Filmmaakster Suzanne Raes portretteert in The rainbow warriors of Waiheke Island zes hippieachtige Greenpeace-activisten van het eerste uur. "In de begintijd heerste er een echte communesfeer aan boord met veel linzensoep."

DOOR: JOS VAN DER BURG

Hoe komt iemand op het idee om naar een eilandje voor de kust van Nieuw Zeeland te vliegen om er oude Greenpeace-activisten op te zoeken?
"Een vriendin van me deed vorig jaar research voor het jubileumboek van Ivo de Wijs over Greenpeace. Ze kwam erachter dat er een groepje oude actievoerders op Waiheke Island woont. Het zijn Engelsen en Denen, maar ook een paar Nederlanders. Ik wilde weten of er een film in hun verhalen zat, kocht een vliegticket en ben er twee weken gebleven."

Wat trof je aan?
"Niet de belangrijkste mensen uit de geschiedenis van Greenpeace, maar de stuurmannen, koks en matrozen. Prachtige mensen, die minimaal tien jaar van hun leven aan Greenpeace gaven zonder dat ze er iets aan verdienden. Ze voeren vanaf 1978 op de Rainbow Warrior, het eerste schip van Greenpeace. Ik hoop dat de kijker hen niet alleen ziet als oude hippies, maar ook als helden. De film is een beetje bedoeld als een tribuut aan hen en hun generatie."

Hoe kwam je aan het unieke archiefmateriaal, zoals de spectaculaire beelden van het met een rubber bootje hinderen van de walvisvaart, en de opnamen van het dagelijks leven aan boord?
"Greenpeace was de eerste actiegroep die begreep dat goed beeldmateriaal cruciaal is . Soms was er maandenlang een cameraploeg op de Rainbow Warrior. Die filmde de acties, maar ook het leven aan boord. Al dat materiaal, ik schat duizend filmblikken, ligt bij het Instituut voor Sociale Geschiedenis. Het was voor mij daar echt schatgraven."

Een tragisch dieptepunt in de film is de bomaanslag door de Franse geheime dienst in 1985 op de Rainbow Warrior, waarbij een Greenpeace-fotograaf om het leven kwam. Hoe groot was de invloed van de terreurdaad?
"Enorm. Greenpeace begon met speelse acties tegen de walisvaart en het dumpen van nucleair afval in zee, maar de bomaanslag maakte duidelijk dat wereldmachten vonden dat het afgelopen moest zijn met spelen. Door de bomaanslag verloor het actievoeren zijn onschuld. De geportretteerden in de film waren tijdens de aanslag op het schip en kampten in de nasleep met dubbele gevoelens. Ze hadden een goede vriend verloren, maar Greenpeace vaarde wel bij de aanslag. Het geld stroomde binnen. Dat viel moeilijk met elkaar te rijmen."

Dat de meeste oud-activisten zich afkeren van het moderne Greenpeace - ze vinden de organisatie te gelikt - heeft misschien ook iets tragisch.
"Ik begrijp hen wel. In de begintijd werden acties gewoon aan boord bedacht, maar sinds de enorme groei van Greenpeace na de bomaanslag wordt alles bepaald in kantoren. Voor die oude actievoerders is de lol er af. Ik hoop dat Greenpeace zich de kritiek aantrekt. Waarbij je je wel moet realiseren dat de problemen nu veel abstracter zijn. Hoe moet je de klimaatverandering laten zien? Met een bootje de zee op gaan heeft geen zin meer."