Ze schreef nummers voor Britney Spears, Fergie en Pussycat Dolls. Zelf brak Lady Gaga pas door met haar debuutalbum The Fame (2008).De exhibitionistische ster is voorlopig niet van plan zich van haar troon te laten stoten. Maandag stond ze in De Melkweg, Amsterdam. Zaterdag 25 juli Paradiso.
Door Thalia Brandt
Ze ontleent haar naam aan Radio Ga Ga, een lied van de band Queen die ze - samen met David Bowie, Michael Jackson, Madonna en Cyndi Lauper – regelmatig als muzikale inspiratiebron aanhaalt. Een toepasselijke naam, want half Hollywood is inmiddels 'gaga' , oftewel 'gek van' Lady Gaga. Zo stonden Madonna, Bruce Springsteen en Cyndi Lauper bij een Amerikaans optreden van de zangeres mee te swingen op dubbelzinnige teksten als 'I wanna take a ride on your disco stick' (uit LoveGame). En Marilyn Manson noemde de geboren New Yorkse zijn vrouwelijke evenbeeld. „Ze is heel slim, doet geen concessies, is een fantastische muzikant en zangeres en lacht continu om zichzelf, net als ik", vertelde hij aan Rolling Stone Magazine.
Zelfs op paparazzikiekjes ziet de 23-jarige zangeres er volgens Manson uit 'zoals rocksterren eruit hóren te zien'. „Opwindend, als een werk van Warhol of Dali." Ze draagt immers niet alleen tijdens optredens aparte creaties als een beha die vuur spuwt of een jurk van transparante plastic bollen. Zo zorgde ze voor ophef toen ze in een doorzichtige bodysuit een supermarkt bezocht. „Mijn fans willen me in mijn vrije tijd niet in een joggingpak zien, net zo min als ik David Bowie in een joggingpak wil zien", aldus Gaga tegen Independent Magazine. „Muziek en videoclips zijn voor mij niet de enige mogelijkheden om mijn werk over te brengen. Ieder moment dat ik adem, wil ik iets mededelen over kunst, muziek en beroemdheid." Stefani Joanne Angelina Germanotta, alias Lady Gaga, heeft een missie. „Ik wil pop maken, commerciële kunst die net zo serieus genomen wordt als de schone kunsten. Op eenzelfde manier als Andy Warhol dat deed."
Het is de vraag of haar tienerfans deze boodschap snappen of slechts meezingen met haar aanstekelijke deuntjes. Hoe dan ook, Lady Gaga is voor producer/componist Rob Bolland 'een van de opvallendste fenomenen van de laatste paar jaar'. „Ik zag haar laatst bij de Britse talkshow host Jonathan Ross. Ze droeg een pakje gemaakt van rode papiertjes, had haar eigen theekopje bij zich en gaf antwoorden alsof ze van een andere wereld kwam. Ze zet een briljante act neer! Ze zegt dat ze de wereld wil veroveren en volgens mij gaat dat lukken." Bolland vindt dat ze een streepje voorheeft op andere hedendaagse popsterren. „In tegenstelling tot Britney Spears is ze niet gefabriceerd en zingt ze áltijd live. Katy Perry draagt ook gekke kostuums – onlangs droeg ze een jurk van sushi – maar het blijft een charmant meisje. Gaga, daarentegen, is een rare figuur. In het begin van haar carrière werd er zelfs gespeculeerd of ze een jongen was. Mensen vinden het geweldig om dit soort paradijsvogels te idoliseren. Dat hebben wij bij Falco (de flamboyante Oostenrijkse zanger die Bolland en zijn broer Ferdi in de jaren tachtig lanceerden, red.) van dichtbij meegemaakt." Bolland roemt haar sound: „Just Dance en Poker Face (beide nummers kwamen in Nederland op één, red.) zijn púre popsongs, die een breed publiek aanspreken. Bovendien schrijft Gaga haar eigen nummers." Ze speelt ook de synthesizerpartijen in. De New Yorkse is een klassiek getraind pianiste, die op haar dertiende haar eerste ballad schreef en op haar zeventiende vroegtijdig werd toegelaten tot de kunstopleiding van New York University. Ze verliet de universiteit echter om in clubs 'shock art optredens' te verzorgen. Waarbij ze, slechts gekleed in hotpants en bikinitopje, zingend bussen haarspray in de fik zette. Hoewel haar concerten tegenwoordig grootser van opzet zijn – met stellages en schermen waarop boodschappen worden geprojecteerd – regisseert Gaga nog steeds haar eigen shows. Ze tekent zowel voor kleding als decors, ondersteund door haar eigen team dat luistert naar de naam Haus of Gaga en volgens de artieste bestaat uit 'bevriende creatievelingen'. Ook de videoclip bij haar laatste single Paparazzi is een productie van Haus of Gaga. In de overgestileerde clip die oogt als een artfilm – compleet met Zweedse dialogen - zet Gaga een mediageile ster neer, die moordt om aandacht van paparazzi te krijgen. Privé is de performer evenmin vies van media-aandacht. Zo haalde ze de krantenkoppen met onthullingen dat ze biseksueel is, dat ze voor haar doorbraak flink aan de coke was en dat ze haar optredens niet geslaagd vindt als het publiek na afloop naar huis gaat zonder een orgasme te hebben beleefd. Haar houding doet denken aan een andere bekende performer van Amerikaans-Italiaanse komaf: Madonna. „Beiden kennen weinig gêne", zegt Bolland.
„Gaga treedt rustig naakt op. En net als bij Madonna is alles wat ze doet tot in de puntjes bedacht. Je zult haar nooit zomaar dronken op de grond zien vallen, zoals Amy Winehouse." Omdat ze herhaaldelijk werd aangezien voor Amy Winehouse, verfde Lady Gaga haar donderbruine haren blond. Haar huidige 'look' – losjes gebaseerd op dat van haar 'ultieme stijlicoon' Donatella Versace – wordt lustig gekopieerd door sterren. Nicole Richie poseerde in een magazine als Gaga, compleet met lagen nepwimpers en peroxideblonde haren. Ook Christina Aguilera werd gesignaleerd met outfits en kapsels die zó uit de koker van Gaga's stylingteam leken te komen - al ontkende Aguilera leentjebuur te hebben gespeeld bij haar concurrente. Paris Hilton en Lily Allen adopteerden 'de strik van haar' die Lady Gaga regelmatig op haar hoofd draagt. „Ik ben gek op haar stijl", kweelde Hilton. „Ik vind haar extreem intrigerend." Met het oog op een duurzame carrière zal de artieste haar looks en verbale uitspattingen op een gegeven moment moeten intomen, denkt Bolland. „Anders treedt verzadiging op bij het publiek." De performer zelf is dit niet van plan. „Als mensen Gaga nu al over de top en decadent vinden, vrees ik voor ze. Want ze hebben geen idee wat hen nog te wachten staat", meldde ze de Sunday Times. Dat de uitbundige kledij en prijzige shows permanent voor een negatief banksaldo zorgen, boeit haar niet. „Ik zou absoluut doodgaan als ik mezelf niet als artiest kon uiten. En wat moet ik met een flat of een dure auto? Ik kan niet eens autorijden." Lady Gaga treedt op 20 juli op in de Melkweg, Amsterdam, en staat op 25 juli in Paradiso, Amsterdam .
