Kunst, kunst en nog eens kunst. Dat is de Tefaf, de belangrijkste kunst- en antiekbeurs van de wereld, die op 12 maart in het Mecc in Maastricht is gestart. Een korte introductie.

door Adri Gorissen 

- Wat is de Tefaf?
The European Fine Art Fair is een kunst- en antiekbeurs die al sinds 1989 in het Maastrichts Evenementen en Congres Centrum wordt gehouden. Ze had in 1975 al een voorloper, Pictura genaamd. Het is de belangrijkste kunstbeurs ter wereld.

- Wie zijn de verkopers op de Tefaf?
Kunsthandelaren en antiquairs uit de hele wereld, van Latijns-Amerika tot Korea. Veel van hen zijn gespecialiseerd, de één in middeleeuwse meesters, de ander in oude boeken en weer een ander in Japanse prenten. De meesten hebben een vaste klantenkring die op de beurs extra in de watten wordt gelegd. Meestal zijn de verkopers oudere, grijze heren in maatpakken, geassisteerd door langharige, hoogbenige, kortgerokte jonge dames.

- Wat is er te koop?
De hoofdmoot bestaat uit klassieke en moderne schilderkunst, maar er zijn onder meer ook foto's, antieke kaarten, manuscripten, oude tapijten, sieraden, zilverwerk, oude Chinese kunst, antieke wapens, vazen, kabinetten en klokken uit een ver verleden te koop.

- Wat zijn dit jaar de toppers?
Het schilderij Deux Femmes van de Fransman Paul Gauguin uit 1902, waarvan de vraagprijs rond de achttien miljoeneuro ligt. Verder het doek Jeune fille assise, Les Cheveux dénoués van de Italiaan Amadeo Modigliani (12,7 miljoen), het portret Seated Young Women van de Noor Edvar Munch (9,5 miljoen) en een in tweeën gesneden en in formaldehyde opgeborgen varken van de Brit Damien Hirst, getiteld This Little Piggy Went to Market. This Little Piggy Went Home (8,8 miljoen).

- Wat kost een kunstwerk op de beurs?
De prijzen variëren van tienduizend euro tot achttien miljoen.

- Wie koopt op de Tefaf?
Allereerst musea uit de hele wereld, maar vooral rijke verzamelaars die van heinde en verre naar Maastricht komen. Velen van hen landen in privéjets op Maastricht Aachen Airport of reizen in Jaguars en andere dure auto's. Vaak beantwoorden die verzamelaars aan stereotypen en zijn ze gestoken in dure pakken en hebben jonge, blonde vrouwen. Velen van hen zien er ook normaal uit en zouden zo maar de buurman kunnen zijn. Andere zijn heelexcentriek en in paradijsvogeloutfit gestoken.

- Hoe wordt een koop afgesloten?
Zodra duidelijk is dat iemand daadwerkelijk in een kunstwerk of object is geïnteresseerd wordt die discreet naar een afgescheiden deel van de stand geloodst. Daar wordt de koop gesloten of voorbereid om later in de eigen zaak te worden afgerond.

- Wat betekent de beurs voor de handelaren?
De Tefaf is van enorme betekenis voor de handelaren. Velen halen er de helft van hun jaaromzet. Ze zijn er daarom op gebrand elk jaar terug te komen. Een stand op de Tefaf is in de kunst- en antiekwereld zeer gewild. Er wordt jaarlijks voor honderden miljoenen euro's verkocht.

- Hoe groot is de beurs?
Dit jaar nemen 263 handelaren deel aan de Tefaf. Ze hebben alle hallen van het MECC en een gedeelte erboven in beslag genomen en bieden daar 50.000 kunstwerken te koop aan. Waar in voorgaande jaren nog een deel van het congrescentrum als opslagruimte diende, is dat nu voorbij. Voor de opslag zijn nu een paar tenten bij het Mecc gezet.

- Hoeveel bezoekers trekt de Tefaf jaarlijks?
Het bezoekersaantal varieert tussen de zeventig- en tachtigduizend. De organisatie remt de bezoekersstroom af omdat ze anders niet meer te verwerken is. De meesten komen op de eerste vier dagen en het laatste weekeinde van de beurs.

- Kan de beurs nog verder groeien?
De beurs kan niet meer handelaren herbergen. Er is simpelweg geen ruimte meer in het Mecc. Meer dan 80.000 bezoekers zijn ook niet te verwerken.

- Wat is de betekenis van de beurs voor Maastricht?
De Tefaf is enorm belangrijk voor Maastricht en omgeving. De kassa's rinkelen bij hotels, taxi's, beveiligingsbedrijven, restaurants, bloemisterijen, drukkerijen en Maastricht Aachen Airport. De bezoekers besteden zeker 20 miljoen euro in de anderhalve week dat de beurs duurt.

- Heeft de kunstwereld last van de crisis?
Niet zo heel veel, want juist oude kunst en antiek behouden hun waarde en zijn daarom gewilde beleggingsobjecten. Moderner werk gaat wel voor lagere prijzen weg. Positief is voor de handelaren ook dat er in opkomende economieën als China, Rusland en India steeds meer vraag is naar kunst.