Ze heeft een hoofdrol in de tv-serie Annie M.G., speelt Natalee Holloway in de voorstelling Met Joran aan zee en is een van de kandidaten in de spelshow Wie is de mol? Actrice, schrijfster en regisseuse Sanne Vogel: „Ik ga nog eens ten onder aan mijn eigen ambities.”

Door Peter van Brummelen

Het is de ochtend na de uitzending van de eerste aflevering van het tiende seizoen van Wie is de mol? „Er hebben 1,9 miljoen mensen gekeken!", zegt Sanne Vogel (1984), even opgewonden als verbaasd. En dan wordt er ook al zo goed gekeken naar Annie M.G., de tv-serie waar ze de jonge Annie M.G. Schmidt speelt. „De eerste aflevering daarvan trok vorige week..." Ze vindt het antwoord op haar iPhone: 933.000 kijkers.

„Heeft mijn agent me ge-sms't. Ik ben zelf helemaal nooit zo met kijkcijfers bezig, maar dit is wel heel bijzonder. Maar op straat merk  ik er niks van, hoor. Ik word sowieso weinig herkend. Ik heb een aan- en een uitknop. Als ik op uit sta, herkent bijna niemand me."

Ze heeft zelf ook naar de eerste aflevering van Wie is de mol? gekeken. „En ik was doodzenuwachtig. Ik ben vaak genoeg op televisie,  maar dan altijd als actrice. Dit was de eerste keer dat ik als mezelf  te zien was. Nou ja, ook weer niet helemaal mezelf, het is een spel natuurlijk, maar het is heel anders dan alles wat ik hiervoor heb gedaan. Ik was bang dat de kijkers zouden denken: wie is dat stomme wijf?"

Tot onthullingen over Wie is de mol? is ze niet te verleiden. „Als ik mijn mond voorbij praat, kost me dat 250.000 euro." En in huiselijke kring, is ze daar ook zo discreet? Lachend: „Mijn vriend heeft ook een geheimhoudingscontract moeten ondertekenen."

Met die vriend, de acteur Wouter Zweers, speelt ze deze maand in Met Joran aan zee, een lunchvoorstelling van theatergroep Nieuw West,  geschreven door Rob de Graaf en geregisseerd door Marien Jongewaard. Inderdaad, Sanne Vogel begeeft zich met gemak in heel verschillende werelden. „Nieuw West is klein en artistiek. Leuk, want ik heb de laatste tijd veel commerciële dingen gedaan. Maar die theaterwereld is mijn achtergrond, ik zat al heel jong in de VPRO-hoek. Dat was geen  bewuste keuze, hoor. Ik maakte wat ik wilde maken en daar sloeg het het eerst aan."

„Maar wat ik maak, is ook geschikt voor een groot publiek. Bij theatervoorstellingen heb ik het liefst ook huisvrouwen, bouwvakkers en jongeren in de zaal. Misschien gebeurt het wel helemaal niet, maar  ik mag graag fantaseren dat ik door mijn televisiewerk mensen naar het theater lok die daar anders nooit zouden komen."

Met Joran aan zee is gebaseerd op het verhaal van de verdwijning van de Amerikaanse Natalee Holloway en de rol van de Nederlanders Joran van der Sloot daarbij. Losjes gebaseerd, welteverstaan. „Schrijver Rob de Graaf heeft echt zijn fantasie op de zaak losgelaten. Joran van der  Sloot is in de voorstelling bijvoorbeeld een groot fan van Nietzsche. Je weet het niet natuurlijk, maar het zit er volgens mij niet dik in dat de echte Joran erg geïnteresseerd is in filosofie."

De rol van Natalee Holloway was voor Sanne Vogel wel 'effe zoeken'. „Voor mij is ze in de voorstelling al dood: een dolende geest. Ze is een meisje dat heel erg onder de plak zit bij haar moeder, die in de voorstelling wordt gespeeld door Marion Brandsma. Ze maakt voor het eerst een echt eigen keuze door op Joran af te stappen. En ze heeft echt wel door dat die niet helemaal deugt. Ik speel haar niet als een  slachtoffer, maar als iemand die bewust op zoek is naar spanning en gevaar."

Joran van der Sloot wordt als gezegd gespeeld door Sanne Vogels eigen vriend. Helemaal nieuw is dat niet. „We hebben op de Parade ook wel eens samen in een voorstelling gestaan, hij heeft bovendien in  verschillende van mijn regies gespeeld. In Met Joran aan zee is niet echt sprake van samenspelen. Het stuk is een opeenstapeling van  monologen. Ik geloof dat we elkaar in de hele voorstelling maar vijf  keer aankijken. Maar het is leuk om samen aan een voorstelling te werken. We hebben het allebei altijd zo druk dat we elkaar veel te weinig zien."

Het woord druk duikt nogal eens op in de conversatie met Sanne Vogel. En dat is begrijpelijk. Als ze vertelt hoe haar agenda er deze week zo'n beetje uitziet, zou je er plaatsvervangende stress van krijgen.  Om het nogal benauwd van te krijgen zijn ook de cv's die te lezen zijn op haar website. Waar een andere 25-jarige zijn of haar curriculum vitae hooguit wat kan laten lijken door behalve de genoten opleidingen ook vakantiebaantjes te vermelden, heeft Sanne Vogel wel drie  boordevolle cv's: als actrice, schrijfster en regisseuse.

Locatievoorstellingen, Villa Achterwerk, een avondvullende monoloog, de tv-series Floor Faber (naast hartsvriendin Georgina Verbaan) en Het  schnitzelparadijs, experimenteel theater, een videoclip, de Parade, de  bioscoopfilm Alibi; als het gaat om toneel, televisie of film heeft Sanne Vogel de afgelopen tien jaar echt alles wel eens gedaan. En vanaf het moment dat ze in 1999, vijftien jaar oud, een taalprijs van  de Kunstbende won (de Kunstbende stimuleert jong creatief talent), is  ze overladen met onderscheidingen.

Ook bijzonder: in 2001 richtte ze samen met haar broer Robin de stichting De Vogelfabriek op, om – zoals dat op website staat – 'in alle vrijheid eigen producties te kunnen maken'. En oh ja, tussendoor  schreef ze ook nog eens de jeugdroman Het levenswerk van een talentloos meisje. Druk, druk, druk dus. „Laatst was ik rond de feestdagen voor het eerst in drie maanden eens een paar dagen vrij. Meteen daarna was het weer net zo druk als ervoor. Toen het met oud en nieuw twaalf uur was, heb ik wel even  gedacht: wat ben ik eigenlijk aan het doen, ik sluit een heel druk oud  jaar af, om meteen weer een heel druk nieuw jaar in te gaan. Nou ja,in maart wordt het een tijdje lekker rustig, dan ga ik maar vier dagen per week werken."

Vier dagen per week, er zijn genoeg mensen die er een werkweek aan hebben. Ze knikt, daar heeft ze wel eens van gehoord, ja. „Maar voor mij is het een enorme luxe. Ik ben gewend zeven dagen per week te  werken. Ik ben van plan dit jaar ook eens echt op vakantie te gaan. Maar drie weken is het maximum. Langer niks doen kan ik echt niet. Dan word ik gek.”

Ironisch: „Ik ga nog eens ten onder aan mijn eigen ambities." Is ze nooit echt bang op te branden? „Nee, helemaal niet. Ik kan heel, heel, heel veel hebben. Als ik maar wel de juiste mensen om me heen heb. Als  mensen zich niet voor de volle honderd procent voor een productie inzetten, word ik woest."

Dadendrang
De vraag is natuurlijk waar die enorme dadendrang vandaan komt. Toen ze die vraag in 2008 kreeg voorgelegd in het programma Pauw en Witteman, vertelde ze overmand door emoties over haar angst voor het kankergen dat in haar familie verwoestend rondwaart.

Ze kijkt met gemengde gevoelens terug op de uitzending. „Ik was heel moe en ook behoorlijk zenuwachtig. Ik wist dat ze het wilden hebben over mijn angst om op jonge leeftijd te overlijden, dus daar was ik niet door verrast. Wat me wel aangreep waren de filmpjes  die ze ter inleiding lieten zien. Je zag hoe ik als vijftienjarige die Kunstbendeprijs won. Ik dacht: Op dat moment is het begonnen, toen ben  ik op een trein gesprongen die sindsdien nooit meer is gestopt. Het  was die gedachte die me zo emotioneerde, niet mijn angst voor kanker."

Die angst is er nog steeds. „Maar hij is niet meer overheersend. Vroeger was ik ervan overtuigd dat ik niet oud zou worden. Tussen mijn  dertiende en mijn achttiende had ik daarom een ontzettende drang  mezelf te bewijzen. Inmiddels heb ik zoveel dromen verwezenlijkt, dat ik als het om kanker gaat denk: als het zo is, dan is het zo."

Ze groeide op in Nieuwegein. „In een nieuwbouwwijk dus. Mijn vader werkte in de bouw, mijn moeder als verpleegster. Om de hypotheek te  kunnen betalen, moesten ze echt keihard werken. Er was weinig geld,  maar ik heb er nooit iets van gemerkt. Het was
altijd heel leuk en gezellig." Ballerina wilde ze worden. Tot ze op haar achtste haar eerste toneelstuk zag. „Mijn vader, die inmiddels conciërge op de toneelschool was,
had me meegenomen naar een voorstelling van Huis aan  de Amstel. Ik was diep, diep onder de indruk. Dit is het, dacht ik. Dat ballet, waar ik toch al niet erg goed in was, was meteen van de baan."

En toen wilde ze actrice worden? „Niet per se. Ik was gegrepen door het totaalpakket. Van het woord regisseur had ik nog nooit gehoord,  maar ik begreep dat er bij zo'n voorstelling meer mensen betrokken  waren dan alleen de spelers. Je hoorde bijvoorbeeld het geluid van een trein uit de boxen. Dat heeft iemand bedacht, realiseerde ik me. Vanaf het moment dat ik zelf theater ging maken, zo rond mijn dertiende,  wilde ik ook alles doen: spelen, maar ook schrijven en regisseren. Die  combinatie komt niet veel voor. Het zal komen doordat mensen zich specialiseren door een opleiding te volgen aan de toneelschool of de filmacademie. Ik heb zo'n achtergrond niet, ik heb alleen mavo gedaan."

Over de vraag waar ze tot nu toe het meest tevreden over is, hoeft ze niet lang na te denken: haar rol als de jonge Annie M.G. Schmidt in de televisieserie Annie M.G. „Wat een eer! Het is toch een van de  grootste televisieproducties van de laatste tijd.

De serie heeft een heel mooi script en is ook nog eens geregisseerd door Dana Nechushtan, die ik al vanaf mijn vijftiende volg en bewonder. Ik had nooit gedacht dat ik voor de serie in aanmerking zou komen, want ik kan totaal niet zingen. Het is opgelost door mijn liedjes te laten inzingen door Marike Jager."

Ze bereidde zich op haar rol van de 18- tot 35-jarige Annie M.G. Schmidt voor door al het foto- en filmmateriaal dat van de schrijfster  uit die periode bestaat uitgebreid te bestuderen. Ze zag dat de jonge  Annie flink aan de maat was. „Ik ben de laatste jaren zelf behoorlijk veel afgevallen. Ik weeg tegenwoordig twintig kilo minder dan op mijn achttiende. Maar tijdens het draaien van Annie M.G. dacht ik: nu maar even stoppen met lijnen. Ik moest wel een beetje op haar lijken.”

Sanne Vogel ging voor haar rol ook naar de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied, waar de schrijfster begraven ligt. „Ik heb haar daar om  toestemming gevraagd. Ik was er samen met mijn vriend naar toe gegaan, maar bij haar graf heb ik hem even weggestuurd omdat ik het toch wel wat gênant vond. En toen durfde ik het te zeggen: „Hoi Annie, ik ben Sanne. Ze hebben me gevraagd jou te spelen in een serie. Ik hoop dat je het goedvindt." Ze had een goed gevoel toen ze de begraafplaats verliet.

Met Joran aan zee, t/m 31/1 in theater Bellevue, Amsterdam. Aanvang 12:30 uur. Annie M.G. Schmidt, zondagen, Nederland 1, 20:15 uur. Wie is de mol, donderdagen, Nederland 1. 20:30 uur.

Foto: Minovio