Black Out is een misdaadkomedie van Arne Toonen (1975), de maker van het succesvolle Dik Trom. Dit is andere koek: zwarte humor, tegendraadse casting en een Russische kunstschaatsnicht, annex moordzuchtige bowlingbaanuitbater. "Ik heb geen talent voor de realiteit"

In de week voor een première zweeft een filmmaker tussen hoop en vrees; als hij daar tenminste tijd voor heeft. Ergens in die laatste week om twintig over vier in de morgen was Arne Toonen klaar met Black Out, zijn tweede speelfilm, 'een komische misdaadthriller', zoals de maker zelf deze bonte mengeling van genres heeft genoemd.
Tijdens de eerste vertoning voor journalisten, enkele dagen daarvoor, zat hij nog gewoon in de zaal met een notitieblok op schoot om voor zichzelf, en voor de zoveelste maal, een lijst te maken van aandachtspunten, een soort kluslijst.
Maar hij had de wind mee, in de die laatste week: aan tafel bij Matthijs van Nieuwkerk van DWDD met zijn vrouw Birgit Schuurman en zijn schoonzus Katja (samen te zien als een spectaculair ogend incassobureau) werd hij door de gastheer 'de Tarantino van de Lage Landen' genoemd. En er vielen nog wat kwalificaties ('virtuoos!') die de advertentiecampagne kunnen opluisteren.
Belangrijker voor Toonen was dat hij daags na dit mediaoptreden op straat werd aangesproken door twee 'hiphoppers', die hem prezen om de 'gruwelijke trailer'. Voor de duidelijkheid: gruwelijk goed. Ja, die trailer; hij is er weliswaar heel tevreden over, maar hij heeft bijna het gevoel dat hij voor zichzelf met dit razendsnel gemonteerde, swingende filmpje de lat bijzonder hoog heeft gelegd.
De Black out-trailer zat voor New Kids Nitro, precies het publiek dat hij wil hebben. "Ik ben hem zelf gaan zien in de Imax-zaal van Pathé Arena. Wow, dat begint met een close up van een wekker, die opeens vier meter hoog is." En hij kon constateren dat de komische uitsmijter met de rappers Kempi en Willie Wartaal in een, of all places, hondentrimsalon, het heel goed deed.
"Verkocht!", dacht ik. Althans de trailer.

Arne Toonen, die na de kunstacademie in Arnhem de Filmacademie in  Amsterdam volgde, debuteerde na een succesvolle loopbaan als regisseur van commercials met Dik Trom, een dwarse en speelse  film, over de bolle kinderboekenheld, mijlenver verwijderd van de ouderwetse Kruimeltjes, Kameleons en Pietje Bell, en andere traditionele kinderboekverfilmingen.
En hoewel Black out een heel ander type film is ziet Toonen ook overeenkomsten: "Ik geloof dat mijn signatuur zit in het creëeren van een heel eigen wereld, met larger than life-figuren. Je wilt de mensen iets laten zien wat ze nog niet hebben gezien en voor mij is het alledaagse snel te grauw. Het talent voor de realiteit van Mijke de Jong of Hanro Smitsman heb ik niet." Dat zal ook goed uitkomen als hij bezig
gaat met de verfilming van De kleine kapitein, naar het klassieke kinderboek van Paul Biegel.
In Dik Trom had hij van de volwassenen karikaturen gemaakt, terwijl alle kinderen naturel acteerden. "En ik heb nu een hoofdpersoon, die normaal lijkt, in een wereld bevolkt door idioten".
Die hoofdpersoon is Jos Vreeswijk (Raymond Thiry), voormalig onderwereldfiguur, die aan de vooravond van zijn huwelijksdag wakker wordt met een pistool in zijn hand, naast een zwaar toegetakeld, onbekend lijk. Hij herinnert zich niets meer van de afgelopen dagen (daar hebben we de black out), maar blijkt tot aan zijn nek in een misgelopen drugsdeal te zitten die hem weer terug de onderwereld inslingert.
Het geeft de filmmakers ook de kans om de conventies van de klassieke gangsterfilm binnenstebuiten te draaien. De opzet van het verhaal is gebaseerd op Merg en been, de misdaadroman van Gerben Hellinga. "Van de aanvankelijke plannen voor de verfilming van dit boek dat zich op de Amsterdamse wallen afspeelt is het idee van de openingsscène met het ontwaken naast een onbekend lijk overgebleven."
"Het onderuithalen van verhaalconventies is het leukste wat er is," zegt Toonen. Hij gelooft in de stelling dat je het publiek moet geven wat ze willen, "niet wat ze verwachten". In de eerste versie van het scenario waren de scenes met een stel Antilliaanse would be-gangsters  gesitueerd in een coffeeshop, maar dat kon verrassender, vooral als je weet dat Antillianen bang voor honden zijn. "Ik had een beeld voor ogen waarbij Kempi een bouvier aan het scheren was." En zo werden de scènes in de hondentrimsalon geboren.
"En hoeveel scenes heb je wel niet gezien waarin een godfather-achtig type zijn relaties in een restaurant ontvangt? Dat kon anders. Ik dacht, we maken er een ex-balletdanser van, die na zijn danscarrière terecht kwam in het illegale vechtcircuit. En die nu een bowlingbaan heeft. En een passie voor kunstschaatsen! Beetje veel misschien; maar het gaat om al die contrasten. Om het gevoel dat je de kijkers iets
wil laten zien, dat ze nog niet hebben gezien. Alex van Warmerdam als knorrige rechercheur in een film van iemand anders. De zusjes Schuurman als moordend duo."

Over de dames Schuurman gesproken, ondanks de familiebanden was dat niet meteen een uitgemaakte zaak. Knappe actrices met grote wapens casten, midden in de zomer, was een van de leukere klussen in de voorbereiding.
Toonen voelt een zekere druk bij zijn tweede film, "al was het maar om te bewijzen dat Dik Trom geen lucky shot was."
Black out is een co-productie van Orange Film en Hazazah Pictures, de productiemaatschappij waar Toonen ook veel commercials voor  gedraaid heeft. "Ik heb hier nogal lopen schreeuwen dat ze speelfilms moeten gaan maken." En nu is het dan zo ver.
Op de stoep van de Plantage Parklaan bij de ingang van hun kantoor heeft Hazazah maar vast een ster voor zichzelf aangebracht, een kleine Walk of fame, één voetstap lang. Weliswaar om een bedrijfsjubileum te markeren, maar je weet maar nooit.

Mark Moorman