Waarom hebben (orthodoxe) religies zoveel moeite met homoseksualiteit? In de Israëlische speelfilm Eyes wide open torpederen orthodoxe joden in Jeruzalem een homoliefde.

Wie niet horen wil moet voelen, dus vliegt er een steen door de ruit van slagerij Fleischman, waar slager Aaron (Zohar Shtrauss) koosjere kippen in mootjes hakt. Ook verschijnen er plakkaten op muren met de tekst: 'Er is een zondaar in onze wijk. U bent gewaarschuwd.'
Aarons misdaad? De vrome getrouwde man, vader van vier kinderen, is tot zijn eigen verbijstering verliefd geworden op de religieuze student (Ran Danker), die bij hem in de slagerij werkt. Het komt tot een verhouding en al snel zoemt het rond dat de slager van het rechte pad is afgeweken. Mannen met baarden en lange haren komen Aaron vertellen dat hij de slagersjongen maar beter kan ontslaan.

Als hij hun advies niet opvolgt, keren ze terug met het dreigement dat de buurt zijn winkel zal boycotten. Ook de rabbijn bemoeit zich ermee: homoseksuele gevoelens zijn een goddelijke beproeving die overwonnen moet worden. Aaron voelt iets anders: hij was dood, maar de verhouding heeft hem weer tot leven gewekt.

Eyes wide open past in de stroom cultuurkritische Israëlische films, die ruim tien jaar geleden begon met Kadosh van Amos Gitai. Die film klaagde de onderdanige rol van vrouwen in de orthodoxe Joodse gemeenschap aan. Dover Koshashvili zette een paar jaar later met het tragikomische Late marriage het mes in het gearrangeerde huwelijk. En Eytan Fox liet met Jossi & Jagger zien dat homorelaties ook in het leger voorkomen.

Door hun religieuze en culturele kritiek onderscheiden deze films zich van politiekkritische films als Ari Folmans Waltz with Bashir en Samuel Maoz' Lebanon (vanaf 18 maart in de filmtheaters te zien). Regisseur Haim Tabakman bouwt het drama in zijn speelfilmdebuut ­Eyes wide open fraai op. De benepen gemeenschap, die de ogen open heeft, voert de druk op de slager, bij wie de ogen langzaam open gaan, steeds meer op. Het is buigen of barsten.

Er wordt uitstekend in geacteerd. De film heeft als nadeel het nogal voorspelbare verloop. Ook valt te vrezen dat Eyes wide open een preek voor eigen parochie is. Orthodoxe joden zullen de film mijden, omdat homoseksualiteit in hun gemeenschap nu eenmaal niet voorkomt. Er is nog een lange weg te gaan.

JOS VAN DER BURG