Ook Vlaanderen heeft zijn familie Flodder. De tragikomedie De helaasheid der dingen voert vier zuipende nietsnutten van broers op, van wie er eentje een zoon heeft. Ontsnapt de jongen aan het ranzige, in plassen alcohol gedrenkte milieu?

"Het trof me opnieuw dat alles van schoonheid kapot moest of vertrok uit ons dorp", zegt de op zijn jeugd terugblikkende Gunther Strobbe (Valentijn Dhaenens), die de zoon is van een van de broers, als voice over in De helaasheid der dingen. Schoonheid is inderdaad niet de eerste gedachte die opkomt bij het zien van de verfilming van de semi-autobiografische roman van Dimitri Verhulst. De film voert in het gehuchtReetveerdegem (what's in a name) vier volwassen broers op, die zo'n puinhoop van hun leven hebben gemaakt, dat ze alleen nog bij hun oude moeder (Gilda De Bal) terecht kunnen.

Alle vier trekken in bij de laconieke bejaarde vrouw, die "een hart heeft datgroter is dan haar pensioen", zodat al snel de deurwaarder op de stoep staat om na bedreigingen van de broers weer snel te verdwijnen. De nietsnutten slijten hun dagen met slap geouwehoer, gore moppen, smerige liedjes en sloten alcohol en geflirt in de kroeg. Het ligt voor de hand dat ook de dertienjarige Gunther op dit ranzige spoor zal belanden, maar de jongen droomt van een ander leven. "Hij is een Strobbe, maar wel anders", zegt zijn verbijsterde vader, die niet begrijpt dat zijn zoon liever schrijver wordt dan beroepsalcoholist. Wat zijn dat voor kapsones?

De helaasheid der dingen, dat geselecteerd werd voor het Cannes-programma Quizaine, had makkelijk een loodzwaar sociaal-realistisch drama kunnen worden, maar regisseur Felix van Groeningen, die eerder Dagen zonder lief maakte, heeft een verrukkelijke  absurdistische, kolderieke tragikomedie gemaakt.

De onbehouwen personages doen denken aan de rauwe primitievelingen in de romans van Hugo Claus. Ze roepen dezelfde ambivalente gevoelens op, omdat ze geen doortrapte slechterikken zijn, maar in het leven vastgelopen onnozele halzen. Het zijn mannen die zich geen zelfreflectie kunnen permitteren, omdat ze dan in een gapende leegte staren. 

JOS VAN DER BURG