Het levensverhaal van de gescheiden Hollandse vrouw Rika die in het vooroorlogse Nederland een relatie kreeg met de 17 jaar jongere Surinaamse student Waldemar is een ongelofelijke geschiedenis, meeslepend vertelt in Sonny Boy, de succesvole biografie van Annejet van der Zijl. De verfilming van deze geschiedenis door Maria Peters (vooral bekend van jeugdfilms als Kruimeltje, Pietje Bell en de Carry Slee-films) schiet echter aan alle kanten tekort, aan filmische verbeelding, aan treffende casting, aan een goed scenario en aan een dramatische spanning die van het waargebeurde, hoe ongelofelijk ook, een goed verteld filmverhaal maakt.
Hoofdrolspelers Ricky Koole als Rika en debutant Sergio Hasselbaink als Waldemar doet ongelofelijk hun best, maar krijgen pover materiaal om mee te werken. Het scenario van Pieter van de Waterbeemd en Maria Peters benoemt alles en slaat daarmee elk mysterie, elke magie rond de personages dood. Voeg daar een verhaal aan toe dat zich in één soort versnelling door de tijd lijkt ploegen (en toen, en toen, en toen) en men krijgt een portret van twee mensen in een turbulente periode van de geschiedenis, zonder dat we het noodzakelijke gevoel van tijd en plaats krijgen.
Kennelijk waren de makers als de dood om het publiek kwijt te raken, dus krijgt alles meteen een duiding, een stempel, een bord met een pijl naar het volgende vak. Het verstikkende huwelijk van Rika met de diep-religieuze Willem (Marcel Hensema) wordt snel neergezet door Willem van de kansel te laten preken, terwijl Rika ondertussen op het strand aan het dansen is met haar kinderen. Als we de boodschap nog niet kregen worden er nog twee figuranten aan toegevoegd, die schande spreken van dit gedrag ''op de dag des heren''. ''De dijkgraaf is niet gezegend met zo'n vrouw.'' Het is meer Swiebertje dan Bergman, dit portret van beklemmend moralisme.
En deze ééndimensionale benadering zet zich ook voort in de verhaallijn van Waldemar, die naar Nederland komt om te studeren. Ook hier talloze figuranten die de taak krijgen om Waldemar voor 'zwarte piet', dan wel 'roetmop' uit te maken. Voeg daar nog een boze buurvrouw aan toe die, jawel hoor, een mes in een voetbal zet, en we hebben het gevoel dat wat groots en meeslepend had moeten worden te veel met een soort Pietje Bell-idioom verteld wordt.
Deze manier van vertellen wreekt zich vooral in het tweede deel van de film als de oorlogsjaren aan bod komen en we zien hoe Rika en Waldemar worden opgepakt omdat ze Joden hebben laten onderduiken in hun pension. De film volgt hun weg door de kampen tot het bittere einde, maar het volstaat te zeggen dat de filmmakers het, budgetair en op elk ander vlak, niet in huis hebben om deze helletocht het juiste dramatische gewicht te geven.
''Het water is mijn vriend'', roept Waldemar als hij bij een ondervraging door de nazi's wordt ondergedompeld, terugwijzend naar de openingsscène van Sonny Boy als we hem in een Surinaamse rivier zien zwemmen en vooruitwijzend naar het dramatische slot, als hij aan het eind van de oorlog van een kapotgebombardeerd gevangenisschip probeert te ontsnappen.
We zien wel hoe het werkt, dit zinnetje, dat de diverse tijdperken en levensfases van Waldemar moet laten schanieren, maar het probleem is dat we het niet geloven. Waargebeurd of niet.
(Mark Moorman)
