In Oldenzaal is een expositie van Kees Verwey. Dertig schilderijen en aquarellen, plus de indringende portretkop die zijn vriendin en zielsverwante Charlotte van Pallandt van hem maakte. Een tentoonstelling waarvan je je afvraagt hoe die opeens in Twente komt maar waar je tegelijkertijd iedereen met een hart voor schilderkunst naar toe zou willen sturen.
 Kees Verwey is een schilder zoals je ze nog maar zelden ziet. Hij werd geboren in 1900 en stierf in 1995. Zijn leven omspant praktisch de hele twintigste eeuw. Twee wereldoorlogen maakte hij mee, en een onafzienbare reeks vernieuwingen in de kunst. Maar aan Verwey gingen ze voorbij. In zijn 17e-eeuwse huis aan het Spaarne in Haarlem nam hij er kennis van, om vervolgens over te gaan tot de orde van de dag: het schilderen en aquarelleren van de dode dingen om hem heen, de halfvergane voorwerpen en verwelkte bloemen in zijn atelier.
Verwey schilderde dwars tegen de tijdsgeest in portretten, stillevens en klassieke, monumentale atelierstukken. En dat alles in de traditie van de grote meesters uit de Hollandse schilderkunst. Vooral de atelierstukken bezorgden hem een grote naam. In de jaren zeventig hing hij opeens in het 'Stedelijk'. Verwey, verwant aan de Tachtiger Albert Verwey en de architect Berlage, werd een legendarische figuur, gewaardeerd om zijn tijdloze, pure en geheel eigen vorm van schilderkunst.

In Oldenzaal treffen - naast een zelfportret - vooral de stillevens. Ze tonen steeds dezelfde dingen, maar telkens anders geschilderd. Anders van vorm, anders in kleur maar vooral anders van licht. Het licht dat zo vaak doet denken aan dat van Vermeer. Haarlem ligt niet voor niets ongeveer net zo ver van zee als Delft, zei hij ooit. Verweywist het als weinig anderen te waarderen en te gebruiken. "Het licht dat langs de gordijnen valt, vind ik boeiender dan het hele leven dat achter me ligt."
Het meeste werk is afkomstig uit de Kees Verweyhal in Haarlem. Olieverfdoeken, maar ook en vooral aquarellen, de zo vaak verguisde techniek die Verwey tot ongekende, poëtische hoogten wist te verheffen. Een paar werken komen uit de verzameling van de Oldenzaler Helmut Heijstek. Zijn vader trok jarenlang in Haarlem op met Kees Verwey  De dagboeknotities die hij in die periode maakte, bieden een intieme maar tegelijk ontluisterende inkijk in het leven van de kunstenaar.
Verwey was een groot schilder, maar een onmogelijk en zelfs kwaadaardig mens, zo blijkt. Het boekje is op de expositie te koop en maakt de verwondering om zoveel schoonheid alleen maar groter. "Oog in oog met de stralende schilderijen van Kees Verweyhoudt elke speculatie, of zo onbekommerd schilderen nog wel kan, direct op", zei Rudi Fuchs ooit. "Als iets goed is, is het toegestaan. Nu en altijd."
HERMAN HAVERKATE