Op 16 juli 1942 werden dertienduizend Parijse joden opgepakt en bijeengedreven in een wielrenstadion, verstoken van water, voedsel, sanitair en frisse lucht.

Vijf vernederende dagen later werden zij gedeporteerd naar een doorgangskamp, waar ouders en kinderen gescheiden werden voor het transport naar de gevreesde vernietigingskampen in Oost-Europa.

Wat deze razzia anders maakte dan andere deportaties in Europa was het feit dat de planning en uitvoering van deze 'Operatie Lentebries' in handen was van de Franse autoriteiten, die op deze manier de Duitse bezetter tevreden probeerden te stellen. De dubieuze rol van Franse beambten bij deze misdadige deportatie werd lange tijd ontkend door de Franse regering: pas in 1995 bood president Chirac er zijn excuus voor aan.

De razzia van 1942 is in La rafle verfilmd volgens het stramien van Schindler's list, inclusief een optimistisch slotakkoord waarin we enkele van de (slechts 25!) overlevenden zien terugkeren in hun geboortestad.

De geschiedenis is zonder meer tragisch maar deze verfilming mist de visuele brille en de dramatische zeggenschap van Steven Spielbergs meesterwerk. In plaats daarvan bieden de makers vooral kitsch en melodrama. Hun film is vooral belangwekkend omdat hij voor het eerst de laakbare Franse betrokkenheid bij de jodenvervolging aan de kaak stelt. Maar ook daarin schiet La rafle tekort. Weliswaar zien we hoe Fransen in uniform families uit hun bed lichten, joden vernederen en ouders van hun kinderen scheiden.

Maar hun verantwoordelijkheid wordt meteen ook weer afgezwakt door scenes waarin we zien hoe Adolf Hitler zich hoogstpersoonlijk bezig houdt met de details van deze deportatie. Nog los van de vraag of dit een historische basis heeft: dramatisch is het bepaald niet sterk – ook al omdat Hitler en zijn entourage hier wel heel clichematig worden neergezet.

FRITZ DE JONG