Het succes van de films van George Lucas (Star wars), Steven Spielberg (E.T.) en James Cameron (The terminator) heeft in het science fiction genre veel sporen nagelaten. Het genre wordt al dertig jaar gedomineerd door films die minder om ideeën dan om actie en avontuur draaien. Voor de invloed van het driemanschap zich liet gelden was het echter ook een vrijplaats voor filmakers die prikkelende vraagstukken van filosofische en technische aard centraal stelden.

Met District 9 begaf debutant Neill Blomkamp zich onlangs op het snijvalk tussen beide stromingen, met zijn even geslaagde regiedebuut Moon kiest Duncan Jones onverbloemd voor een terugkeer naar de science fiction uit de jaren zeventig. Het is een goede ontwikkeling, die onderstreept dat de menselijke verbeelding meer vermag dan het lompe gebeuk dat sf-kaskrakers als de Transformers films kenmerkt.

In Moon schetst Jones een toekomst waarin de energiecrisis op aarde wordt opgelost door de delving van Helium-3 op de maan. De film laat  in het midden of we naar een verre toekomst kijken, en is in de fraaie vormgeving dermate sterk met de maanmissies van de NASA verbonden dat  we zelfs kunnen vermoeden dat we ons ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw bevinden. Dat onbestemde gevoel verbindt de kijker met  de belevingswereld van maanmijnwerker Sam Bell, die er moederziel alleen voor moet zorgen dat de delving goed verloopt.

Bell slijt zijn dagen in een geestdodende routine, maar heeft na een missie van drie jaar goede vooruitzichten: hij mag naar huis om zich bij zijn vrouw en dochter te vervoegen. Dat de nood hoog is wordt duidelijk wanneer hij zichzelf tegenkomt. Ziet hij waanbeelden, of is er iets anders aan de hand?

Jones en zijn scenariopartner Nathan Parker zadelen toeschouwers niet met onbeantwoorde vragen op, maar aan stof tot nadenken ontbreekt het Moon zeker niet. Toch zijn het vooral de sfeer, het lome tempo en de geloofwaardige schets van een solitair bestaan die beklijven.

Bij dat laatste kan Moon bogen op een voortreffelijke hoofdrol van Sam Rockwell, die weliswaar met robot Gerty (met de stem van Kevin Spacey) kan converseren, maar toch hoofdzakelijk met zichzelf in gesprek is.

Moon herinnert sterk aan Silent running (1972), waarin Bruce Dern de solitaire kosmonaut was, maar ontbeert het eco-pamfletisme dat die voorganger parten speelde. In opzet en uitwerking maakt Moon duidelijk dat Jones een aanwinst voor het genre is, temeer omdat hij stellig van plan is er in terug te keren.

BART VAN DER PUT