tussen de vijf en zesduizend toeschouwers op gedenkwaardig weekeinde in Openluchttheater Hertme.

door Ton Ouwehand

Ze was er niet. Het heeft Koningin Beatrix kennelijk niet behaagd om het afgelopen weekeinde een kijkje te komen nemen op het 22ste Afrikafestival. Net als de vorige eenentwintig afleveringen was ze niet aanwezig in het Openluchttheater te Hertme. Dus in principe geen nieuws. Hare majesteits afwezigheid had onvermeld kunnen blijven, ware het niet dat er dit jaar een goede reden was wel te verschijnen.

Begin vorige maand had de vorstin de drijvende kracht en programmeur van het Afrikafestival Rob Lokin in het Koninklijk Paleis op de Dam hoogstpersoonlijk een ‘Zilveren Anjer’ opgespeld. Een zeldzaam toegekende, zeer verdiende blijk van waardering.

Bij die gelegenheid had Lokin het koninklijk gezelschap getrakteerd op een miniconcertje door The Zawose Family, drie duimpiano spelende halfnaakte mannen uit Tanzania. En Lokin liet niet na om de vorstin een stapeltje van acht vers gebrande cd’s te doen toekomen met - zoals hij dat zelf noemt - ‘de top honderd van Afrikaanse muziek’. Maar dat was kennelijk niet voldoende om de majesteit over de streep te trekken.

Wel liep er dit weekeinde een andere vorstin tussen de naar schatting vijf ‘a zesduizend bezoekers van het Afrikafestival. Cabaretière en columniste Nathalie Baartman was er ook. Maar die hoefde niet overtuigd te worden van de kracht van het festival, die komt elk jaar. En ze attendeerde er fijntjes op dat het nieuw verbouwde openluchttheater aan de rand van het podium een strook tuinaarde had gekregen waar heel toepasselijk afrikaantjes in waren gepoot.

En nu we het toch over koninginnen hebben, op het podium stond zaterdag het springlevende bewijs dat wat muziek van Kaapverdië betreft de klok niet bij Cesaria Evora is blijven stilstaan. Een nieuwe koningin dient zich aan: Mariana Ramos. Weliswaar geboren in Dakar, maar wel uit Kaapverdiaanse ouders. Haar vader Toy Ramos was de gitarist van het orkest Voz de Cabo Verde. Wie deze zangeres in Hertme bezig zag, kon weinig anders dan concluderen dat we hier opnieuw een voorbeeld te pakken hadden van een artiest die je over een paar jaar alleen nog maar voor veel geld op de grote wereldpodia kan zien optreden. Schitterend begeleid door een flexibel hofje topmuzikanten. Waarbij gitarist Lucien Zerrad opviel door zijn subtiliteit en pianist Thiery Fauré als een nieuwe Toots heel sfeervol en effectief de weg wist op de chromatische mondharmonica.

De verbouwing heeft het openluchttheater goed gedaan. De overkapping ziet er fraai uit. De nieuwe bankjes zitten goed. Het zicht op het podium is enorm verbeterd. Er is flink aan bestrating gedaan, waardoor het voor de notoire dansers moeilijker wordt met vieze voeten thuis te komen. Het podium zelf oogt degelijk. Er hoeft geen leger vrijwilligers meer te worden opgetrommeld om het podium in elkaar te schroeven. Zelfs de posters en de geluidstechniek waren beter dan ooit. Wat ondanks de professionalisering gebleven is, is de aangename sfeer. De vriendelijke Afrikaanse markt. Waarop de bezoekers volop de kralen en spiegeltjes uit Afrika terug kunnen kopen. En de standjes met Afrikaanse kleding niet te vergeten. En dan te bedenken dat die typisch Afrikaanse stoffen gewoon uit Brabant komen.

Ook onveranderd zijn de djembégroepjes. Of er nu muziek op het podium is of dat er net een band staat op te bouwen. Op het veld links van het podium, net voorbij een oranje tentje waarop met grote letters staat dat daar gratis autoruitreparatie plaatsheeft, strijden voortdurend twee groepen trommelaars om erkenning. Inspirerend, want het aantal bezoekers dat het festivalterrein met een nieuw aangeschafte Afrikaanse trom verlaat, is nog steeds groot.

Muzikaal gezien was de groep van zangeres Mariem Hassan het meest interessante. De zangeres wordt de spreekbuis van haar verbannen volk genoemd. Een volk uit West Sahara dat de Saharaanse Democratische Arabische Republiek heeft opgericht, maar die staat is niet officieel erkend. Het gebied is ingelijfd door Marokko. Maar in het land in ballingschap ontwikkelt zich heel interessante muziek. Het feit dat de moslimvrouwen daar gelijke rechten hebben als de mannen, vertaalde zich in het gezelschap van Mariem Hassan zelfs in een kwintet met drie mannen die zich muzikaal gezien geheel hadden te onderwerpen aan de twee dames in het gezelschap. De Marien Hassan en de percussie spelende zangeres en danseres Vadiya Mint En Hanevi.

Was de koningin er maar geweest, dan had ze persoonlijk haar excuus kunnen aanbieden aan de zes mannen van Mokoomba. Want daar kleeft een schandalig verhaal aan. De zes jonge honden uit Zimbabwe wonnen in 2008 de eerste prijs op het Music Crossroads Inter Regional Festival in Malawi. De prijs was een gefinancierde tournee over het Europese continent. Maar de Europese autoriteiten wilde de mannen geen visa verstrekken. In de verwachting dat ze direct asiel zouden aanvragen. Verontschuldiging is op z’n plek. Wat een band. Vroegen ze maar asiel aan. Hun aanwezigheid zou de Nederlandse muziekcultuur een behoorlijke impuls geven.