Is het een vogel, of is het een meisje? Vogelaar Warre (Huub Stapel) vindt een bijzonder wezentje met een gezichtje, beentjes en vleugels.

Hij neemt haar mee naar huis. Volgens hem is het een zeldzaam vogeltje. Zijn vrouw Tine (Joke Tjalsma) meent dat het een zeldzaam meisje is. Ze steekt haar in mensenkleren, en wil haar dolgraag houden. Het wezentje, dat inmiddels Viegeltje is genoemd, denkt daar anders over en vliegt weg. Tine en Warre zetten de achtervolging in en al snel is hun gezelschap uitgebreid met andere karakters die Viegeltje ook terug willen vinden.

Een familiefilm over een meisje met vleugels kan natuurlijk niet zonder trucages. Maar het meest speciale effect in Iep! is het meisje dat Viegeltje speelt. Een echt meisje. Maar dan anders. De Canadese Kenadie Jourdin is door een zeldzame vorm van dwerggroei piepklein, terwijl haar schokkerige motoriek echt vogelachtig aandoet. Haar merkwaardige gezichtje verhoogt de verwondering. Zonder dat je ook maar een seconde het gevoel krijgt dat het meisje om haar handicap wordt uitgebuit mag Jourdin de aandacht naar zich toe trekken in een hartverwarmend optreden.

Erg fijn zijn daarnaast de droogkomische dialogen, die verraden dat dit verhaal is ontleend aan een  bekroond jeugdboek van Joke van Leeuwen. Het nuchtere absurdisme van Van Leeuwen kwam volgens regisseuse Rita Horst veel beter tot zijn recht in de versie die zij vorig jaar monteerde. Naar aanleiding van een testscreening besloot de producent de film in te korten, waarbij vooral de volwassen dialogen eraan moesten geloven. Gesteund door haar acteurs meldde Horst dat Iep! door deze ingreep was veranderd in een een film ãwaarbij de poëzie grotendeels is weggesneden en de personages je koud laten". Daarop distantieerde de regisseuse zich van de productie.

Zo'n conflict is pijnlijk, zeker als je ziet met hoeveel liefde de filmmakers de unieke wereld van Joke van Leeuwen naar het witte doek hebben vertaald. Tegelijkertijd moet je vaststellen dat de ingreep van de producent beslist geen zielloze film heeft opgeleverd. Sterker nog: de zoektocht naar Viegeltje komt wat stroef op gang omdat je aan de vervreemdende taal moet wennen. Gaandeweg sluit je de personages, met al hun eigenaardigheden, echter stuk voor stuk in je armen.

FRITZ DE JONG