We hebben het niet zo op voice-overs, maar in het gettodrama Precious is het gebruik van zo'n innerlijke vertelstem gerechtvaardigd. Van het gezicht van de titelpersoon valt weinig af te lezen: dat staat voortdurend op bewolkt met kans op onweer. Ook haar lichaamstaal biedt weinig variatie: de dikke tiener sjokt met afgezakte schouders en met de ogen naar de grond gericht: het klassieke loopje van een geslagen hond.
De voice-over geeft je een inkijkje in Precious' getroubleerde brein. Naast haar grimmige gesproken commentaren komen ook beelden voorbij waarin Precious beroemd en geliefd is. Die droombeelden staan ver af van de rauwe werkelijkheid. Het zwarte meisje uit Harlem wordt als een beest behandeld. Haar koosnaam Precious lijkt een wrede grap, want niemand vindt haar waardevol. Haar moeder slaat en commandeert de zestienjarige. Haar vader verkracht haar met medeweten van ma. Waardoor de tiener nu al voor de tweede keer een baby verwacht. Die ongewenste zwangerschap blijkt een onverwachte kans om te ontsnappen aan een uitzichtloos lot. De school heeft geen zin om het sociale probleem van de tienerzwangerschappen op te lossen en stuurt haar weg.
Ze belandt op een speciale school, waar een toegewijde docente een klein groepje moeilijke gevallen onder haar hoede heeft. De film is mede geproduceerd door Oprah Winfrey, en je zou verwachten dat dit het moment is waarop de film slijmerig, zweverig en ongeloofwaardig wordt. Maar nee. Haar nieuwe juf (Paula Patton) is misschien iets te perfect, maar haar geloof in de veerkracht van haar pupillen komt authentiek over. Precious verlaat haar deprimerende woonomgeving en zorgt, naast haar studie, voor haar tweede kind.
Maar ook nu slaat het noodlot toe op een manier die ik hier niet zal verklappen. Die plotwending is geen goedkoop melodrama, maar een logische consequentie van het misbruik dat Precious al die jaren heeft moeten ondergaan. De film wordt gedragen door de vijfentwigjarige Gabby Sidibe, die volstrekt geloofwaardig is als een stuurse tienermoeder. Talkshowhost Mo'Nique is minstens zo sterk als Precious' gedegenereerde moeder. In de indringende slotscene legt zij uit waarom ze jarenlang het misbruik van haar dochter accepteerde. En dan nog weet ze het zo te draaien dat niet Precious, maar zij het slachtoffer was.
Als Precious met haar kinderen en een opgeheven hoofd het strijdtoneel verlaat heeft ze nog een lange weg te gaan. Maar het gevoel van hoop is fysiek en werkelijk, en wordt niet veroorzaakt door gemakzuchtig effectbejag.
FRITZ DE JONG