Kan het voorkomen dat een gescheiden echtpaar elkaar na tien jaar herontdekt? En wat zouden de kinderen ervan zeggen als papa en mama er een nieuwe romance tegenaan gooien? Meryl Streep, Alec Baldwin en Nancy Meyers geven antwoord.
Els Quaegebeur
It's Complicated, de nieuwe speelfilm van regisseur en scenarist Nancy Meyers, roept lastige vragen op over relaties en familieperikelen. In de romantische comedy met Meryl Streep, Alec Baldwin en Steve Martin begint Jane (Streep) een geheime affaire met Jake (Baldwin), haar ex-man en de vader van hun drie volwassen kinderen.
Op het eerste gezicht lijken zowel Jane als Jake enigszins clichématige figuren. Jane is een zorgzame vrouw die de zaken graag stevig in de hand heeft. Een vrouw die sokken wast met een wasknijper eraan zodat het paar bij elkaar blijft. Ze is in de steek gelaten voor een meisje dat haar dochter had kunnen zijn, heeft nog geen nieuwe liefde en is grotendeels in haar eentje verantwoordelijk geweest voor de opvoeding van de kinderen. Jake is de dominante, charmante Alpha Male die gewend is altijd zijn zin te krijgen.
Daarmee is het wel zo'n beetje gedaan met het geijkte plaatje van de midlife man met zijn tweede leg en de gedumpte echtgenote. Op het moment dat It's Complicated het doek optrekt en we in hun leven stappen, zijn de stomende sekspartijen van Jake en zijn jonge eega vervangen door stomende ruzies, onder andere over zijn ontoereikende spermagehalte. Gedesillusioneerd verplaatst hij zijn blik terug naar Jane.
Die heeft zich inmiddels succesvol terug gevochten. Ze runt een goedlopend bedrijf, lacht mannen vierkant uit tijdens vloeibare lunches met haar goed geconserveerde vriendinnen en laat een nieuwe keuken bouwen als ze daar toevallig zin in heeft. Toch vindt ze Jake nog steeds wel een lekker ding. En hij maakt haar aan het lachen. Ze stort zich in een geheime affaire met hem, terwijl ze tegelijkertijd ingaat op de voorzichtige avances van haar geestige en wat verlegen architect (Steve Martin). Dat is zo'n jongen met wie alle meisjes beste vriendjes willen zijn maar die nooit voorkomt in hun seksuele fantasieën. Kleurrijk bij elkaar verzonnen door Meyers, zou je denken. Maar is dat nou zo? Klopt de volgorde van regel en uitzondering zoals hierboven gesteld wel? Of kan het zijn dat wat bizar en vergezocht lijkt in werkelijkheid vaker voorkomt dan je zou verwachten?
Meyers vroeg zich dat ook af toen ze aan het script begon te schrijven. Ze put altijd veel inspiratie uit haar eigen leven voor haar films, maar dit keer was ze niet zeker dat ze de plank niet volslagen missloeg, ook al is zelf gescheiden - net als busladingen mannen en vrouwen in haar vriendenkring. Een ding wil ze even héél duidelijk hebben: ze heeft nooit een affaire gehad met haar ex. "Ik was bevreesd om het beeld te scheppen dat veel gescheiden vrouwen stiekem dromen dat hun ex-man hen weer ziet staan. Daarom heb ik een tiental psychologen de vraag voorgelegd of ze wel eens mannen op de sofa krijgen die spijt hebben dat ze hun echtgenote hebben verlaten.
"Ik wilde een basis hebben in de realiteit. Zonder uitzondering antwoordden ze: 'Je zal niet geloven hoe vaak ik dat tegenkom'. Het verbaast me niet; ik geloof wel dat in sommige gevallen van echtscheiding de liefde overgaat en toch niet helemaal verdwijnt."
Alec Baldwin kan meepraten over dit fenomeen. Niet dat hij zelf terug zou willen naar zijn ex-vrouw Kim Basinger met wie hij een veertienjarige en - naar eigen zeggen - zeer hormonaal getroebleerde dochter heeft. Hij grijnst boefachtig. "Are you kidding me? Voor geen prijs."
Hij doelt meer op een aantal mannen in zijn nabije omgeving die ieder op hun eigen manier verstrikt zijn in een scenario dat niet ver verwijderd is van de ontwikkelingen in de film. "Het laatste wat je wilt als man is wakker worden naast je vriendin van achtentwintig en denken: 'Hoe kom ik hier in godsnaam zo snel mogelijk weg?' Geloof me, na een tijdje vinden veel gescheiden mannen van in de veertig of de vijftig zich in deze situatie. Veel vrienden van mij klagen tijdens etentjes over dezelfde jongedame voor wie ze drie jaar eerder hun schepen hebben verbrand. Orgasmen gaan snel vervelen als je daarna geen gesprek op niveau kunt voeren."
Terugkijkend had hij zich zijn persoonlijke leven ook wat anders voorgesteld. "Ik had nooit voor mogelijk gehouden dat ik een gescheiden man zou worden met maar één kind." Als hij twintig of dertig jaar geleden een toekomstbeeld schetste van zichzelf zag hij een vader van een groot gezin voor zich, en een rommelige keukentafel waar iedereen kon aanschuiven.
Een beetje het huishouden van Meryl Streep (60), haar man Donald Gummer en hun vier kinderen. Louisa, de jongste dochter van achttien heeft het ouderlijk huis net verlaten. Het is om die reden dat It's Complicated zich afspeelt in Santa Barbara (Californië) maar grotendeels gedraaid is in een studio in Brooklyn. Daar werd een villa in een zogenaamd zonovergoten joekel van een tuin met palmbomen en exotische bloemen nagebouwd. "Het was Louisa's laatste jaar in highschool en ik wilde 's avonds thuis zijn. Daarom heb ik gevraagd of de film in New York kon worden opgenomen," zegt Streep. "Nu ben sinds kort een moeder met een leeg nest, net als Jane die ook haar jongste dochter uitzwaait in het begin van de film. Het was puur toeval dat het personage en ik door hetzelfde proces gingen. Nou ja, niet helemaal hetzelfde. Nancy heeft niet laten zien wat er in een gezin voorafgaat aan het hartverwarmende afscheid op het gazon. Dat ze door de kasten gaan, je linnengoed meenemen, de blender inpakken...Het is pure terreur."
Streep glimlacht. En dat kan zij mooi. De kamer licht ervan op. "Ik vind het geweldig om een groot gezin te hebben. En natuurlijk heb je momenten dat je denkt: "Goodness gracious, gaan die veelvraten ooit weg?"
Ze heeft niet met haar kinderen gepraat over de manier waarop ze invulling gaf aan de rol van Jane. "Ik neem mijn werk zelden mee naar huis." Weer die mysterieuze glimlach. "Het is aan anderen om te beoordelen of het karakter van Jane dichtbij het mijne staat. Het enige wat ik kan zeggen, is dat haar tegenstrijdigheden me aanspreken en dat ik mezelf ook nog altijd zie als een werk in uitvoering, zowel persoonlijk als professioneel."
Ze vindt Alec Baldwin een perfecte keuze voor de rol van Jane's ex-man. "Hij is mooi gecast. Dat betekent overigens niet dat hij niet acteert. Alec is niet zoals zijn personage. Zijn antennes zijn gespitst op alles wat er in de kamer gebeurt. Jake niet. Jake is frontaal gefocust. Hij kan geen aandacht besteden aan twee dingen tegelijk."
Baldwin en Streep hebben tijdens het filmen veelvuldig van gedachten gewisseld over de motieven van hun karakters om tien jaar na een ellendige echtscheiding weer in elkaars armen te verdwijnen. Ze zijn het niet eens geworden. Baldwin houdt er in een ingewikkelde theorie op nam dat Jane terug moest kijken om verder te komen met iemand anders. Onzin, volgens Streep. Zij denkt dat Jake's aandacht wordt getrokken ómdat zijn ex iemand anders (de architect) leuk vindt.
Ze konden wel door één deur over de basis van een succesvolle relatie: vriendschap. Baldwin: "Het echtscheidingscijfer in de Verenigde Staten is al jaren een op drie. Het huwelijk wordt teveel geïdealiseerd in dit land. Het moet de hemel op aarde zijn. En dat is het niet, of in elk geval niet vaak. Mensen zouden strenger moeten nagaan of ze elkaar wel echt leuk vinden, of ze ook vriendschap voelen. Dat is handig als de lust begint te eroderen."
Hij heeft zijn dochter niet lastig gevallen met het hypothetische geval dat zijn moeder en hij zich zouden herenigen. "Te moeilijk nu. Het is toch al geen feest om een puber te zijn." Nancy Meyers heeft het onderwerp met beide dochter afzonderlijk besproken tijdens het schrijven van het script. Hun reactie was eenduidig: "No way. Het zou een nachtmerrie zijn."
Dat is in elk geval duidelijke taal. En voor de rest? Wat is de regel en wat zijn de uitzonderingen in de liefde? Wat zijn de voor de hand liggende valkuilen en wat zijn de wonderbaarlijke verrassingen als we ons hart in de handen van een ander leggen? We kunnen er maar een ding over zeggen: It's Complicated.
