Altijd mooi als een oude filmmaker terugblikt. In de documentaire Les plages d'Agnès kijken we met de milde ogen van Agnès Varda naar de naoorlogse (Franse) filmgeschiedenis. Ze wil niet terugblikken, want ze kijkt liever vooruit, zegt Agnès Varda in het begin van Les plages d'Agnès. Daarom loopt de 80-jarige, maar nog vitale vrouw regelmatig achteruit in de film, zodat ze haar ogen op de toekomst gericht kan houden.

Het beeld vat haar levenshouding mooi samen, want de in Brussel geboren Varda stond altijd met beide benen in de tijdgeest. Haar leven oogt als een microcosmos van de naoorlogse Franse filmwereld. Ze begon haar filmcarrière als enige vrouw in de jaren vijftig in de haantjeswereld van de Nouvelle Vague, maar volgde snel haar eigen weg.

Met speelfilms en geënsceneerde documentaires, waarvan fragmenten zijn opgenomen in Les plages d'Agnès, legde ze de veranderingen in de jaren zestig en zeventig vast. Vooral in Frankrijk, maar ook in de Verenigde Staten. In de roemruchte meimaand in 1968 was ze niet in Parijs, maar met haar man, de regisseur Jacques Demy (Les parapluies de Cherbourg), met wie ze tot zijn dood in 1990 getrouwd was, in Amerika.
Met linkse onafhankelijke Amerikaanse filmmakers steunde ze de Black Panthers en demonstreerde ze tegen de Vietnamoorlog.  Later was ze actief in het feminisme. Het zijn slagwoorden die een leven in het teken van ideologie en politiek doen vermoeden, maar Varda was te sprankelend en eigenzinnig om zich vast te laten pinnen.

Les plages d'Agnès, de titel verwijst naar haar liefde voor strand en zee, toont een origineel en geestig filmtalent, dat doodsbang is voor persoonlijke ontboezemingen. Als Varda het ouderlijke huis in Brussel bezoekt, laat ze de huidige bewoner volop over zijn speelgoedtreintjes leuteren, maar zegt ze geen herinneringen te hebben aan haar kindertijd, wat moeilijk te geloven is.

Geloofwaardiger is haar opmerking dat haar herinneringen 'als verwarde vliegen' om haar heen zwermen. "Film is mijn huis", zegt Varda aan het einde van de film. Met Les plages d'Agnès heeft ze in dat huis een fraaie kamer ingericht.

DOOR: JOS VAN DER BURG