Toen twee jaar geleden de Mexicaanse griep niet de dodelijke pandemie bleek te zijn die aanvankelijk gevreesd werd, waren de reacties eerst teleurgesteld (‘60 Nederlandse doden slechts!’) en daarna boos (‘miljoenen vaccins voor niets ingekocht!’).

De beklemmende thriller Contagion toont wat er gebeurt als zon N1H1-virus nu eens wel zou muteren tot een levensgevaarlijke killer. Volgens de makers is dat slechts een kwestie van tijd. Gortdroog volgt regisseur Steven Soderbergh de opmars van het (fictieve) MEV-1-virus. Rode computerletters geven de dagen aan.

De film begint op Dag 2, met een kuchende zakenvrouw (Gwyneth Paltrow) op een vliegveld. Op dezelfde dag: hoestende en doodzieke mensen in Hongkong, Tokio en Londen. Op Dag 4 krijgt de zakenvrouw, thuis bij haar familie in Minnesota, ernstige ziekteverschijnselen.

Daarna volgen we de om zich heen maaiende pandemie door de ogen van haar verbijsterde echtgenoot (Matt Damon), tot en met Dag 135, als er eindelijk een vaccin beschikbaar komt. Net als in zijn meesterlijke drugshandelkroniek Traffic biedt Soderbergh daarnaast andere perspectieven, zodat je een breed overzicht (en inzicht) krijgt.

De nadruk ligt op medewerkers van de Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC, die de filmmakers bijstond bij de wetenschappelijke onderbouwing van hun scenario. Hoewel de stijl documentair aandoet (en de vele grote Hollywoodsterren zich schikken in hun dienende rollen) is Soderbergh niet neutraal.

Hij kiest duidelijk partij voor de wetenschappers die het virus nuchter proberen te isoleren en te bestrijden, en voor verstandige beleidsmakers die liever te veel dan te weinig van een vaccin bestellen. Ook voert de film een slechterik op. Dat is niet het virus (dat als een gegeven wordt aangenomen), maar Jude Law als een rellende internetblogger.

Deze onsympathiek uitgebeelde complotdenker verspreidt  - deels uit mediageilheid en deels uit domheid - grote hoeveelheden onzin-informatie, en zet zijn volgers met valse getuigenissen aan tot het gebruiken van een onbewezen homeopatisch ‘geneesmiddel’. Als er steeds meer doden vallen en het maatschappelijke leven stil valt nemen de paniek en de chaos toe. Dit blijkt bijna tot ergere problemen te leiden dan het virus zelf.

Aan het slot zien we hoe, op Dag 1, het virus van dieren is overgegaan van dieren op mensen, als gevolg van menselijk ingrijpen in de natuur. Het is een ontluisterende conclusie na een meeslepend betoog, dat je confronteert met de achteloosheid van je eigen handelen: honderden keren per dag aan je gezicht frunniken, graaien in anonieme bakjes pinda’s en handen schudden van wildvreemden.

Contagion valt te bekijken als een spannend rampendrama. Maar de film ontleent zijn meerwaarde aan de indringende wijze waarop hij de zeer reële mogelijkheid op een wereldwijde pandemie tastbaar maakt.