Het GrensWerkfestival wordt dit jaar zichtbaarder en minder 'elitair'. Publiek moet er actiever bij betrokken worden.
door Ben Lensink
Op het Enschedese Stationsplein verrijst in september een nieuwe kerk. Het uit grote, kleurrijke betonblokken opgetrokken kerkgebouw is 250 vierkante meter groot, de toren zestien meter hoog. De kerk wordt het bindende element tijdens de derde editie van het Kunstenfestival GrensWerk. „De kerk krijgt een open achterkant en het bier vloeit er rijkelijk”, glundert Yvonne Franquinet, directeur en aristiek leider van het festival.
GrensWerk, dit jaar ingekort tot negen dagen (24 september tot en met 2 oktober), krijgt met het Stationsplein een echt festivalterrein. Dat werd door deelnemers en bezoekers tot nu toe gemist. De titel van het derde festival: De aarde is groot, de wereld is klein. Op basis van de ervaringen met de eerste twee edities landt het festival nu letterlijk in de stad, op het Stationsplein.
Door middel van een zogenoemd open source-programma wordt de Enschedese burger nauw betrokken bij het festival. „We willen op alle fronten samenwerken. We nodigen de bevolking uit. Kom maar, wat willen jullie? De drempel ligt laag, maar we gaan de mensen wel coachen en inspireren”, zegt Franquinet.
De koerswijziging houdt tevens in dat de organisatie de lat wat lager legt. Tot op zekere hoogte, haast Franquinet zich te zeggen, want de festivaldirecteur stuurt en coördineert. „Eén keer Jan Smit kan best, maar niet tien maal Jan Smit”, lacht ze. De artistiek leider zoekt nu nadrukkelijk een mengeling van bedrijven en cultuur. Dus waarom geen wijnproeverij? En de verkiezing van de allochtone zakenvrouw van het jaar kan toch ook tijdens GrensWerk?
GrensWerk 2011 telt vier zogenoemde community-projecten, waarin kunstenaars en burgers samenwerken. Zo worden dertig kinderen van de weekendschool getraind om tijdens het festival een kapsalon te runnen. Verder komt er een groots verzamelproject rond bijzondere en boeiende verzamelingen van stadgenoten. Die loopt parallel aan de expositie in het rijksmuseum rond verzamelingen van kunstenaars.
Bijzonder is het Muziekproject waarbij vertegenwoordigers van alle 149 nationaliteiten die Enschede rijk is een muziekstukje maken van precies één minuut. De communityprojecten spelen zich vooral af in de kerk op het Stationsplein. Daar kan het publiek dus genieten van een multiculti-concert van 149 minuten.
Gedurende het festival profileert Enschede zich nadrukkelijk als Muziekstad. Enschede is tijdens het kunstenfestival GrensWerk 2011 van plan te bewijzen dat ze muziekstad is. Er is zelfs een aantal landelijke premières, meldt festivaldirecteur Yvonne Franquinet trots. Zoals de Nederlandse première van een klassiek concert van de Turkse sopraan Selva Erdener. „Zij is voor het eerst in ons land te horen”, meldt Franquinet. Er is aandacht voor nieuwe muziek, opera en een familie- en mediaconcert (via internet). Op internationale schaal komt er een zogenoemd Gesamtkunstwerk rond De Opwindvogelkronieken van de Japanse schrijver Haruki Murakami. Bij deze première wordt veel gebruik gemaakt van projecties en beelden.Het uit het Belgische Gent afkomstige gezelschap Ontroerend Goed zorgt eveneens voor een nationale première. In Concordia brengen de Belgen de voorstelling ‘Audience’, met het publiek in een van de hoofdrollen. Vanzelfsprekend staat GrensWerk ook in het teken van het derde deel van Richard Wagners ‘Ring des Nibelungen’.
Terwijl het Stationsplein dienst doet als festivalterrein, speelt GrensWerk zich ook nu af op verschillende locaties van de partners, met exposities in het Rijksmuseum Twenthe (verzamelingen van kunstenaars) en TwentseWelle. Het museum in Roombeek staat stil bij het actuele onderwerp Privacy. Tetem doe mee met onder meer de manifestatie User Generaties Art. Deze expositie laat vooral (media)kunst zien die is ontstaan via internet.
Niet alleen de vaste partners doen mee aan GrensWerk, er is ook plek in geruimd voor de burgers van de stad, de horeca en instellingen. Bovendien wordt ook FC Twente en zijn supporters bij het festival betrokken. Franquinet en haar stichtingsbestuur sleutelen nog driftig aan het definitieve programma. Veel hangt af van de (extra) budgetten die fondsen nog beschikbaar kunnen of willen stellen. Volgens Franquinet is bovenop het basisbudget vier ton extra nodig. „Dat lijkt veel, maar is tegelijk heel weinig voor een ambitieus festival."
