De aarde verging vorig jaar in Knowing en 2012, maar daarmee is de kous niet af: twee nieuwe films belichten het leven na de ramp. Binnenkort verschijnt de verfilming van Cormac McCarthys The road, en er zijn lezers die het ergste vrezen.

De makers van The book of Eli gaan niet aan de haal met een literair meesterwerk, maar schetsen een grimmige toekomst, waarin een boek verlossing moet brengen en lezers over analfabeten regeren.

De film van Albert en Allen Hughes sluit aan op de postapocalyptische genrefilms die in het begin van de jaren tachtig populair waren, en in de tweede Mad Maxfilm The road warrior hun hoogtepunt bereikten.

De tweelingbroers respecteren de genreconventies. Hun held is een solitaire zwerver die goed met wapens kan omgaan. Het ergste tuig heeft zich alle gemotoriseerde voertuigen toegeëigend en het restant van de mensheid is door de nijvere kostuumafdeling van een stoffig uiterlijk voorzien.

Hoewel de broers zich op een pulpterrein begeven, zetten ze thematisch hoog in. Dat is een hachelijke zaak, en dan helpt het wanneer Denzel Washington de held speelt. Zo'n man kun je om een boodschap sturen, en dat is ook gebeurd: hij kreeg de opdracht naar het Westen te lopen met het boek dat hij met hand en tand verdedigt en elke avond raadpleegt.

In een typerende, postapocalyptische nederzetting maakt Gary Oldman als despoot de dienst uit, en moeten zijn gemotoriseerde bruten dagelijks op expeditie om hem een boek te brengen. Welk boek zou dat zijn?

The book of Eli is de vierde speelfilm van de gebroeders Hughes, die in 1993 debuteerden met de uitstekende gettofilm Menace 2 society en ook in Dead presidents en From hell een talent voor de vormelijke kanten van het vak aan de dag legden.

De stijl en de hoofdrolspeler verheffen de nieuwe film aanvankelijk boven de middelmaat, maar het raadsel van het boek is erg doorzichtig, al wordt na de aanwijzing dat er een kruis op staat, nog een uur naar de onthulling toegewerkt.

Volstaat te melden dat de film wel degelijk in een opzienbarende wending uitmondt, maar het is er een die de complete film voor kijkers van alle gezindten als een kaartenhuis doet instorten.

Gekoppeld aan de kakelbonte parade van markante bijrolspelers voorkomt de malle ontknoping dat The book of Eli serieus genomen kan worden: het is meer Mad Max 3 dan Mad Max 2. Mad Mel Gibson zal de film overigens wel kunnen waarderen, want net als Knowing is het traktaat van de gebroeders Hughes een traktatie voor allen die het boek der boeken op handen dragen.

BART VAN DER PUT