordwesten van Honolulu op een rif in een beschermd natuurgebied. Rond het schip liggen twee ankers, driepoten die gebruikt werden om met walvisvet gevulde potten aan op te hangen, harpoenpunten, speren, kookspullen en tuigage van het schip.
Melville publiceerde Moby Dick in 1851. Het verhaal gaat over een mythische, agressieve walvis die veel scheepsrampen veroorzaakt. Hoofdpersoon in het boek is de eenbenige kapitein Ahab. Schrijver Nathaniel Philbrick liet zich voor zijn boek In het hart van de zee eveneens inspireren door de ervaringen van kapitein Pollard.
STAP
Het boek Meisje met negen pruiken van de Nederlandse schrijfster Sophie van der Stap wordt in Duitsland bewerkt tot film. Dat heeft haar agent maandag gemeld.
De Duitstalige productie moet nog dit jaar worden gedraaid. Acteurs zijn nog niet bekend. In het autobiografische boek vertelt de nu 27-jarige Van der Stap over haar strijd tegen kanker.
De producent van de film is Andreas Bareiss, die een Oscar won voor zijn oorlogsdrama Nowhere in Africa. De regie is in handen van Marc Rothemund, die eerder het waargebeurde verhaal van de Duitse verzetsheldin Sophie Scholl verfilmde.
Het derde boek van de schrijfster, En wat als dit liefde is, ligt vanaf maandag in de winkel. De roman, haar literaire debuut, vertelt over de vriendschap tussen een 28-jarige meisje en een 63-jarige dame.
10 FEBRUARI
Gustaaf Peek heeft de BNG Nieuwe Literatuurprijs 2010 gewonnen. Peek ontving donderdag de prijs in de Stadsschouwburg in Amsterdam naar aanleiding van zijn roman Ik was Amerika.
De BNG Nieuwe Literatuurprijs 2010 is een oeuvreprijs ter waarde van 15.000 euro. Ze prijs is bedoeld voor Nederlandstalige auteurs jonger dan veertig jaar die twee of meer literaire prozawerken hebben geschreven, maar nog niet zijn doorgebroken.Bovendien moeten de genomineerden het afgelopen jaar een boek hebben gepubliceerd.
Peek debuteerde in 2006 met zijn roman Armin, die twee jaar later werd gevolgd door Dover. De jury noemt Ik was Amerika een ''rijk boek van een schrijver die steeds beter wordt''.
De hoofdpersoon in het boek vecht in de Tweede Wereldoorlog voor de Duitsers. Later belandt hij in een krijgsgevangenenkamp in de Verenigde Staten, waar hij vriendschap sluit met een zwarte arbeider.
De vier andere genomineerden waren Alex Boogers (De tijger en de kolibrie), Elke Geurts (Lastmens) en Joost Vandecasteele (Opnieuw en opnieuw en opnieuw).
Schrijver Ernest van der Kwast werd vorige maand geschrapt van de lijst van genomineerden. De auteur vond dat hij niet langer thuishoorde in het rijtje van schrijvers die nog niet zijn doorgebroken, omdat hij succes heeft met zijn boek Mama Tandoori.
De literatuurprijs werd dit jaar voor de zesde keer uitgereikt. Eerdere winnaars waren Esther Gerritsen, Yves Petry, Sanneke van Hassel, Rachida Lamrabet en Carolina Trujillo.
8 FEBRUARI
De CrimeZone Thrillerprijzen zijn bekend. Hier het persbericht:
Voor het eerst werd er gestemd in drie categorieën: Buitenland, Nederlandstalig en Debuut. Met 26.9% van de stemmen was De gekwelde man van Henning Mankell de winnaar in de rubriek Buitenland. Het boek werd tevens uitgeroepen tot de Crimezone Beste Thriller van het Jaar. Een waardige afsluiting van de reeks, want De gekwelde man is het allerlaatste deel in de populaire Wallander-serie van de Zweedse bestsellerauteur. Verbroken van Karin Slaughter eindigde op de tweede plaats met 25.9% van de stemmen.
In de rubriek Nederlandstalig won Simone van der Vlugt met Op klaarlichte dag, tevens de best verkochte Nederlandstalige thriller in 2010. Het is de tweede publieksprijs die de auteur met dit boek in ontvangst nam. Eerder won Van der Vlugt al de NS Publieksprijs 2010. Op klaarlichte dag kreeg 26% van alle stemmen. Collega-auteur Esther Verhoef werd tweede met Déjà vu (23.9%).
Het beste thrillerdebuut van 2010 kwam op naam van Jane Casey. Haar debuut Spoorloos(uitgegeven door Anthos) kreeg 23.2% van de stemmen. Op plek 2 eindigde de Zweed Jens Lapidus met Snel geld (19.3%).
AMBASSADEUR
Schrijver Ronald Giphart volgt Hedy d'Ancona op als voorzitter van de Grote Jongerenliteratuur Prijs (GJP). Hij zal zich als ambassadeur inzetten voor de jongerenliteratuur. Dit maakten de initiatiefnemers Stichting Lezen en het Nederlands Letterenfonds dinsdag bekend.
Door samenwerking met de Stichting Lezen Vlaanderen groeit de GJP dit jaar uit tot een Vlaams-Nederlandse prijs. Naast de vakjuryprijs zal dit jaar voor het eerst een publieksprijs toegekend worden door jongeren zelf.
Medio mei wordt bekend welke boeken de GJP winnen. Er zijn prijzen voor een oorspronkelijk Nederlandstalig boek en een vertaald boek. In november won Peter Bekkers met zijn boek Trouw is de andere wang. De Noorse schrijver Erlend Loe van het boek Muleum en vertaalster Femmigje Andersen-Sijtsma wonnen de prijs voor het beste vertaalde boek.
De juryleden zullen de komende maanden ruim honderd boeken lezen en beoordelen. Het gaat om boeken die bijzonder goed aansluiten bij de belevingswereld van jongeren in de leeftijd van 15 tot 25 jaar.
5 FEBRUARI
Harry Mulisch vertelde na Siegfried dat hij niet meer zou schrijven. Toch komt er nog een kleinood van zijn hand: De tijd zelf. Het is een novelle van 25 pagina's, die begint met de zin: "Vanochtend heeft de werkelijkheid mij een loer gedraaid die ik haar niet gauw zal vergeven."
Dit heeft Robbert Ammerlaan, directeur van de Bezige Bij, de uitgever van Mulisch, gisteren bekendgemaakt op de nieuwjaarsreceptie van de uitgeverij.
Het boek komt snel, maar eerst zal een editor ernaar moeten kijken, want het einde bevat onduidelijkheden.
4 FEBRUARI
(door Henk Schutten)
De Friesland Bank eist honderden boeken op uit de collectie van zakenman Joost Ritman. Eerder viste de bank achter het net toen Ritman in Londen een kostbaar middeleeuws manuscript liet veilen, dat als onderpand diende bij een lening.
In 2005 kocht de overheid 4389 werken van Ritman voor in totaal 8,75 miljoen euro. Daarbij werd afgesproken dat dit deel als bruikleen in de bibliotheek van Ritman zou blijven. Kort na de overdracht bleek de verzameling echter niet compleet te zijn. Ritman bood daarom ter compensatie een ander deel van zijn collectie aan. Daarvan blijken 385 titels al te zijn verpand aan de Friesland Bank.
De rijkscollectie is sinds vorige maand ondergebracht bij de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Veel titels die de Friesland Bank opeist, maken deel uit van zogenoemde convoluten, waarin ook andere handschriften zijn samengebonden, zegt een woordvoerster van de bibliotheek: „Dat betekent dat de boeken losgesneden moeten worden, wat in feite neerkomt op de vernietiging van cultureel erfgoed.”
Eind vorig jaar kwam Friesland Bank ook al in conflict met Ritman omdat hij een kostbaar middeleeuws manuscript liet veilen, dat als onderpand diende voor een lening. De bank liet toen beslag leggen op de collectie van de Bibliotheca Philosofica Hermetica in de Bloemstraat in Amsterdam. De bibliotheek is sindsdien gesloten.
De bibliotheek omvatte zo'n 18.000 boeken, vijfhonderd handschriften en vierhonderd vijftiende-eeuwse drukken. Het is de grootste verzameling oude geschriften over de christelijk-hermetische en esoterische filosofie ter wereld.
De regering nam een deel van de boeken in 2005 over van Ritman, omdat de collectie door een conflict met de ING uiteen dreigde te vallen. Het voortbestaan van de bibliotheek leek toen gegarandeerd te zijn.
Het was de wens van Ritman dat uiteindelijk de gehele verzameling in handen van de overheid zou komen. Die kans is nu bijzonder klein geworden. Aangenomen wordt dat Friesland Bank het resterende deel van de collectie zal proberen te verkopen.
De gehele collectie zou ondergebracht worden in het Huis met de Hoofden aan de Keizersgracht, dat Ritman enkele jaren geleden kocht van de gemeente Amsterdam. Het monumentale pand uit de zeventiende eeuw, ontworpen door stadsbouwmeester Hendrick de Keyser, zou daarvoor moeten worden verbouwd.
Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft al laten weten dat hij geen moeite meer zal doen om de collectie te redden.
NICOLE VAN NIEROP
Producent NL Film gaat de debuutroman Ik houd van u. van actrice en schrijfster Nicole van Nierop verfilmen. Dat heeft haar agent vrijdag gemeld.
Van Nierop was onder meer te zien in de filmhit New Kids Turbo als kassameisje en alleenstaande moeder Manuela. Het boek, dat vorig jaar verscheen, vertelt over een gezinsdrama.
De Belgische scenarist Christophe Dirickx, die eerder het boek De helaasheid der dingen tot film bewerkte, schrijft op dit moment het script voor de film. Het is nog niet duidelijk wie Ik houd van u. gaat regisseren of welke acteurs in de productie gaan spelen.
NEE-CI
ECI - ooit de omvangrijke boekenclub die Nederland aan het lezen bracht - sluit voor de zomer al zijn winkels in Nederland en gaat verder als online winkel. De traditionele boekhandel ziet de omzet krimpen. De verkoop van boeken via internet en van e-books groeit explosief.
Is de klassieke boekwinkel ten dode opgeschreven? Zo'n vaart loopt het niet, meent kenniscentrum Boek en Bedrijf. Nederland telt nog zo'n 1750 boekwinkels, ECI niet meegeteld. Het aantal daalt wel, maar dat gaat volgens onderzoeker Joost van der Weide heel geleidelijk. Hij geeft bij Boek & Bedrijf bedrijfskundig advies aan boekhandels en maakt marktontwikkelingen en trends inzichtelijk. „Nederland raakt niet zonder boekhandels. De daling valt wel mee. Een jaar geleden telden we nog 1770 winkels. Er is onder ondernemers wel sprake van bovenmatige vergrijzing, maar dat verschijnsel zien we overal in het midden- en kleinbedrijf. Bovendien zijn er nog steeds ondernemers die aan een nieuwe winkel beginnen. Hoe het met hen gaat weet ik niet, maar vorig jaar hebben ruim veertig nieuwe boekwinkels de deuren geopend", aldus Van der Weide.
Wel daalt de omzet. De afgelopen jaren vertoonde de Nederlandse boekenmarkt aanhoudend een kleine groei. Volgens cijfers van brancheonderzoeker Gfk is over 2010 echter sprake van een omzetdaling van 3,5 procent. Vooral de twee laatste maanden van het jaar waren historisch slecht. De consument liet de winkels links liggen. Als verklaring voor dit dieptepunt gelden het vroege winterweer en de economische crisis. De internetverkoop groeide daarentegen afgelopen jaar met 164 procent. En e-books vinden hun weg makkelijker naar de consument. Het Centraal Boekhuis leverde vorig jaar al meer dan 350.000 stuks.
„Er is wel iets aan de hand", zo zegt uitgeefadviseur Bas Vermond van Vermond Adviesgroep. „De boekhandel vormt ondanks het afnemende klantenbestand en de dalende omzet nog steeds het grootste afzetkanaal voor de uitgevers, maar de verschuiving naar verkoop via internet is beslist merkbaar. Ook gaat er geld worden verdiend aan het e-book, maar daar zal de klassieke boekhandelaar niet van profiteren."
Hij wijst verder op de gevolgen van het enorme aanbod. Dagelijks komen er 48 nieuwe titels bij. Vooral in het najaar wordt de markt met nieuwe boeken overspoeld. „De boekenwereld is op weg naar verzadiging. Het is onmogelijk al die titels een plek in de winkel te geven."
De keuze van ECI om de achttien winkels in Nederland te sluiten - met een verlies van tachtig banen - komt voor Vermond niet als een verrassing. Het besluit om alleen nog verder te gaan als onlinewinkel ziet hij nog niet direct een succes worden.
„Bol.com is veruit marktleider. Zij hebben kortgeleden fantastische groeicijfers gepresenteerd. Verschillende ketens, zoals AKO en Selexyz, versterken de online handelsactiviteiten. Het zal niet meevallen tussen hen een goede marktpositie te veroveren."
Voor de klassieke boekhandel wordt het bikkelen, maar Van der Weide ziet kansen voor nieuwe concepten. „De rol van de boekhandelaar als servicepunt kan worden versterkt. Mensen bestellen dan wel vaker online, maar het in ontvangst nemen van een boek is nog steeds een probleem. Overdag zijn ze naar hun werk. Daar willen ze niet de sores van de bezorger. De boekhandel zou de plek moeten zijn waar ze het gewenste boek makkelijk kunnen afhalen. Of waar ze service krijgen als er iets aan het boek mankeert."
Vermond denkt eerder aan meer gewaagde keuzes. „De boekhandel moet zich onderscheiden. Wat onderscheidt een boekhandel van een onlineshop? Dat zijn de mensen die er werken. Met hun expertise en klantgerichtheid kunnen zij zich onderscheiden. Er zijn nog genoeg consumenten die graag in een boekhandel komen, maar ze willen wel verrast worden door het aanbod. Dat vraagt ondernemerschap."
2 FEBRUARI
Met 496.287 exemplaren is Haar naam was Sarah van Tatiana de Rosnay het best verkochte boek van 2010. De titel stond vorig jaar op de tweede plek en is in Nederland in twee jaar bijna een miljoen keer over de toonbank gegaan. Het best verkochte boek van 2009, Mannen die vrouwen haten van Stieg Larsson, staat nu op de 2e plek met 281.063 exemplaren. De andere twee delen van Larsson’s Millenniumtrilogie, Gerechtigheid en De vrouw die met vuur speelde, nemen respectievelijk de 3e en 4e plaats in. Het eerste oorspronkelijk Nederlandstalige boek staat op plaats 5, Gezond slank met Dr. Frank van Frank van Berkum. Opvallend is dat het best verkochte boek van 2009 en 2010 beide zo’n 496.000 exemplaren verkochten.
Andere oorspronkelijk Nederlandstalige boeken in de Top 10 zijn Taal is zeg maar echt mijn ding van Paulien Cornelisse en Op klaarlichte dag van Simone van der Vlugt, respectievelijk op de 6e en 8e plaats. Het aantal nieuwe titels (verschenen in 2010) is ten opzichte van 2009 fors gestegen met 20 % naar 53 boeken. Enkele titels hieruit zijn Congo van David Van Reybrouck, Tikkop van Adriaan van Dis, Huid en haar van Arnon Grunberg, Vaslav van Arthur Japin, Mama Tandoori van Ernest van der Kwast, Wij zijn ons brein van Dick Swaab en Bernhard. Een verborgen geschiedenis van Annejet van der Zijl.
In de Top 10 Nederlandse Romans staat De gelukkige huisvrouw van Heleen van Royen op de 1e plaats, gevolgd door Het diner van Herman Koch en Franca Treur’s Dorsvloer vol confetti. In 2010 is er voor ruim € 563 miljoen omgezet aan Nederlandstalige boeken. Dat zijn zo’n 45 miljoen exemplaren. De omzet (Nederlandstalige boeken) is met 4,7% gedaald ten opzichte van 2009, de afzet met 1,9%. De CPNB Top 100 wordt samengesteld op basis van verkoopgegevens van retailers die onderzoeksbureau GfK Retail & Technology Benelux B.V. verzamelt in opdracht van Stichting Marktonderzoek Boekenvak, aangevuld met opgaven afkomstig van uitgevers en van de boekenclub ECI. De cijfers weerspiegelen de verkoop van het algemene Nederlandstalige boek, dus exclusief school- en studieboeken en boeken in een andere taal.
1 FEBRUARI
Een nieuwe literatuurprijs, dit keer voor de beste buitenlandse romans. De longlist voor de Europese Literatuurprijs is vandaag bekend gemaakt. Dertien onafhankelijke Nederlandse en Vlaamse boekhandels selecteerden uit het aanbod van de in 2010 verschenen vertaalde Europese romanliteratuur de twintig beste titels. De prijsuitreiking zal begin september, tijdens Manuscripta 2011 plaatsvinden.
De longlist:
Jij en ik door Niccolò Ammaniti, vertaald uit het Italiaans door Etta Maris (Lebowski)
Staal door Silvia Avallone, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits (De Bezige Bij)
Emmaüs door Alessandro Baricco, vertaald uit het Italiaans door Manon Smits (De Bezige Bij)
HHhH door Laurent Binet, vertaald uit het Frans door Liesbeth van Nes (J.M. Meulenhoff B.V.)
Wij drieën door Julia Blackburn, vertaald uit het Engels door Paul van der Lecq (De Bezige Bij)
Waar de tijgers thuis zijn door Jean-Marie Blas de Roblès, vertaald uit het Frans door Karina van Santen, Martine Vosmaer en Martine Woudt (Ailantus)
De Wetenden door Mircea Cartarescu, vertaald uit het Roemeens door Jan Willem Bos (De Bezige Bij)
Kamer door Emma Donoghue, vertaald uit het Engels door Manon Smits (Mouria)
Slapeloos door Jon Fosse, vertaald uit het Noors door Marianne Molenaar (Wereldbibliotheek)
IJzig hart door Almudena Grandes, vertaald uit het Spaans door Mia Buursma en Ans van Kersbergen (Signatuur)
Dat weet je niet door Jens Christian Grøndahl, vertaald uit het Deens door Annelies van Hees (J.M. Meulenhoff B.V.)
Het sprookje van de laatste gedachte door Edgar Hilsenrath, vertaald uit het Duits door Elly Schippers (Ambo І Anthos)
Een minuut stilte door Siegfried Lenz, vertaald uit het Duits door Gerrit Bussink (Uitgeverij Van Gennep)
De verborgen geschiedenis van Courtillon door Charles Lewinsky, vertaald uit het Duits door Elly Schippers (Signatuur)
De schending door Ricardo Menéndez Salmón, vertaald uit het Spaans door Bart Peperkamp (Wereldbibliotheek)
De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet door David Mitchell, vertaald uit het Engels door Harm Damsma en Niek Miedema
Drie sterke vrouwen door Marie NDiaye, vertaald uit het Frans door Jeanne Holierhoek (De Geus)
Zomerleugens door Bernhard Schlink, vertaald uit het Duits door Nelleke van Maaren (Cossee)
Halfschaduw door Uwe Timm, vertaald uit het Duits door Gerrit Bussink (Podium)
De werkplaats van de duivel door Jáchym Topol, vertaald uit het Tsjechisch door Edgar de Bruin (Ambo І Anthos)
De vertalers worden zo nadrukkelijk genoemd omdat de Europese Literatuurprijs ook het belang van de vertalers wil benadrukken. De winnende auteur krijgt 10.000 euro, de vertalers 2500 euro.
De jury staat onder leiding van PvdA-Kamerlid Frans Timmermans.
31 JANUARI
Oud-Gorenaar Marc Reugenbrink is een van de achttien auteurs die is genomineerd voor de Libris Literatuurprijs. De oud-winnaar van de Gouden Uil is genomineerd met Menens.
Ook oud-Haaksbergenaar Detlev van Heest staat op de longlist. Met zijn debuut.
Andere grote namen: Adriaan van Dis, Gerbrand Bakker, Arnon Grunberg, Margriet de Moor, Yves Petry.
Ontbrekende favorieten zijn er ook altijd. P.F. Thomése, Gustaf Peek, Jan Siebelink, Ronald Giphart, Tomas Lieske.
Dit is de longlist:
Gerbrand Bakker - De omweg. Cossee
Peter Buwalda - Bonita Avenue. De Bezige Bij
Adriaan van Dis - Tikkop. Augustus
Esther Gerritsen - Superdief. De Geus
Arnon Grunberg - Huid en haar. Nijgh & van Ditmar
Mariëtte Haveman - De vrouwenvanger. Cossee
Detlev van Heest - De verzopen katten en de Hollander. Van Oorschot
Piet Meeuse - Het kraaien van de haan. De Bezige Bij
Paul Mennes - Het konijn op de maan. Nijgh & van Ditmar
Marente de Moor - De Nederlandse maagd. Querido
Margriet de Moor - De schilder en het meisje. De Bezige Bij.
Hans Münstermann - Ik kom je halen als het zomer is. Nw. Amsterdam
Yves Petry - De maagd Marino. De Bezige Bij
Leo Pleysier - Dieperik. De Bezige Bij
Marc Reugebrink - Menens. Meulenhoff/Manteau
Ernst Timmer - De Noordzeeopening. Prometheus
Bart Vercauteren - Het graf van de voddenraper. Houtekiet
Peter Waterdrinker - De dood van Mila Burger. Arbeiderspers.
De jury onder voorzitterschap van Philip Freriks maakt op maandag 14 maart de zes nominaties bekend, waarna de feestelijke uitreiking en bekendmaking van de winnaar op 9 mei plaatsvindt live in Nieuwsuur, Nederland 2, vanuit het Amstel Hotel in Amsterdam. De winnaar ontvangt dan 50.000 euro. Het totale prijzengeld van de Libris Literatuur Prijs bedraagt 65.000 euro.
TESS
Gert Jan de Vries, literatuurwetenschapper en oud-thrillerrecensent van NRC Handelsblad, is dezelfde als Tess Franke, auteur van vier thrillers rond advocate Femke Wolzak. De Vries liet dit weekeinde weten dat hij niet langer met een pseudoniem kon leven. „Het verhaal is met mij op de loop gegaan en ik wil uit die gevangenis. Ik wil zelf kunnen vertellen waarom ik deze boeken schrijf en wie ik ben”, aldus de 47-jarige De Vries in het AD.
Uitgeverij De Geus en later uitgeverij Anthos deden en doen voorkomen alsof Tess Franke een advocate is die vanwege bedreigingen uit de Amsterdamse onderwereld naar Amerika is gevlucht. Ze zou zijn ondergedoken in Florida en men kon haar alleen via e-mail interviewen. Op de achterflap van Frankes thrillers was een foto van een vrouw afgedrukt die de schrijfster moest voorstellen.
De Vries vertelt dat hij recensent was toen hij de Franke-thrillers schreef en dat hij dat wilde blijven doen. „Die twee werelden van schrijver van spannende boeken en van recensent wilde ik strikt gescheiden houden. Dus dacht ik: ik verstop me gewoon achter een pseudoniem.” Maar zijn rol als criticus weerhield hem er niet van om in 'De inwijding', het debuut van 'Franke' een sneer uit te delen aan het boek 'De reünie' van collega-auteur Simone van der Vlugt. De reactie van Van der Vlugt via Twitter was dit weekend dan ook niet mals: „Gelukkig was het geen collega die mijn boek afkraakte in 'haar' eigen boek. Het was maar een recensent.”
De Vries was overigens ook degene die in zijn recensies de term 'oestrogeenthrillers' introduceerde voor misdaadromans geschreven door vrouwen.
De thrillerauteur annex recensent zegt dat hij door veel vrouwenbladen is geïnterviewd over zijn/haar levensgeschiedenis. „Die hebben mijn verhalen geaccepteerd. Zij hebben nooit gedacht dat er iets niet klopte. Niemand heeft ooit deze maskerade doorgeprikt.”
30 JANUARI
Aan Art Spiegelman, de Amerikaanse stripmaker van het legendarische tweeluik Maus, is de Grand Prix Angoulême toegekend, de prijs van het grootste Europese stripfestival.
In Maus verwerkte Spiegelman het verhaal van zijn Joodse ouders, die in de oorlog de concentratiekampen wisten te overleven. Het boek, waarin hij de Duitsers als katten afbeeldde en de joden als muizen, won in 1992 een speciale Pullitzerprijs voor het boek. Maus is uitgegroeid tot een klassieker in het genre.
Spiegelman gold als langer als favoriet voor de prijs. Hij wordt door het winnen van de prijs ook voorzitter, waarmee hij een groot stempel gata drukken op de volgende editie van Anqoulême.
28 JANUARI
Enschedeër Dick Schlüter (1956) is vanmiddag in Zwolle voor twee jaar tot provinciedichter benoemd. Hij volgt na twee jaar Koos Geerds op.
Het is de bedoeling dat hij jaarlijks tenminste zes gedichten produceert tegen een vergoeding van 5000 euro. "Ik moet nog bijkomen van de verrassing", bloost Schlüter terwijl hij de felicitaties van zijn voorganger in ontvangst neemt. Schlüter, die meedeed onder het pseudoniem Jerry Sleutelmaker, doet meteen een stevige toezegging waaraan we hem mogen houden. "Ik beloof hierbij dat ik alle 24 gemeenten in Overijssel zal bezoeken. Dankzij de herindeling is dit mogelijk. En ik maak tenminste 1 gedicht per gemeente." De Twentse dichter stelt zich eveneens beschikbaar voor alle middelbare scholen in Overijssel. "Ik hoop hiermee de poëzie en de provincie onder de aandacht van jongeren te brengen." Hij heeft hier tijd voor, verzekert Schlüter die docent is aan de Hogere Hotelschool TIO. Ook levert hij regelmatig bijdragen aan de opiniepagina's van Dagblad TC/Tubantia en weekblad De Roskam. Volgens gedeputeerde en jurylid Dick Buursink was het beslist niet noodzakelijk dat er na Dalfsenaar Koos Geerds, als tegenwicht een Twentse dichter moest komen. "We kregen de gedichten anoniem ter beoordeling. Schlüter had ik niet aan zijn werk herkend. Hij stuurde ons zelfs een gedicht over de Zwolse Boekhandel Waanders. Met zijn poëzie roept hij de provincie prachtig op in beeldende taal. Ook de actualteit is bij hem in goede handen."
Andere kanshebbers voor het provinciedichterschap waren Paul Gellings en Marieke van Bolderen uit Zwolle. Geduchte Twentse concurrenten van Schlüter bleken Bob Boswinkel (Enschede) en Lowie Gillessen (Hengelo). Als voormalig stadsdichter van Zwolle had Gellings graag het provinciedichterschap toegevoegd aan zijn cv. Monter stelt hij: "Erg jammer. Maar als je niet meedoet, verlies je altijd."
In juni, de Maand van het Spannende Boek, verschijnt een bundel met korte verhalen over forensische opsporingstechnieken, geschreven door 25 Nederlandse thrillerauteurs. Het boek moet het tastbare resultaat worden van de samenwerking tussen het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), de CPNB en het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteurs (GNM). Er is voor een boek met 25 verhalen gekozen omdat dit jaar zowel het GNM als thrillerprijs de Gouden Strop een kwart eeuw bestaat.
De verhalenbundel zal via de CPNB als geschenkboek door de bibliotheken worden aangekocht en onder hun leden verspreid. De geschatte oplage is 40.000 exemplaren. Er wordt onderzocht of de bundel ook in een oplage van tienduizend stuks via de boekhandel kan worden verkocht. Bij deze uitgave gaat het dan om een luxe uitvoering, inclusief een full colour fotokatern.
Het NFI kent enkele tientallen expertisegebieden. Het is de bedoeling dat de 25 deelnemende auteurs elk een ander forensische techniek in een verhaal belichten. Om de technieken goed over het voetlicht te brengen, krijgt iedere schrijver een 'sparringpartner' vanuit het NFI toegewezen.
Van de deelnemende auteurs zal René Appel zich bijvoorbeeld met pathologie bezighouden, terwijl Loes den Hollander kogel- en hulsonderzoek in haar verhaal centraal stelt. Simone van der Vlugt verdiept zich in forensisch onderzoek van usb-sticks en laptops, Tomas Ross schrijft over DNA-onderzoek en Charles den Tex buigt zich over data-analyse. De schrijvers maken volgende week kennis met 'hun' NFI-specialist. Bestsellerauteurs als Saskia Noort, Suzanne Vermeer en Esther Verhoef werken niet aan de bundel mee.
Deze verhalenbundel staat los van het traditionele geschenkboekje dat tijdens de Maand van het Spannende Boek wordt weggegeven. Dat boek wordt dit jaar geschreven door het Italiaanse schrijversduo Monaldi & Sorti.
RESIDENCE
Tommy Wieringa zal vanaf 1 februari op uitnodiging van het Nederlands Letterenfonds vijf maanden als Writer-in-Residence werken aan het Netherlands Institute for Advanced Study (NIAS) in Wassenaar. Hij zal zich aan het NIAS concentreren op zijn nieuwe roman met de werktitel Exodus, een migratiegeschiedenis.
Wieringa (Goor, 1967) schreef eerder onder andere de romans Alles over Tristan (Halewijnprijs, 2002), Joe Speedboot (F. Bordewijkprijs, 2006) en Caesarion (2009). Zijn reisverhalen werden gebundeld in Ik was nooit in Isfahaan (2006). In 2007 verscheen De dynamica van de begeerte, een onderzoek naar de oorsprong van begeerte en de grote rol van pornografie in de moderne wereld.
In september 2011 ontvangt het NIAS nog twee Fonds-fellows. Christiaan Weijts (1976), auteur van onder andere Art. 285b en Via Cappello 23, zal Wieringa opvolgen als Writer-in-Residence. Vertaler Roemeens, Jan Willem Bos (1954) zal gelijktijdig voor vijf maanden zijn intrek nemen als Translator-in-Residence.
Zowel het Writer-in-Residence programma, als het Translator-in-Residence programma zijn een gezamenlijk initiatief van het NIAS en het Nederlands Letterenfonds.
26 JANUARI
Kunstenaar en dichter Armando (81) is de winnaar van de VSB Poëzieprijs 2011. Hij krijgt de jaarlijkse prijs voor Nederlandstalige poëzie voor zijn dichtbundel Gedichten 2009. Dat maakte de organisatie woensdag bekend tijdens de prijsuitreiking in het stadhuis van Utrecht.
Armando ontving een geldbedrag van 25.000 euro en een glaskunstwerk van kunstenares Maria Roosen.
De jury van de VSB Poëzieprijs is ''diep onder de indruk geraakt'' van Armando's gedichtenbundel. ''Met grote hardnekkigheid, alsof elk gedicht het laatste en meest definitieve zal zijn, herneemt hij steeds dezelfde thema's: het landschap dat schuldig is, de dreiging, de aanval en de kilte. Een wereld waarin zwart de voornaamste kleur is, waarin oorlog en geweld altijd aanwezig zijn en waarin het verleden nooit voorbij is. Armando brengt met grote consequentie een onverteerbare boodschap.''
TOONDER
Striptekenaar Marten Toonder (1912-2005) heeft zijn levensverhaal de laatste twaalf jaar gedeeld met filmmaker Robin Lutz. De beroemde tekenaar en schrijver voerde tussen 1993 en 2005 meer dan vijfentwintig gesprekken met Lutz. Die heeft de gesprekken opgeschreven in het boek Marten Toonder, een heer vertelt, dat deze week verschijnt.
De gesprekken begonnen in Ierland, waar Toonder sinds begin 1964 woonde. Uiteindelijk gingen de gesprekken door in het Rosa Spier Huis in Laren, waar Toonder tijdens zijn laatste levensfase werd verzorgd. Het laatste gesprek vond drie dagen voor zijn dood plaats.
De verhalen gingen over zaken als leven en dood, religie, zijn familie, gevoel en verstand en het proces van ouder worden, aldus Lutz woensdag. Omdat veel privézaken aan bod komen, waren de nazaten van Toonder volgens Lutz niet blij met de komst van het boek.
MILLENNIUMMILJOENEN
De strijd tussen de nabestaanden van de in 2004 overleden Zweedse journalist en
schrijver Stieg Larsson verscherpt. Broer Joakim Larsson lanceerde woensdag de website De waarheid achter de nalatenschap op moggliden.com.
Daarnee wil hij beschuldigingen van Stieg Larssons levenspartner Eva Gabrielsson ontkrachten.
Joakim stelt onder meer dat hij en zijn vader de inkomsten uit de Millenniumtrilogie willen schenken aan het antiracistische tijdschrift Expo, waar Stieg Larsson tot zijn dood voor werkte. Ze zeggen dat een deel van het geld n aar opvanghuizen voor vrouwen en naar bescherming van bedreigde journalisten gaat. „Om Stiegs werk te kunnen voortzetten”, aldus Joakim Larsson.
Stieg Larsson liet bij zijn overlijden geen testament na. De erfenis ging naar zijn vader en broer. Die gaven levenspartner Gabrielsson, die drie decennia met auteur Larsson leefde, alle bezittingen behalve de rechten op het werk van de journalist-auteur. De boeken en films hebben miljoenen euro's opgeleverd. Vader en broer Larsson boden Gabrielsson vorig jaar 2 miljoen euro, maar die weigerde dat te accepteren. Van de Millenniumtrilogie werden wereldwijd circa vijftig miljoen exemplaren verkocht.
25 JANUARI
De Nederlandse schrijfster Annemarie Estor heeft een Vlaamse literatuurprijs gewonnen voor haar gedichtenbundel Vuurdoorn Me. Het gaat om de Herman de Coninck Debuutprijs.
De jury vindt het „goed toeven in de poëzie” van Estor, die al sinds 2004 in Antwerpen woont. Een speels en verrassend debuut dat verwachtingen schept, aldus de toelichting.
Estor (geboren in 1973) studeerde in Maastricht en Santiago de Compostela. Ze ontvangt haar prijs donderdag in de Arenbergschouwburg in Antwerpen.
Herman de Coninck (1944-97) was een bekend Vlaamse dichter en criticus.
SAXX
De 38e Stripschapprijs gaat naar Minck Oosterveer, striptekenaar van onder andere Nicky Saxx in de Telegraaf en Coentje in het AD. Dat heeft het Stripschap dinsdagmorgen bekend gemaakt.
De Stripschapprijs wordt jaarlijks uitgereikt tijdens de Stripdagen en is de belangrijkste stripprijs van Nederland. De Stripdagen zijn dit jaar op 12 en 13 maart in de Evenementenhal in Gorinchem. De burgemeester van Gorinchem, Piet IJssels zal de prijs uitreiken.
De jury van het Stripschap wil Oosterveer eren omdat hij „al meer dan 25 jaar lang de strip trouw is gebleven”. Bovendien woog in de keuze voor Oosterveer mee dat hij „één van de weinige” realistische striptekenaars van Nederland is. „Daar heb je een gedegen opleiding voor nodig”, aldus het Stripschap.
Tijdens de Stripdagen worden nog meer prijzen uitgereikt, waaronder het album van het jaar. De winnaars hiervan zijn nog niet bekend.
24 JANUARI
door Rolf Bosboom
Opgetogen arriveert de vermaarde Britse auteur David Mitchell in lokaal 306 van de Middelburgse scholengemeenschap Nehalennia. ,,Ik vind het zó leuk om weer eens op een school te zijn", vertrouwt hij toe. ,,Dat is voor mij al heel lang geleden."
Mitchell - 's ochtends om zes uur al op het vliegtuig gestapt - is deze donderdag in Zeeland, de geboortegrond van de hoofdpersoon van zijn recente roman De niet verhoorde gebeden van Jacob de Zoet. Graag geeft hij gehoor aan het verzoek van docent Frank van Doeselaar om ook Nehalennia met een bezoek te vereren.
Leerlingen hebben zich vrijwillig aangemeld om het bezoek bij te wonen. Voorwaarde was wel dat ze minstens één boek van Mitchell hebben gelezen. De volle klas begroet de schrijver met applaus.
Mitchell zit ontspannen op het bureau van de docent en blijkt al snel geestig, innemend en onderhoudend. Hij vertelt over zijn drang om zichzelf te blijven vernieuwen. ,,Ik wil steeds een heel ander boek schrijven. Ik ben niet zoals REM. Een goede band, maar het is wel altijd hetzelfde."
Al in de jaren negentig stuitte hij in Japan, waar hij ook heeft gewoond, op de geschiedenis van Deshima, het eilandje dat jarenlang dienst deed als VOC-handelspost. Ineens zag hij het verhaal van een roman voor zich. ,,Dat was de kiemcel, omdat het zo'n gekke, bijzondere plek was."
Die cel groeide uit tot een roman van 600 pagina's, waarin historie en fictie op ingenieuze wijze samensmelten. ,,Ik moet ook wel", zegt hij bijna verontschuldigend. ,,Als ik me zou beperken tot de historie van Deshima, schrijf ik voor hooguit 4000 specialisten. Daar kan ik niet van leven."
Er komen steeds meer vragen van leerlingen. Een jongen bespeurt in Mitchells boek onder meer een verwijzing naar de mythe van Phaëton en vraagt of de auteur dat zo bedoeld heeft. Die schudt het hoofd. ,,Maar dat het antwoord 'nee' is, wil nog niet zeggen dat het niet klopt. Ik vind het een heel mooie observatie."
Nadat hij als dank twee forse zakken snoep heeft ontvangen, neemt Mitchell uitgebreid de tijd om te signeren. Met iedereen wisselt hij even van gedachten. ,,Wat een verstandige, intelligente mensen", zegt hij, als de klas is leeggelopen. ,,Als zij representatief zijn voor de jeugd van dit land, dan ziet jullie toekomst er rooskleurig uit."
Mitchell vertrekt vervolgens naar een huis in de Middelburgse binnenstad waar Jacob de Zoet zou kunnen hebben gewoond en waar zich, tot genoegen van diens schepper, een kruikje bevindt dat toevallig afkomstig is uit Deshima.
's Avonds wacht hem een volle aula in de Zeeuwse Bibliotheek, waar hij wordt geïnterviewd door zijn uitgeefster Lidewijde Paris. Zijn jongste boek was ook 'het moeilijkste dat ik tot nu toe heb geschreven', zegt hij. ,,Ik was heel angstig toen ik het bij de uitgever had ingeleverd. Ik vreesde even voor mijn carrière. Het waren vier vreselijke dagen. Maar op zich is het ook een goed teken. Als je niet angstig bent, moet je pas echt bang worden."
Het gesprek gaat vooral over de rol van Zeeland. Mitchell vertelt dat hij na zijn eerdere bezoek aan de provincie, begin 2008, besloot dat zijn hoofdpersoon een Zeeuw was. ,,Eerst kwam hij uit Amsterdam. Dat lag erg voor de hand. Door van hem een Zeeuw te maken, werd het juist een anticliché. Middelburg is ook een meer spirituele, religieuze plaats, die beter past bij Jacob de Zoet."
Mitchell richt zich tot het publiek. ,,Bedankt dat u mij uw provincie hebt geleend en ik hoop dat ik u niet heb teleurgesteld met het resultaat." Niemand in de zaal die ook maar enige behoefte voelt daartegen in te gaan.
22 JANUARI
Schrijver en dichter Remco Campert (81) is vrijdagavond 21 januari gewond geraakt door een val van de trap. Dat gebeurde in zijn woning in Amsterdam Zuid. De schrijver is met nekletsel naar het ziekenhuis gebracht. Campert was aanspreekbaar is en zijn toestand is stabiel.
Begin deze maand werd bekend dat de schrijver en dichter de Gouden Ganzenveer 2011 krijgt, vanwege zijn grote betekenis voor het geschreven en gedrukte woord in Nederland. Zijn boek Het leven is vurrukkulluk is uitgekozen voor de campagne Nederland Leest 2011, zo werd vorige week openbaar gemaakt.
Het is te hopen dat Campert tijdig herstelt, want 8 februari staat hij geprogrammeerd in het Nationaal Muziek Kwartier in Enschede. In het kader van Valentijsndag maakt hij binnenkort de Saint Amourtoernee langs Nederlandse theaters.
21 JANUARI
De beste dichtbundel van het afgelopen jaar is geschreven door K. Michel, volgens een groot deel van de Nederlandse en Vlaamse poëziekritiek. Voor zijn bundel Bij eb is je eiland groter (Augustus, 2010) is hem daarom dit jaar de Awater Poëzieprijs toegekend.
Vorig jaar werd de Awater Poëzieprijs voor de tweede maal toegekend, aan Arjen Duinker. Eerder ontving Tonnus Oosterhoff de prijs, die wordt vastgesteld op basis van de poëziejaarlijstjes van bijna dertig gezaghebbende Nederlandse en Vlaamse beroepslezers. De prijs is ingesteld om de aandacht te vestigen op een dichtbundel van uitzonderlijke kwaliteit en om aandacht te vragen voor de Nederlandstalige poëzie in het algemeen. Aan de prijs is een bedrag verbonden van € 500.
Behalve Michel werden ook veel genoemd de bundels van Mark Boog (Er moet sprake zijn van een misverstand), Pieter Boskma (Doodsbloei), Henk van der Waal (Zelf worden) en H.H. ter Balkt (Onder de bladerkronen).
Aan de prijs droegen recensenten bij van onder meer Awater, NRC Handelsblad, De Morgen, De Groene Amsterdammer, Trouw, De Reactor, de Volkskrant, Vrij Nederland, Knack, Poëzierapport en Het Parool.
TELLEGEN
De ‘Marsh Award for Children’s Literature in Translation’ is toegekend aan Letters to Anyone and Everyone, de Engelse vertaling van Brieven aan niemand anders van Toon Tellegen. Vertaler Martin Cleaver ontving de prijs, een geldbedrag van £2000 (ruim 2.300 euro), tijdens een feestelijke bijeenkomst in Londen.
De Marsh Award is een tweejaarlijkse prijs voor het beste in het Engels vertaalde literaire kinderboek. De prijs is in 1996 ingesteld om aandacht te vragen voor het feit dat minder dan 3% van de Engelse kinder- en jeugdboeken vertaalde boeken zijn. Het is voor het eerst dat een titel van een Nederlandse auteur de prijs wint.
Naast het boek van Toon Tellegen waren deze drie titels genomineerd voor de prijs: The Pasta Detectives van Andreas Steinhöfel, uit het Duits vertaald door Chantal Wright (The Chicken House, 2010); No and Me van Delphine de Vigan, uit het Frans vertaald door George Miller (Bloomsbury Publishing, 2010) en David’s Story van Stig Dalager, uit het Deens vertaald door Frances Østerfelt & Cheryl Robson (Aurora Metro Publications, 2010).
Letters to Anyone and Everyone is uitgegeven door Boxer Books en geïllustreerd door Jessica Ahlberg. De uitgave is tot stand gekomen met ondersteuning van het Nederlands Letterenfonds, dat zich onder meer inzet voor de vertaling van Nederlandse literatuur in het buitenland.
19 JANUARI
Een mysterieuze bezoeker van het graf van Edgar Allen Poe, die zestig jaar achtereen op de geboortedag van de Amerikaanse schrijver drie rozen en een halflege fles cognac op zijn zerk achterliet, is nu al voor tweede opeenvolgende jaar niet verschenen.
Fans van de schrijver wachtten de hele nacht bij de begraafplaats in Baltimore, in de hoop een glimp op te vangen van de onbekende bezoeker, maar ook dit jaar kwam er niemand. Een tiental mensen besloot toen zelf maar rozen op het graf te leggen.
Waarschijnlijk is de traditie, zoals dat gaat met tradities, over, zei de curator van het nabijgelegen Poe-museum. Woensdag was de 202e geboortedag van Poe.
Kan dus ook zijn dat de fan het bij de 200e geboortedag welletjes vond.
GALLIËRS
De Franse fiscus claimt 203.000 euro van Albert Uderzo, de tekenaar van de heldhaftige stripfiguur Asterix. De Franse belastingdienst meent dat Uderzo niet de beheerder is van de onoverwinnelijke Galliër, maar gewoon een illustrator.
Daardoor kan Uderzo (83) geen gebruik maken van een de korting van 10 procent op de inkomsten van het auteursrecht voor de 24 avonturen van 'de grootste vijand van de Romeinen'. De kunstenaar had gezegd zich te beschouwen als de schepper van Asterix en Obelix.
De Franse belastingdienst noemt echter René Goscinny als bedenker. Goscinny was de schrijver en overleed in 1977.
Het oordeel van de Franse fiscus is volgens Uderzo „een onrecht en een schande”. Uderzo vindt de zaak geen kwestie van geld, maar van prestige. De Fransman beschouwt zichzelf wel degelijk als medeschrijver.
18 JANUARI
Het boek Het leven is vurrukkulluk van Remco Campert staat centraal tijdens de zesde editie van de nationale leescampagne Nederland Leest. Van 21 oktober tot en met 18 november ontvangen leden van de openbare bibliotheken de roman gratis. Doel is dat iedereen hetzelfde boek leest en daarover met elkaar in discussie gaat.
Dat maakte initiatiefnemer stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) dinsdag bekend. De roman uit 1961 bestaat dit jaar 50 jaar. Het boek gaat over twee vrienden die beiden verliefd zijn op een meisje. Vervolgens belanden ze in een wereld van vrije liefde en marihuana.
Vorig jaar werd De grote zaal van Jacoba van Velde gratis verstrekt. Schrijvers die in de jaren daarvoor centraal stonden, waren onder anderen Hella Haasse (2009), Harry Mulisch (2008) en Theo Thijssen (2007).
Remco Campert (82) is een van de deelnemers aan Saint Amour, het festival rond dichters en liefde dat ook dit jaar weer in Enschede van start gaat. Op dinsdag 8 februari in de Stadsschouwburg. Naar verluidt neemt Campert, die alle jaren van de partij was, dit jaar voor het laatst deel.
17 JANUARI
van GPD-correspondente Windy Kester
"Als ik de rechten had, zou ik het vierde boek kunnen afmaken", zei Eva Gabrielsson afgelopen week in een interview met de Zweedse televisie. „Stieg en ik schreven wel vaker samen.”
Maar het lijkt niet waarschijnlijk dat de 57-jarige vriendin van de Zweedse Millennium-auteur en activist echt aan de voltooing van dat vierde deel zal beginnen. Gabrielsson heeft namelijk niet de juridische rechten. Die liggen bij de vader en broer van de in 2004 aan een hartaanval overleden Larsson. Zolang zij het werk beheren, doet Gabrielsson vaag over het vierde manuscript, dat volgens geruchten in haar handen is. „Ik weet 'ongeveer' waar het zich bevindt", zegt ze.
De familie van Larsson erkende pas recentelijk het bestaan van het manuscript. De familie zei het vierde deel nooit te willen publiceren.
Tegen de krant Svenska Dagbladet zei Gabrielsson zondag 'in principe' niets met het manuscript te willen doen. „Ik kan geen tekst afmaken waar ik de rechten niet over heb." En: „Een vierde boek betekent alleen maar meer geld voor de Larssons. Ik heb andere dingen om mijn tijd aan te besteden", verklaarde ze.
De werktitel van het vierde boek zou 'Gods wraak' zijn. „Ik weet waar het verhaal over gaat maar heb het niet gelezen. Ik schat dat het om ongeveer tweehonderd bladzijden gaat", zegt Gabrielsson, die deze week haar biografie 'Millennium, Stieg et moi' publiceert bij de Franse uitgeverij Actes Sud.
In de biografie onthult Gabrielsson verder dat het verhaal in 'Gods wraak' zich afspeelt in Noord-Canada en dat hoofdpersoon Lisbeth Salanders persoonlijke ontwikkeling centraal staat. „In dit boek bevrijdt Lisbeth Salander zich van demonen en vijanden. Elke keer als ze erin slaagt wraak te nemen op een persoon die haar lichamelijk of geestelijk pijn heeft gedaan, verwijdert ze de tatoeage die deze persoon symboliseert", schrijft Aftonbladet. Deze Zweedse krant heeft als één van de enigen een voorpublicatie van Gabrielssons biografie gelezen.
Gabrielsson zegt zo weinig vertrouwen in de Zweedse uitgeverswereld te hebben dat ze haar memoires liever eerst in Frankrijk publiceert. Ze schreef de biografie samen met de Franse journaliste Marie-Francoise Colombani. Het boek gaat over haar 32 jaar met Stieg Larsson en de tijd na zijn onverwachte dood in 2004. Omdat Gabrielsson en Larsson niet getrouwd waren, kon ze geen aanspraak maken op de documenten die later resulteerden in de populaire Millennium-reeks.
Inmiddels zijn er van de trilogie wereldwijd 45 miljoen boeken verkocht en is het verhaal verfilmd. Dit jaar komt bovendien de hollywoodversie van 'The Girl with the dragon tattoo' in de bioscoop.
Gabrielsson strijdt al jaren met de vader en broer over de manier waarop zij met Larssons erfgoed omgaan. Zij meent dat de familie alleen uit is op het verdienen van geld en te weinig respect heeft voor Larssons antimaterialistische ideëen. „Hij is een industrie geworden. Er komen documentaires, biografiën, stripboeken, T-shirts..."
Daarbij meent zij dat Larsson weliswaar de boeken schreef, maar een deel van de ideeën van haar komen. „De boeken zijn het resultaat van ons leven samen."
De erfgenamen hebben eerder aangegeven er niet van uit te gaan dat er nog een vierde deel komt. Vorig jaar boden ze Gabrielsson 2 miljoen euro om de strijdbijl te begraven, maar dit geld wees ze uit principe af.
16 JANUARI
Joop Schafthuizen, de erfgenaam van volksschrijver Gerard Reve, gaat alle manuscripten en het handschriftenarchief van de schrijver veilen. De opbrengst komt ten goede aan de zorg voor blinden in Nederland.
Dat heeft Schafthuizen zondag laten weten. Gezien het omvangrijke oeuvre verwacht Schafthuizen dat de veiling drie zittingen in beslag zal nemen en zal beginnen bij het eerste handschrift, gedateerd op 29 november 1929. Bij wie het werk van de zelfbenoemde volksschrijver wordt geveild, is nog niet bekend.
Naast gepubliceerde stukken wordt er ook niet-gepubliceerd werk geveild. Het gaat om manuscripten, handschriften, brieven en niet-verzonden brieven. De schenking van de opbrengst aan blinden is een wens van Schafthuizen zelf.
15 JANUARI
Schrijfster Saskia Noort en hoofdredacteur Jan Heemskerk van Playboy gaan samen het theater in met de productie De Sas & Jan Zelfhulptour. De voorstelling staat gepland van 25 september tot en met 7 november, maakte Bos Theaterproducties vrijdag bekend.
Het duo heeft een maandelijkse column in het blad Linda, waarin ze elkaar vragen stellen over het andere geslacht: zij over mannen, hij over vrouwen. In de voorstelling presenteren zij een mix van literaire relatietherapie en lezen ze voor uit eigen werk. De regie is in handen van Peter Heerschop. De première is op 29 september in Purmerend.
Uitgeverij Podium brengt volgende maand het boek Jan & Saskia over seks en liefde op de markt. Ter gelegenheid hiervan geven de bladenmaker en de schrijfster van bestsellers als Terug naar de kust en De eetclub op 13 en 14 februari alvast een preview van hun theatervoorstelling in Klein Carré in Amsterdam.
14 JANUARI
De vriendin van de bekende overleden schrijver Stieg Larsson zou zijn vierde boek kunnen afmaken. Volgens Eva Gabrielsson staan de eerste tweehonderd pagina's al op papier en is het dus niet veel werk meer. Dat schrijft zij in haar memoires met de titel Millennium, Stieg en ik, die woensdag worden uitgebracht.
De toen 50-jarige Larsson stierf in 2004, nadat hij de eerste drie delen van de Millenniumreeks had geschreven. Van de boeken zijn wereldwijd inmiddels 45 miljoen exemplaren verkocht. Gabrielsson hield financieel niets over aan het succes van haar overleden partner, omdat zij niet met hem getrouwd was. De hele erfenis ging naar zijn familie.
Gabrielsson wil het boek alleen afmaken als zij de rechten van de familie krijgt. „Ik kan het afmaken. Stieg en ik schreven vaak samen”, schrijft zij.
13 JANUARI
Aan David Grossman is bij de 2010 National Jewish Book Awards, die 9 maart voor de zestigste keer worden uitgereikt, de JJ Greenberg Memorial Award voor het beste fictieboek toegekend. Grossman kreeg de prijs voor zijn grote roman Een vrouw op de vlucht voor een bericht.
Hij bleef de andere genomineerden voor: Julie Orringer 'De onzichtbare brug', Adam Levin: 'The instructions' en Philip Roth 'Nemesis'.
De Lifetime Achievement Award was voor Cunthia Ozick.
TANDOORI OP ITALIAANS MENU
Het boek Mama Tandoori van Ernest van der Kwast wordt vertaald in het Italiaans. Het werk moet in juni in de boekhandels in Italië liggen, maakte uitgeverij Nijgh & Van Ditmar donderdag bekend.
Titel: Mamma Tandoori.
Mama Tandoori vertelt over de onalledaagse Indiase familie van de schrijver. Over het boek zijn ook een film- en theaterstuk in de maak.
Van der Kwast (1981) debuteerde in 2005 met het boek Soms zijn dingen mooier als er mensen klappen. Mama Tandoori werd genomineerd voor de NS Publieksprijs. De auteur zag onlangs af van een nominatie voor de BNG Nieuwe Literatuur Prijs 2010. De prijs van 15.000 euro is bedoeld voor jonge schrijvers die nog niet zijn doorgebroken. Van der Kwast meende dat hij door het succes met Mama Tandoori niet langer thuishoort in het rijtje schrijvers die nog moeten doorbreken.
12 JANUARI
Op donderdag 27 januari, Gedichtendag, opent Gerrit Komrij samen met de burgemeester van Utrecht de vijfde editie van het poëziefeest Het Huis van de Poëzie. Vanwege zijn eigen werk en zijn vele bloemlezingen is de allereerste Dichter des Vaderlands van grote betekenis voor het poëtisch landschap van Nederland. Als Huisbaas van de Nederlandse poëzie kan hij dan ook niet ontbreken tijdens het eerste lustrum van Het Huis van de Poëzie.
De deuren van het stadhuis van Utrecht staanvoor één avond wijdopen voor meer dan 30 dichters en ruim 600 poëzieliefhebbers.
Bij een locatie op stand horen dichters met allure: J.Bernlef, Ted van Lieshout, Pieter Boskma, Antoine de Kom, Peter Verhelst, Joost Zwagerman en Eva Gerlach zijn slechts een paar van de ruim dertig dichters die deze avond hun poëzie voordragen. Vrouwkje Tuinman en Hagar Peeters presenteren hun nieuwste werk en we vieren het verschijnen van de eerste bundel van Berhard Christiansen.
11 JANUARI
De C.C.S. Croneprijs 2010, de literatuurprijs van de stad Utrecht, wordt dit jaar postuum toegekend aan dichter Guillaume van der Graft, pseudoniem van Willem Barnard (1920-2010). Dat maakte het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht vandaag bekend. Volgens de jury bezet Van Der Grafts poëzie een geheel eigen plaats in de naoorlogse Nederlandse literatuur. De jury nomineerde Van Der Graft toen de auteur nog in leven was. Hij overleed op 21 november jl.
DE ROSNAY
De roman Haar naam was Sarah van de Franse schrijfster Tatiana de Rosnay is in Nederland en België meer dan één miljoen keer over de toonbank gegaan. Dat maakte uitgeverij Artemis & co. dinsdag bekend. Het boek staat al honderd weken onafgebroken in De Bestseller top 60, waarvan elf weken achtereenvolgend op nummer één.
Het is voor het eerst in Nederland dat een titel elf weken achter elkaar de eerste plaats inneemt. Haar naam was Sarah heeft tachtig weken onafgebroken bij de eerste tien titels gestaan van De Bestseller top 60.
Ook buiten Nederland is de roman succesvol. Het Britse magazine The Bookseller maakte onlangs bekend dat Tatiana de Rosnay op de derde plek staat in de lijst van bestverkopende auteurs van Europa in 2010. Het verhaal over de 10-jarige joodse Sarah die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gedeporteerd, is in 38 landen verschenen.
Vandaag werd ook bekend dat van de roman Het spel van de engel van Carlos Ruiz Záfon 300.000 exemplaren zijn verkocht. In anderhalf jaar tijd
10 JANUARI
David Van Reybrouck, auteur van het veelvuldig bekroonde boek 'Congo, een geschiedenis' is de nieuwe voorzitter van PEN Vlaanderen. Hij volgt Geert van Istendael op. Jeroen Theunissen is tot vice-voorzitter gekozen.
OPZIJ
De Held van Jessica Durlacher (de Bezige Bij)
Landen van Laia Fàbregas (Anthos)
Superduif van Esther Gerritsen (de Geus)
De schilder en het meisje van Margriet de Moor (de Bezige Bij)
Plattegrond van een jeugd van Wanda Reisel (Contact)
Deze vijf boeken zijn genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs van het tijdschrift Opzij. De jury, die de winnares op 16 februari bekend zal maken, sprak van 'een bijzonder sterke oogst'.
SUSKE
De Belgische uitgever van de Suske en Wiske-reeks distantieert zich van een Vlaams Belang-kalender met de striphelden op de cover. De kalenders werden door de rechts-nationalistische partij uitgedeeld op de nieuwjaarsreceptie van de stad Gent.
WPG Uitgevers bekijkt of juridische stappen mogelijk zijn. Vlaams Belang spreekt over een politieke spotprent. Op een nagetekende kaft van het originele album uit 1961 met de titel De Wilde Weldoener kijken Suske en Wiske verschrikt op naar de socialistische burgemeester Daniël Termont van Gent, die vanuit een helikopter muntstukken in het rond strooit. Gesluierde en gekleurde figuurtjes rapen de muntstukken op.
Termont is op de korrel genomen omdat hij „op kosten van de Gentse belastingbetaler de Wilde Weldoener speelt voor vooral niet-Gentenaren”, aldus Vlaams Belang.
9 JANUARI
De Gouden Ganzenveer 2011 is toegekend aan schrijver en dichter Remco Campert. Dat heeft de Academie de Gouden Ganzenveer zondag bekendgemaakt.
De Academie roemt de 81-jarige Campert ,,om zijn veelzijdigheid als auteur, de lichtheid van de toon van zijn werk en zijn vermogen om zijn denk- en verhaallijnen bedrieglijk eenvoudig zo vorm te geven, dat ze voor een breed publiek toegankelijk blijven.'' Ook de jongste generaties waarderen volgens de Academie zijn werk, dat dit jaar een periode van zestig jaar beslaat.
De Gouden Ganzenveer gaat elk jaar naar een persoon of instituut vanwege zijn of haar grote betekenis voor het geschreven en gedrukte woord in Nederland. De leden van de Academie zijn afkomstig uit de wereld van cultuur, wetenschap, politiek en het bedrijfsleven. Het was dit jaar de tiende keer dat de prijs werd toegekend.
Campert neemt volgende maand deel aan Saint Amour, het rondtrekkend dichters- en schrijverscircus. Hij is daar de vaste deelnemer. De première van Saint Amour is 8 februari in Enschede.
7 JANUARI
(van GPD-correspondent Hanneke Keultjes)
Is het doorgeslagen politieke correctheid, geschiedvervalsing of een sympathieke poging om een Amerikaanse boekklassieker voor een breder publiek toegankelijk te maken? In februari verschijnt in de Verenigde Staten een nieuwe versie van het beroemde boek Adventures of Huckleberry Finn van Mark Twain waarin het woord 'nigger' (nikker) is vervangen door 'slave' (slaaf). Censuur!, roepen critici.
Adventures of Huckleberry Finn verhaalt over een jongen, Huckleberry 'Huck' Finn, die in het Amerikaanse zuiden van de negentiende eeuw beschrijft wie en wat hij tegenkomt rond de Mississippi-rivier. Het boek, dat voor het eerst in de VS gepubliceerd werd in 1885, is geheel geschreven in de spreektaal van die tijd. Onderdeel van die spreektaal is het woord 'nigger', dat veelvuldig in het boek wordt gebruikt. In totaal 219 keer, waarvan maar liefst zes keer op één bladzijde. Destijds was het woord gebruikelijk. Nu is het controversieel, omdat het gezien wordt als racistisch. Veel scholen kiezen er daarom voor Huckleberry Finn niet op de boekenlijst te zetten. Scholieren zouden door het
'n-woord' beledigd kunnen raken.
Mark Twain-kenner Alan Gribben, als hoogleraar verbonden aan de Auburn Montgomery universiteit in de zuidelijke staat Alabama, komt daarom in samenwerking met uitgever NewSouth Books met een 'gekuiste' versie van zowel Huckleberry Finn als van Tom Sawyer, een ander bekend werk van Twain. Als het woord nikker er niet meer in staat, betoogt hij, zullen veel meer mensen het boek lezen. „Het boek is zoveel meer dan alleen het woord nikker", liet hij in een verklaring weten.
Hoewel het origineel verkrijgbaar blijft, noemen experts de nieuwe uitgave geschiedvervalsing. Twain gebruikte de woorden die destijds gebruikelijk waren om daarmee de sfeer van dat moment neer te zetten. Bovendien is bekend dat Twain, overleden in 1910, het belangrijk vond het exáct goede woord in zijn boeken te gebruiken. En dus niet het bíjna-goede woord. Het was 'het verschil tussen bliksemschicht en bliksem', zou hij ooit gezegd hebben.
Op CNN zei Marc Lamont Hill, hoogleraar educatie en antropologie aan Columbia University, de goede bedoelingen van Gribben te begrijpen. „Het boek heeft heel veel thema's: de dood, verlies, spijt. Maar het gaat ook over rassen. Daar moet ook over gesproken worden. Als je het 'n-woord' eruit haalt, is het boek het boek niet meer."
In de VS wordt het woord 'nigger' niet uitgesproken. Althans, niet door blanken. Die spreken enkel over het 'n-woord'. Onder jonge Afro-Amerikanen is het ontdaan van de negatieve connotatie en wordt 'nigger' onderling als teken van vriendschap gebruikt.
De voorgestelde aanpassing van The Adventures of Huckleberry Finn is niet het enige voorbeeld van censuur in de VS. Regelmatig worden films opnieuw gemonteerd om ze geschikt te maken voor vertoning op televisie. Zo worden ze 'pas' gemaakt om precies te passen in de twee uur die voor de film ingeprogrammeerd is. Ook scènes met veel seks of geweld worden er simpelweg uitgemonteerd.
CITIES
Aanstaande zondag 9 januari lanceren Anna Enquist, Rudi Wester, Ingmar Heytze en anderen het nieuwe literatuurfestival 'City2Cities: Internationale Literatuurdagen Utrecht.' Het festival zal plaatsvinden van 9 t/m 21 april aanstaande in de gehele Utrechtse binnenstad. Jaarlijks staan twee literaire steden centraal, dit jaar Edinburgh en Stockholm.
"Het is het eerste breed georiënteerde internationale literatuurfestival in Nederland," zegt Rudi Wester, voorzitter van City2Cities en voormalig directeur van het Institution Néerlandais te Parijs. "We richten ons niet uitsluitend op poëzie of op een combinatie van literatuur en popmuziek, maar bestrijken alle verschijningsvormen van de letteren." Rode draad in het festival is het thema van 'de stad.' De eenentwintigste eeuw is ontegenzeggelijk de eeuw van de stad. Wat betekent het om een stadsbewoner te zijn? En hoe komt de stad terecht in romans en gedichten? City2Cities beantwoordt deze vragen door steeds twee steden in Utrecht op literaire wijze samen te brengen. In 2011 zijn dat Edinburgh en Stockholm, in 2012 Barcelona en Praag en in 2013 Lissabon en Berlijn. Op 9 januari 2011 wordt City2Cities feestelijk gelanceerd in De Winkel van Sinkel in Utrecht, met bijdragen van Rudi Wester, Anna Enquist en Ingmar Heytze. Het complete programma wordt medio februari bekend gemaakt.
5 JANUARI
Op 14 januari 2011 wordt in Berlijn de Else-Otten-Übersetzerpreis 2010 voor de beste vertaling uit het Nederlands in het Duits uitgereikt aan Andreas Ecke voor de vertaling van Boven is het stil. In de Grüne Salon van de Volksbühne op het Rosa Luxemburg Platz zal Gerbrand Bakker de prijs aan zijn vertaler overhandigen.
Andreas Ecke vertaalde eerder samen met Gregor Seferens non-fictieboeken als De herschepping van de wereld van Floris Cohen en In Europa van Geert Mak, en als solovertaler romans van onder anderen Otto de Kat, P.F. Thomése, Rascha Peper en Henk van Woerden. Hij studeerde germanistiek, neerlandistiek en muziekwetenschappen en werkte eerder als boekhandelaar. Hij woont in Bonn.
De prijs bedraagt € 5.200, is ingesteld door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en het Literarisches Colloquium Berlin en wordt gefinancierd door het Vlaams Fonds voor de Letteren en het Nederlands Letterenfonds. Eerdere prijswinnaars zijn Gregor Seferens, Waltraud Hüsmert, Marlene Müller-Haas, Hanni Ehlers en Helga van Beuningen.
3 JANUARI
Schrijver Ernest van der Kwast is op eigen verzoek niet langer genomineerd voor de BNG Nieuwe Literatuur Prijs 2010. Dit maakte secretaris Mat Meijs van het fonds maandag bekend.
Begin december werd Van der Kwast (1981) met vier andere auteurs genomineerd voor de prijs van 15.000 euro, bedoeld voor jonge schrijvers die nog niet doorgebroken zijn. Van der Kwast schreef vorige week in een open brief in nrc.next dat hij helemaal geen prijs stelt op de prijs. Hij schreef dat zijn boek Mama Tandoori, waarvan 35.000 exemplaren zijn verkocht, succesvol is. Ook de film- en theaterrechten zijn verkocht. Hij vindt daarom dat hij niet langer thuishoort in het rijtje schrijvers die nog moeten doorbreken.
BOZE HEKS
Kinderboekenschrijfster Hanna Kraan is zondag overleden. Ze werd 64 jaar.
Hanna Kraan werd vooral bekend door haar serie over 'De boze heks'. Het eerste deel verscheen in 1990. De VPRO verfilmde de serie voor Villa Achterwerk.
Recenter werk ging over eekhoorn Krik, merel Melle en pad Domper.. Twee ervan werden genomineerd voor de prijs van de Nederlandse Kinderjury. Vorig jaar verscheen haar laatste boek, ”De tuin van Krik”.
27 DECEMBER
Brieven, artikelen, manuscripten, boeken en zakagenda’s: de onlangs geopende website over Menno ter Braak is een ware schatkamer met memorabilia van de in Eibergen geboren schrijver en journalist. Het initiatief komt van Menno’s neef, Krijn ter Braak (69) uit Muiderberg.
„Het geluk is dat Menno kennelijk veel bewaarde, zoalspersoonlijke papieren, documenten en lidmaatschapsbewijzen." Bijzonder zijn niet alleen zo’n vierduizend brieven van en aan familieleden, schrijvers en andere bekenden, maar volgens Krijn ter Braak ookzakagenda’s en niet eerder uitgegeven werk.
„Persoonlijk doen de briefwisselingen wel wat met mij. Menno schreef met 450 verschillende mensen. Allemaal met een eigen handschrift of een stempel. Als je die leest, stap je in een soort tijdmachine en kom je heel dicht bij Menno en zijn tijdgenoten. Het mooiste voorbeeld zijn de brieven van en aan zijn vriend Eddy du Perron. Hoe ze elkaar waarschuwden voor de dreigende oorlog. Dat we het kunnen lezen, is te danken aan de afstand tussen hen. Als Edgar du Perron om de hoek had gewoond in plaats van in Nederlands-Indië, dan hadden ze elkaar waarschijnlijk op straat gesproken. Nu moest het per brief. En dat maakt de verzameling ook zo mooi: het kan tegenwoordig bijna niet meer. Alles gaat via e-mail of internet. Destijds moest alles per post.
22 DECEMBER
Dan Brown schrijft zelf het scenario voor de verfilming van The lost symbol. De film komt in 2012 in de bioscopen.
Dit meldt de Vlaamse website redactie.be.
21 DECEMBER
Kees van Kooten is toegevoegd aan de imponerende lijst met schrijvers en dichters die deelnemen aan Saint Amour, de voorstellingenreeks in de Valentijnsmaan februari die op 8 februari in Enschede in premiere gaat.
Naast Van Kooten nemen deel: Remco Campert (hij is er alle jaargangen bij), Connie Palmen, Peter Buwalda, Sanneke van Hassel, Rodaan al Galidi en Stein Vrancken.
De zesde Nederlandse editie op rij staat in het teken van de onbereikbare, de geliefde die te jong is of te oud, te ver, te nabij, dood of getrouwd. Hunkerende minnaars grijpen naar de fles, zwelgen van verdriet, geven zich over aan losbandigheid, blijven eindeloos dromen. Verlangende schrijvers kruipen (ook) in hun pen.
De vertaalrechten van Bonita Avenue, het debuut van Peter Buwalda waarvan Enschede het decor vomrt, zijn verkocht aan uitgeverij Mondadori in Italië, Actes Sud in Frankrijk en aan Salamandra in Spanje. Eerder werden de vertaalrechten al verkocht aan uitgeverij Rowohlt in Duitsland na een ongekend spannende veiling tussen zes grote Duitse uitgevers.
Peter Buwalda's roman werd eerder deze maand gekozen bij de beste romans van 2010.
Hij neemt deel aan Saint Amour, de dichterskaravaan die 8 februari in Enschede arriveert.
LANOYE
Onlangs werden de rechten van zijn roman Sprakeloos al verkocht aan de Deense uitgeverij Turbine. Nu maakt Verlag der Autoren — de Duitse theateragent van Lanoye — bekend dat ook Lanoye's toneelstuk De Jossen wordt vertaald in het Deens.
Het wordt nog dit seizoen (februari/maart 2011) gespeeld door opdrachtgever Holland House, een gerenommeerd gezelschap met thuisbasis in Kopenhagen.
DE JOSSEN — voluit De Jossen. Val en revival der saamhorigheid — is een stuk dat Lanoye in 2004 schreef op vraag van Olympique Dramatique, een Antwerps collectief van theatermakers dat thans werkt onder de vleugels van het Toneelhuis (eveneens Antwerpen). Na die succesvolle eerste enscenering werd De Jossen een van Lanoyes meest gespeelde stukken. Ook in Duitsland, daar onder de titel Die Wolfgang.
DE STORM
The Storm, de vertaling van De verdronkene, een roman van Margriet de Moor, is door het Amerikaanse tijdschrift Kirkus Review gekozen bij de 25 beste boeken van 2010.
17 DECEMBER
Aan Piet Schrijvers is de Martinus Nijhoffprijs voor vertalingen toegekend. Dat meldt de Volkskrant.
De latinist werd bekroond voor vertalingen van Horatius, Vergilius en Lucretius.
De oeuvreprijs is 35.000 euro groot.
15 DECEMBER
Het doek voor de wereldberoemde Bibliotheca Philosophica Hermetica in de Amsterdamse Bloemstraat is gevallen. Eigenaar Joost Ritman heeft zijn krediet verspeeld. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft inmiddels een groot deel van de bibliotheek in de Bloemstraat laten ontruimen. Staatssecretaris Halbe Zijlstra (VVD) heeft geen vertrouwen meer in Ritman.
De schatrijke verzamelaar ligt al enkele weken in de clinch met de Friesland Bank omdat hij een middeleeuws boek voor 2,8 miljoen euro liet veilen, terwijl hij het in onderpand had gegeven voor een lening aan de bank. Maar nu blijkt ook een gedeelte te ontbreken van de collectie die Ritman enkele jaren geleden aan de staat verkocht. Zijlstra: „Het is onduidelijk of die ook verpand zijn aan derden.”
Zijlstra heeft daarom opdracht geven alle staatseigendommen veilig te stellen. Het merendeel van de circa 20.000 boeken is overgebracht naar de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. De regering nam de boeken in 2005 over van Ritman, toen de collectie vanwege een conflict met ING uiteen dreigde te vallen. Het voortbestaan van de bibliotheek leek daarmee gegarandeerd. Het was de wens van Ritman dat uiteindelijk de gehele verzameling in handen van de overheid zou komen. Die kans is nu bijzonder klein geworden. Aangenomen wordt dat Friesland Bank het resterende deel van de collectie zal proberen te verkopen.
De bibliotheek was al enkele weken dicht vanwege het conflict met Friesland Bank. Studenten hermetische filosofie van de Universiteit van Amsterdam kunnen voortaan terecht in Koninklijke Bibliotheek in Den Haag, verzekerde Zijlstra gisteren: „Half januari is dit deel van de collectie weer toegankelijk voor wetenschappers.”
Zijlstra zal geen moeite meer doen om de rest van de collectie te redden. „De verzameling als geheel had een meerwaarde. Maar het deel dat nog in privébezit was, is verpand en zal worden verkocht. Daarmee houdt het op. Er is dus geen aanleiding meer om de boel nog bij elkaar te houden.”
Professor Wouter Hanegraaff van de UvA heeft de hoop nog niet helemaal opgegeven. „Dit is niet best. Maar de onderhandelingen met Friesland Bank lopen nog, dus misschien slaagt Ritman er alsnog in zijn deel te behouden. Als dat niet lukt is het de vraag aan wie de collectie zal worden verkocht. Voor de studenten is het in ieder geval van het grootste belang dat de collectie voor Amsterdam behouden blijft. Zij hebben de boeken hier elke dag nodig.”
14 DECEMBER
Henk Hofland krijgt de P.C. Hooftprijs 2011. Dat heeft het bestuur van de Stichting P.C. Hooftprijs voor Letterkunde dinsdag bekendgemaakt. De prijs wordt uitgereikt op 19 mei, twee dagen voor de sterfdag van de naamgever van de prijs, de dichter P.C. Hooft. Aan de prijs is een bedrag verbonden van 60.000 euro.
De jury roemde H.J.A. Hoflands virtuoze omgang met het woord in het juryrapport. „Niemand hier te lande heeft de afgelopen zestig jaar zo nauwlettend en tegelijk zo gedistantieerd, zo scrupuleus en tegelijk met zoveel sprezzatura én met een van ijzeren discipline getuigende volharding en continuïteit de maatschappelijke toestand gepeild.”
Hofland is Journalist, commentator, essayist en columnist. Hij kreeg in 1992 de Audax columnistenprijs, ontving in 1996 de Gouden Ganzenveer en werd in 1999 door zijn collega's uitgeroepen tot Journalist van de Eeuw.
Uitgeverij De Bezige Bij heeft recent aangekondigd komend voorjaar te beginnen met de publicatie van de memoires van Hofland.
11 DECEMBER
Cees Nooteboom is weer eens een grote onderscheiding te beurt gevallen. Hij werd deze zondagochtend in Weimar geëerd als 'een grote Europeaan'. Hem werd de Konrad Adenauer Stifting Literaturpreis toegekend. Bondsdagvoorzitter Norbert Lammert sprak: „Cees Nooteboom ist ein glänzender Schriftsteller von internationalem Rang, ein leidenschaftlicher Europäer und ein Humanist im wahren Sinn des Wortes.“
Nooteboom is zeker in Duitsland een zeer geziene schrijver. Zijn doorbraak kwam met Het volgende verhaal, het Boekenweekgeschenk 1991. Het werd in Duitsland en elders in Europa enthousiaster ontvangen dan in Nederland. Overigens verschijnt komend voorjaar Het volgende verhaal in Nederland opnieuw, met een voorwoord van David Mitchell.
9 DECEMBER
Een van de belangrijkste manuscripten uit de veertiende eeuw heeft op een veiling bij Sotheby's in Londen 2,8 miljoen euro opgebracht. Dat heeft het veilinghuis woensdag bekendgemaakt.
In het middeleeuwse manuscript worden de legenden verteld van koning Arthur, Merlijn, de Ridders van de Ronde Tafel, Lancelot en de Heilige Graal.
De verwachte opbrengst van het manuscript De Graal van Rochefoucauld lag tussen de 1,8 en 2,4 miljoen euro. Het document bevat ruim honderd bijzondere illustraties. De ridderroman ligt aan de basis van talrijke hedendaagse bestsellers.
Het monumentale handschrift was in het bezit van de Nederlandse kunstverzamelaar en zakenman Joost Ritman, de oprichter van de Bibliotheca Philosophica Hermetica in Amsterdam. Hij wil de opbrengst gebruiken voor zijn bibliotheek, die bestaat uit ruim 20.000 boeken en handschriften. Daaronder bevinden zich bijzondere exemplaren uit de middeleeuwen.
JETSET
De roman Jetset van thrillerauteur Marion Pauw wordt verfilmd. Filmproducent NL Film heeft de rechten gekocht, liet uitgeverij Ambo Anthos woensdag weten. Volgend jaar moeten de opnamen van de film beginnen.
Jetset verscheen in oktober. In het boek weet de succesvolle zakenman Alexander Zilver een fortuin te vergaren van 100 miljoen euro. Om dat te vieren nodigt hij zijn beste vrienden, zijn dochter en zijn nieuwe vriendin uit om een week lang met hem op een luxueus jacht door het Caribisch gebied te varen. Op de tweede dag wordt Alexander dood aangetroffen in zijn hut. Kapitein Schmidt en hoofdstewardess Lou vertrouwen het niet en gaan op onderzoek uit.
Inmiddels zijn meer dan 40.000 exemplaren van het boek verkocht. NL Film produceerde eerder onder meer De Storm, In Therapie en Penoza.
Marion Pauw is 12 april in de Reggehof in Goor
8 DECEMBER
Hoogleraar Grunnegers, Siemon Reker uit Bedum rondt na jaren een enorme klus af. De wetenschapper presenteert op 14 december de laatste vijf delen van de tiendelige bloemlezing met oude Groninger literatuur en poëzie Goud Volk. De eerste exemplaren overhandigt Reker aan de Groninger commissaris van de koningin Max van den Berg en cultuurgedeputeerde Hans Gerritsen.
De uit twee sets van vijf boeken bestaande serie Goud Volk telt in totaal 'bijna 2500 pagina's kopstukken uit de Groninger literatuur'. Reker voorzag de bloemlezing vol teksten uit de periode tot ruwweg 1950 van uitvoerige toelichtingen. "Het is een opluchting dat het karwei nu af is. Maar het was ook een boeiende reis door de Groninger letteren en de geschiedenis daarvan", zegt Reker. Hij hoopt dat de lezers vinden dat hij in zijn opzet is geslaagd: het 'op een aangename wijze voorschotelen van belangwekkende teksten'.
Die kans is overigens groot. De eerste vijf delen van Goud Volk vol Groninger pennenvruchten van niveau zijn enthousiast ontvangen. Zo werden ze genomineerd voor de Dagblad van het Noorden-streektaalprijs over 2008. De jury constateerde destijds dat Reker de kunst van het bloemlezen verstaat als geen ander. Dat alles wat hij selecteerde, behoort tot het essentiële werk uit de Groninger letterkunde en dat Goud Volk die literaire schat voor een breed publiek ontsluit en in historisch perspectief plaatst. Ofwel: "Wetenschappelijk verantwoord literair erfgoed en tegelijkertijd geschikt voor iedereen. Een mijlpaal in een onbetwistbaar rijk streektaallandschap."
(GPD/DvhN)
REVE
Joop Schafthuizen, de partner van de in 2006 overleden Gerard Reve, heeft een conflict met Nop Maas, de biograaf van de schrijver. Schafthuizen verbiedt Maas in het laatste deel van zijn Reve-biografie te citeren uit ongepubliceerd werk van de auteur, waaronder brieven. Hij bevestigde dinsdag een bericht hierover in de Volkskrant.
Maas publiceerde eerder al twee delen van de biografie, die als overkoepelende titel Kroniek van een schuldig leven heeft. Het derde en laatste deel zou begin volgend jaar verschijnen. Dat gaat over de periode 1975-2006, waarin Schafthuizen een belangrijke rol in het leven van Reve speelde.
Schafthuizen gaf Maas voor het schrijven van de biografie inzage in het privéarchief van Reve en vele, tot dusver onbekende, originele teksten van zijn hand. Hij zegt nu dat hij geen vertrouwen heeft in de kwaliteit en de toon van Maas.
6 DECEMBER
De Nederlands Letterenfonds Prijzen voor de vertaler als cultureel bemiddelaar 2010 gaan naar Hans Driessen (Duits-Nl), Diego Puls (Nl-Spaans) en Mariolein Sabarte Belacortu (Spaans-Nl). De prijzen worden a.s. vrijdag, 10 december, uitgereikt door directeur Henk Pröpper tijdens de Literaire Vertaaldagen in Utrecht. Aan elk van de drie prijzen is een vrij besteedbaar bedrag verbonden van € 10.000.
Hier het persbericht:
Nieuw is dat één van de drie prijzen wordt uitgereikt aan een vertaler van literaire non-fictie die zich bijzonder heeft ingezet voor de ontsluiting van werken van groot cultureel of historisch belang.
Hans Driessen (1953), vertaler van een monumentaal filosofie-oeuvre, is de eerste laureaat literaire non-fictie. Drie pieken in zijn oeuvre: Arthur Schopenhauer, Friedrich Nietzsche en Peter Sloterdijk. Drie Duitse wijsgeren die een pessimistische grondtoon combineren met een sprankelende en polemische literaire stijl. Driessen heeft hun hoofdwerken “zuiver, scherp en gloedvol vernederlandst”, aldus de jury. Hij begon met Schopenhauers magnum opus De wereld als wil en voorstelling (Wereldbibliotheek, 1997), later onder meer gevolgd door het hoofdredacteurschap van de tiendelige Nietzsche-bibliotheek (de Arbeiderspers), de vertaling van Peter Sloterdijks omvangrijkeSferen-trilogie (Boom; 2003 en 2009) en heel recent Schopenhauers befaamde opstelDat ben jij. Over de grondslag van de moraal. Naast het vertaal- en redactiewerk verzorgt Driessen nawoorden, columns en filosofie-recensie s.
Diego Puls (1956) heeft zich verdienstelijk gemaakt als onvermoeibare wegbereider voor de Nederlandstalige literatuur in Spaanstalige landen. In de eerste plaats met zijn gevarieerde vertaaloeuvre, dat zich uitstrekt van het Dagboek van Anne Frank tot Turks fruit van Jan Wolkers. Voor internationale festivals en literaire tijdschriften vertaalde hij Nederlandstalige en Friese poëzie in het Spaans, in totaal meer dan 500 gedichten van ruim 90 dichters waaronder Eva Gerlach, Gerrit Komrij en Menno Wigman. Daarnaast trad hij op als moderator, en vaak ook: organisator, van vele literaire vertaalworkshops Nederlands-Spaans.
Mariolein Sabarte Belacortu (1944) ontsluit al meer dan vier decennia Latijns-Amerikaanse literatuur voor de Nederlandse lezer. Ze vertaalde werk van de ‘grote vier’- Julio Cortázar, Carlos Fuentes, Gabriel García Márquez en Mario Vargas Llosa - en menig andere Spaanstalige auteur zoals Juan Carlos Onetti, Jorge Volpi en Juan Rulfo. De jury prees met name haar voortreffelijke vertaling van Liefde in tijden van cholera van García Marquez (Meulenhoff, 1986) en haar vertalingen van Roberto Juarroz’ heldere, betogende maar tegelijk beeldrijke poëzie (Meulenhoff 1993; Wagner & Van Santen 2003). Sabarte wordt regelmatig gevraagd als deskundige op het gebied van de literatuur uit Zuid-Amerika - in interviews, zoals recent bij de bekroning van Vargas Llosa met de Nobelprijs voor literatuur -, voor lezingen, als jurylid, en als adviseur voor bijvoorbeeld het Poetry International Festival. Sinds de oprichting van de VertalersVakschool in 2007 is ze als docent betrokken bij het curriculum Spaans.
2 DECEMBER
Schrijfster Mieke de Loof is winnaar geworden van de Diamante Kogel, de Vlaamse variant van de Gouden Strop. Ze won de prijs - een zilveren boksbeugel, met diamanten belegd - voor haar thriller Wrede schoonheid.
