In deze tweewekelijkse rubriek over architectuur in de regio dit keer de bluswatervoorziening op het XL Businesspark bij Almelo.
Nederland heeft een traditie als het gaat om het ontwerpen van bouwwerken die eigenlijk een puur praktische functie hebben. Bruggen, sluizen, pompgemalen, transformatorhuisjes, een afvalverwerkingsfabriek en zelfs de stadshaard aan de Deurningerstraat in Enschede: het zijn - of je ze nu mooi of lelijk vindt - in elk geval bouwsels die met zorg en gevoel voor de omgeving zijn ontworpen.
Vooral op het gebied van water is de kracht van de Nederlandse ontwerpers spectaculair. Neem de balgstuw in het Zwarte Meer bij Kampen. Een waterwerk als een in drie stukken geknipte walvis, waarvan de delen zich bij hoog water vullen met lucht. Ontwerpkracht, inventiviteit en creativiteit liggen hier aan de basis van een bouwwerk dat ook qua schoonheid, uitstraling en beleving een aanwinst is voor het landschap van Noordwest-Overijssel.
Ook Almelo - ‘of all places’ - telt inmiddels een nutsvoorziening van grote kwaliteit. Het bouwwerk is te vinden op een wat verstopte plek, per saldo niet ver van de snelweg, maar uiteindelijk alleen goed zichtbaar voor wie de weg binnendoor neemt van Almelo naar Bornerbroek.
Na wat bochten, een viaduct en een paar weinig verheffende bedrijfspanden kom je er vanzelf langs. De stad is dan al achtergelaten, het platteland lonkt. Links van de weg zie je ze liggen. Twee reusachtige houten vaten, omringd door een houten hekje en met ertussenin een lager gebouwtje dat ook al met hout is bekleed. Vaten met een omvang en een verschijningsvorm die eerder aan de wijnproduktie bij pakweg Viterbo doen denken dan aan waar ze in werkelijkheid voor staan: de bluswatervoorziening van het XL Businesspark Twente aan de A35 bij Almelo.
Het ontwerp is krachtig en expressief. Een heus architectenbureau (Van der Jeugd, Enschede) was ervoor verantwoordelijk. Wat in een ander land met een ander licht zou worden afgedaan als een louter functioneel niemendalletje, is hier een bouwwerk met een grote betekenis voor de omgeving.
De opdrachtgevers namen geen genoegen met een simpel bassin vol bluswater, maar wilden iets bijzonders. Een waterbak verpakt in architectuur en zo goed mogelijk passend in een omgeving waar ooit een bedrijvenpark met een XL-uitstraling zal moeten verrijzen.
Die toegevoegde waarde is er gekomen. Door uit te gaan van twee watertanks en die met houten ribben te bekleden, weten de ontwerpers een brug te slaan met de omgeving. Wie ze ziet, ervaart ze ook niet als vreemd, hooguit als een prikkel voor nieuwsgierigheid. Onontkoombaar en vanzelfsprekend liggen ze daar langs de weg. Een bouwwerk als een houtscuptuur. Twee mega-regentonnen, met elegante gebogen lijnen en een blauwe dakbedekking waarvan de kleine golfjes met een beetje fantasie wellicht toch de gedachte aan water op doen borrelen.
Zowel de opdrachtgever als de ontwerper verdienen een compliment. Goede dingen ontstaan in dit land met zijn sterke ontwerptraditie altijd door een optimale wisselwerking tussen deze twee partijen.
Het resultaat, op dit verder nog behoorlijke lege bedrijvenpark, mag er zijn. Ook al wordt er nooit een fatsoenlijke brand met het hier opgeslagen water geblust, dit bouwwerk laat in elk geval zien dat zelfs zoiets triviaals als een bluswatervoorziening mooi kan zijn.
HERMAN HAVERKATE
www.twitter.com/hermanhaverkate
