Hoe maak je het belang van Artsen zonder Grenzen duidelijk? De speelfilm First mission zoekt het in uitleggerige scènes en dramatische overkill.

"Wil je zoiets nooit meer doen?", zegt in een niet nader aangeduid Zuid-Afrikaans land leider Thijs (Mark Rietman) van International Frontline Doctors tegen de net gearriveerde arts Marina (Anniek Pheifer). De vrouw bracht onderweg van het vliegveld naar de compound het leven van de hulpverleners in gevaar door in een discussie met guerillastrijders stiekem medicijnen te geven aan vluchtelingen.

De guerillastrijders waren not amused en de hulpverleners kropen door het oog van de naald. De scène bevat in een notendop de thematiek van First mission: idealisme versus pragmatisme. Marina moet leren dat hulpverlening in oorlogssituaties altijd schipperen is. Ze is een hardleerse leerling, want later gaat ze weer in de fout als ze 'in het veld' per se nog een patiënt wil helpen voor het ingaan van de avondklok. Weer had het voor haar en een collega slecht kunnen aflopen.

Thijs barst dan ook weer uit zijn vel: "Jij snapt niet hoe het hier in elkaar zit, hè?" Ook de kijker vraagt zich af of het idealistische, maar ongeleide projectiel Marina, die kampt met een dramatische gebeurtenis uit haar recente verleden, wel geschikt is voor dit werk. Als ze voor de derde keer impulsief optreedt, loopt het niet met een sisser af.

Marina's leerproces is de kern van het in Argentinië opgenomen First mission, maar regisseur Boris Paval Conen en scenarist Barbara Jurgens, die eerder de komedie Amazones schreef, hebben de film opgepept met een reeks dramatische gebeurtenissen.

De hulpverleners krijgen te maken met guerillastrijders, legereenheden, medicijnendiefstal, landmijnen, vluchtelingen en ziekte in eigen gelederen. Een opbloeiende liefdesrelatie van Marina met het manusje van alles op de compound (Tygo Gernandt) voelt als een geforceerd romantisch tegenwicht.

Geloofwaardiger is Marina's band met een weeskind. De climax, waarbij de hulpverleners voor de zoveelste keer op het nippertje aan een catastrofe ontsnappen, roept de vraag op hoe het zit met het inschatten van risico's door hulpverleners. In First mission lijken zij desperado's die het spannend vinden om hun leven in de waagschaal te stellen. Dat dit soort gedachten opkomen, kan niet de bedoeling zijn.

Ze zijn te wijten aan het scenario, dat naast de dramatische overkill met uitleggerige scènes zorgt voor een Artsen zonder grenzen verklaard voor dummies. De acteurs en de krachtige (landschaps)beelden van de Belgische cameraman Danny Elsen hadden een subtieler script verdiend.

JOS VAN DER BURG