Het kluchtige werk van de Franse regisseur, scenario- en toneelschrijver Francis Veber wordt al dertig jaar op de voet gevolgd door Amerikaanse filmproducenten. De legendarische filmmaker Billy Wilder sloot zijn loopbaan af met Buddy buddy (1981), de tweede verfilming van Vebers toneelklucht Le contrat, en kreeg daarvan flink spijt.

De pijnlijke flop weerhield Amerikanen er niet van met Vebers kluchten aan de haal te gaan, en de Fransman tekende zelf voor de Amerikaanse herverfilming Three fugitives. Het grootste succes staat op naam van Mike Nichols, die de nichtenklucht La cage aux folles als The birdcage overdeed.

Met Dinner for schmucks is een van Vebers bekendste kluchten aan een Amerikaanse bewerking onderworpen. De Fransman had veel succes met de toneelversie, die hij zelf in 1998 als Le diner de cons naar de bioscoop bracht. Een jaar later werd het stuk in Nederland als Het zakkendiner opgevoerd. De nieuwe filmversie volgt Veber in grote lijnen, maar niet naar de letter, want in hedendaagse Hollywoodkomedies wordt veel speelruimte aan een nieuwe lichting komieken geboden. Dat pakt bij Dinner for schmucks goed uit.

De film draait om een door Paul Rudd vertolkte financieel analist, die een forse carrièresprong kan maken, mits hij deelneemt aan het diner dat zijn bazen wekelijks organiseren. Alle deelnemers brengen een idioot mee. Wie de grootste sukkel aan tafel zet, heeft gewonnen. Rudd twijfelt, totdat hij belastingmedewerker Barry (Steve Carrell) ontmoet en in de stuntel een ideale kandidaat herkent.

Onder regie van Jay Roach (Austin Powers, Meet the parents) mag Carrell flink uitpakken met tenenkrommende grappen, die hem sinds The 40 year old virgin en de tv-serie The office geen windeieren leggen.

Het stuk van Veber is een dans op het slappe koord, want een klucht die om de vernederingen van een domme goedzak draait vereist een genuanceerde aanpak. De Amerikaanse scenarioschrijvers schroefden het venijn wat terug en voegden een sentimenteel einde toe, maar de voorspelbare uitkomst wordt aardig gecompenseerd door het spel van Carrell en een keur aan hilarische bijrolspelers.

Erg leuk is het bizarre optreden van Zach Galifianakis (de baard uit The hangover), nog leuker is de rol van de Nieuw-Zeelander Jemaine Clement (The flight of the Conchords), die als narcistische kunstenaar de lach letterlijk aan zijn kont heeft hangen.

BART VAN DER PUT