De timing van het Filmmuseum is ongelukkig. Kerstmis is het feest van geboorte en hoop, maar The sound of insects van de Zwitser Peter Liechti gaat over de dood. De schokkende film is gebaseerd op ware feiten over een man die zichzelf uithongerde.

Het klinkt als een bizar gruwelsprookje. Er was eens een Zwitser van rond de veertig die uit het leven wilde stappen. Hij at een laatste maaltijd in een snackbar en ging vervolgens in een hutje in een bos liggen wachten op zijn dood. Met boekhoudkundige precisie noteerde de man het aftakelingsproces van zijn lichaam. Zijn verwachting dat hij na veertig dagen dood zou zijn, kwam niet uit. Het werden 62 dagen van uitputting en pijn. Na honderd dagen werd de man door een jager gevonden. Zijn identiteit was onbekend. Niemand had hem gemist.

De gebeurtenis fascineerde de Japanse schrijver Masahiko Shimada, die op basis van de notities van de zelfdoder de dagboekroman Mira ni naru made (Totdat ik een mummie ben) schreef. De Zwiterse filmmaker Peter Liechti nam het boek als basis voor zijn film The sound of insects, waarin een voice over dagboekfragmenten voorleest, die worden geïllustreerd met een associatieve stroom beelden van wonderschone landschappen, spelende kinderen, wapperende vrouwenharen, bloemen, kabbelende beekjes enzovoorts, enzovoorts. Sommige beelden zijn symbolisch - een roeiende man verwijst duidelijk naar veerman Charon op de dodenrivier Styx - maar de meeste moet de kijker zelf van betekenis voorzien.

The sound of insects, die vorige week de prijs voor beste Europese documentaire won, is een schokkende film. De kijker wordt door de voice-over betrokken bij de langzaam voltrokken zelfdoding, maar kan niets doen aan het intense lijden van de man, die bij zijn dood nog maar 36 kilo woog. De uithongeraar verbergt zijn peilloze eenzaamheid achter zwarte humor, zoals de opmerking na 55 dagen dat hij een plek in het Guinness Book of Records verdient, omdat hij nog niet dood is. De film is ook confronterend, omdat de kijker na een tijdje begint te verlangen naar de dood van de man.

Ook al bevat de film, anders dan Steve McQueens speelfilm Hunger over een hongerstaker, geen beelden van zijn aftakeling, toch is zijn lange lijdensweg voor de kijker nauwelijks te verdragen. Als de man sterft en de voice-over eindelijk zwijgt, is dat ook een bevrijding voor de kijker.

JOS VAN DER BURG