Het geluk van liefde en seks op leeftijd. Het is het klassieke verhaal van een driehoeksrelatie. Waarom is Cloud 9 (Wolke 9), de film van Andreas Dresen dan zo opvallend en veelbesproken? Omdat de betrokkenen zeventigers zijn.
Inge houdt van Werner. Het is geen passie waar de vonken vanaf springen, maar er is genegenheid en er is seks. Dan ontmoet ze Karl. Hij vindt haar leuk, zij wordt halsoverkop verliefd. Ze kan er niets aan doen, zo heeft ze zich nog nooit gevoeld. Ze probeert het eerst nog stil te houden, want ze wil Werner geen pijn doen, maar ze wil ook geen geheimen hebben.
Zijn verdriet is rauw en groot, de ruzie is fel en maakt veel kapot.Het is zo'n eenvoudig en klassiek driehoeksgegeven dat je geneigd zou zijn het voor kennisgeving aan te nemen. Wat heeft regisseur en co-scenarist Andreas Dresen dan gedaan om van Cloud 9 (Wolke 9 is de originele Duitse titel) zo'n opvallende en al veelbesproken film te maken? Ook dat is simpel. Het is de leeftijd van de betrokkenen.Een stevige blote vrijscène, al direct in het begin om klip en klaar duidelijk te maken waar het om draait, daar kijken we op zich niet echt van op. Een prettige binnenkomer kan het zelfs zijn. Maar nu zijn het lichamen van rond de zeventig, de huid verre van strak, vol rimpels, plooien en vlekken, de borsten lang niet meer zo stevig als vroeger. Kijk, nu schuiven we toch een beetje in onze stoel, zo geconfronteerd met onze vooroordelen.
Dresen (1963) maakte Cloud 9 onder andere uit ongenoegen over het feit dat in onze vergrijzende maatschappij nog steeds het idee bestaat dat liefde en seks vanaf een zekere leeftijd ophouden te bestaan. Zijn correctie van dit misverstand verdient op zich al een compliment, maar wat we vooral moeten bewonderen is de trefzekere manier waarop hij tussen de opdoemende klippen doorzeilt.Aan de ene kant weet hij met zijn realistische, onopgesmukte voorstelling van zaken romantische plaatjes met knuffelige bejaardenseks te vermijden. Aan de andere kant is het geen provocerende demonstratie van durf geworden. Echt is het wel. Wat we zien overtuigt niet alleen door het gebrek aan valse schroom, maar vooral door de vreugde die van de gezichten straalt en door de tederheid van de aanrakingen, hoe oud die handen ook zijn.
De acteurs zijn zonder meer voortreffelijk.Treffend is ook de manier waarop Dresen het licht gebruikt. Als Inge (Ursula Werner) en Karl (Horst Westphal) vrijen is het daglicht zelfs nog stralender dan gewoonlijk. Niet alleen omdat we alles mogen zien, maar ook omdat die helderheid hun geluk als het ware weerspiegelt. Mooie vondst is daarnaast het bejaardenkoor dat voor de intermezzo's zorgt en vol overgave traditionele liefdesliedjes zingt.Is de seks eenmaal achter de rug, dan kan onze aandacht uitgaan naar wat onvermijdelijk volgt. Opnieuw maakt Dresen het niet anders dan het is. Want hoe we ook meevoelen met de vreugde van Inge, dolblij dat haar wens om ooit nog eens verliefd te worden in vervulling is gegaan, het blijft natuurlijk domweg een geval van overspel. Dat blijkt net zo wreed en pijnlijk te zijn als altijd. De vraag of liefde, passie en seks op hoge leeftijd hetzelfde is als bij jonge mensen moet, als het er op aan komt, ontkennend worden beantwoord. De ouderdom maakt het intenser, ontroerender, heftiger en ingrijpender. Omdat er niet veel tijd meer is.
LEO BANKERSEN
