Iedere tijd zijn eigen Jane Eyre-verfilming. Deze laatste benadrukt Janes onafhankelijke geest en morele principes. Wie alle verfilmingen van Jane Eyre, naar de klassieke roman van Charlotte Brontë, wil zien, mag er wel een week voor uittrekken, want de roman is bijna dertig keer voor tv en bioscoop verfilmd.
Het in 1847 gepubliceerde Jane Eyre lijkt geschreven als script voor een Hollywood melodrama: weesmeisje overwint elke tegenslag en vindt uiteindelijk het geluk. Dat alles in een decor van duistere gotische landhuizen, donderend onweer, oplaaiende passie, krankzinnigheid, noodlot en wreedheid.
Maar Jane Eyre is méér dan soap: het is romantisch liefdesverhaal, sociale vertelling én coming of age drama ineen. Het verklaart het succes van de roman, want in de grabbelton vindt iedereen wel iets.
Jane komt als weeskind terecht bij haar vreselijke tante Mrs. Reed, die kinderen heeft die nog vreselijker zijn, belandt vervolgens op een gruwelijk internaat, wordt aangenomen als gouvernante door de getormenteerde landgoedbezitter Rochester, een man met een geheim, op wie ze verliefd wordt, en komt uiteindelijk terecht bij dominee Rivers, die met haar wil trouwen. Helaas voor hem kan ze Rochester niet vergeten. In de door Cary Fukunaga (Sin nombre) geregisseerde Brits-Amerikaanse productie is Jane een moderne vrouw, die haar leven niet door mannen en conventies laat dicteren, maar in eigen hand neemt.
Daarbij laat ze zich leiden door hoogstaande morele principes. Ook windt ze met haar absolute eerlijkheid nergens doekjes om. Kortom, Jane (Mia Wasikowska uit Alice in Wonderland) is meer een feministisch rolmodel dan een vrouw van vlees en bloed.
Cruciaal voor het slagen van de film zijn haar scènes met Rochester (Michael Fassbender, Hunger, Inglourious bastards), die door Jane niet alleen in zijn hart, maar ook intellectueel wordt geraakt. De twee zijn zielsverwanten, die in elkaar een diep verdriet herkennen. Althans, zo zou het moeten zijn, maar doordat de vonken er niet afspatten bij Wasikowska en Fassbender voelt de kijker niet het verzengende vuur.
Die onderkoeldheid geldt voor de hele film: Jane Eyre is een verzorgde productie, die meer het hoofd dan het hart raakt.

(Jos van der Burg)