Ze had het zich zo'n tien jaar geleden niet kunnen voorstellen. Geen operahuis leek behoefte aan haar te hebben. Nu is de Nederlandse sopraan Eva-Maria Westbroek een stersoliste op 's werelds grootste operapodia. Bij De NederlandseOpera zingt ze deze maand in de spectaculaire voorstelling 'Les Troyens'.

door Hans Visser 

Haar rol van de zieneres Cassandre in de megaopera 'Les Troyens' van Hector Berlioz is ook haar voorlopig laatste rol in Nederland. „Helaas, want het is natuurlijk erg leuk om 's avonds naar huis te kunnen gaan en je familie veel te zien. Nog los van het gevoel dat het prettig is te werken in een omgeving als die van hetMuziektheater, waar je iedereen kent, de mensen van de techniek, de schmink, de collega's.”

'Les Troyens' vertelt over de Trojaanse held Énée, de zoon van Venus, die na de val van Troje vlucht naar Carthago en daar zijn grote liefde
vindt in koningin Didon. Toch verlaat hij haar om te voldoen aan de opdracht van de goden: het stichten van een nieuw rijk, Rome. Nee, het verhaal kent ze niet van school, want op het atheneum had ze geen Latijn en Grieks.  „De verhalen ken ik natuurlijk wel, mijn moeder was lerares klassieke talen.”

Eva-Maria Westbroek is geboren in Belfast, de hoofdstad van het toen onrustige Noord-Ierland. „Mijn vader is geoloog en biochemicus. Hij werkte daar aan zijn promotie, maar we gingen we al snel terug naar Nederland. Vader werd hoogleraar in Leiden. Ook een creatief beroep,
want de wetenschap vraagt je toch ook om steeds nieuwe ideeën, om te zoeken naar verrassende invalshoeken waardoor je tot nieuwe inzichten komt die onze kennis vooruit brengen.” „Hij speelde veel piano. Zelf speelde ik viool, maar ik zong liever. Toen mijn vader dat ontdekte, zei hij: 'Waarom ga je niet op zangles'? Achteraf kan ik me nauwelijks voorstellen dat ik iets anders was gaan doen. Dit vak is nu eenmaal een manier van leven, een allesoverheersende passie.” „Glamour? Dat heb je niet als je wekenlang alleen op een appartementje in een vreemde stad woont. Ook dát is je vak. Gelukkig is er bij elke première wel wat familie. Zo zing ik straks in San Francisco de
rol van Sieglinde in 'Die Walküre' van Wagner. Dan komen een nichtje en een neefje logeren. Het is dan repetitietijd dus ze hoeven dan, gelukkig voor hen, niets van Wagner mee te maken.”

Sieglinde is intussen een van haar 'specialiteiten'. Ze zong die grote rol onder meer in Valencia, met Placido Domingo als tegenspeler: „Op de repetitie geeft hij iedereen een hand, ook de technici. Hij vraagt dan ook hoe het met ze gaat en hun familie. Hij meent dat, want hij kent ze écht. Eenmaal aan het werk krijgt ook hij, net als ieder ander, van Zubin Mehta, de dirigent, zijn opmerkingen en neemt die serieus. Domingo heeft geen diva-neigingen, wel charisma. Een harde werker, zoals ook dirigenten als Rattle en Pappano. Dat is hun kracht en daarin vind je elkaar. Je gaat daar echt beter van zingen. Mehta kwam ik een keer tegen in Covent Garden tijdens een pauze in de repetities. Hij was op zoek naar een andere repetitie waar hij dan nog even bij zou kunnen zijn.”

Intussen behoort ze met de Nederlanders Robert Holl, Arnold Bezuyen en Wilke te Brummelstroete zo'n beetje tot de vaste solisten bij de Bayreuther Festspiele, het walhalla van de Wagneropera's. „Ook mijn man, Frank van Aken, heeft daar al gezongen. Er heerst daar een
bijzondere atmosfeer. Iedereen, zangers en musici, heeft een drukke carrière, maar ze maken daar graag tijd voor. Je zou het bijna vakantiewerk kunnen noemen.”

In Nederland zingt ze tijdens de Kerstmatinee van het Koninklijk Concertgebouworkest Wagners Wesendonck Lieder. En Sieglinde? Helaas, als De Nederlandse Opera Der Ring des Nibelungen van regisseur Pierre Audi terugbrengt, is ze al bezet. „Jammer genoeg.” Ze zou dan opnieuw samenwerken met Pierre Audi, die nu ook 'Les Troyens' ensceneert. „Ik wist niet dat werken met hem zo leuk zou zijn. Een bijzondere, inspirerende man die je zoveel ideeën geeft. Hij kent de emoties, de geschiedenis en is ook nog esthetisch zo begaafd. Hij regisseerde 'Les Troyens' hier al in 2003, maar deze komende productie is beslist geen herhaling. Hij vraagt je in al je handelingen jouw eigen gevoel te volgen.”

Eerder dit seizoen werkte ze in Amsterdam met regisseur Nikolaus Lehnhoff. Aan het eind van Puccini's wildwest-opera 'La fanciulla de West' liet hij haar een pure Hollywood-entree maken. Schitterende vondst, goed voor een brede glimlach, maar toch? „Zo heeft Puccini datbeslist niet bedoeld, al heb ik het wel eens gekker meegemaakt.” „Vooral het Duitse regisseurstheater gaat soms ver en vraagt je als zanger het onderste uit de kan te halen. Toch heb ik gelukkig nog nooit een rol moeten zingen die tegen mijn natuur ingaat.” Haar debuut in Scala van Milaan voltrok zich destijds 'rustiger': ze zong de titelrol in de operette 'Die lustige Witwe' van Franz Léhar. „Sommige mensen vonden dat vreemd, maar het was echt leuk en die muziek is zo mooi. Er werd gezegd dat de regisseur zelf die rol had willen spelen en dat verlangen daarom projecteerde op mij. Hoe dan ook, ik mocht de hele voorstelling glijden, schrijden en walsen met de mooiste jurken in een grappig verhaal. Weer eens wat anders dan een opera vol moord en doodslag.”

Haar doorbraak in Nederland maakte ze in De Zaterdagmatinee, waar ze sindsdien al een paar keer terugkeerde, zoals onlangs voor de hoofdrol in 'La Wally' van Catalani. „Zo'n opera in de Matinee is superleuk. Alleen al de sfeer. Je repeteert dan een weeklang met
z'n allen keihard in een enorme flow naar het hoogtepunt op de zaterdag toe. Volgend jaar kom ik daar in oktober nog een keer terug met 'La Gioconda'.” „Eigenlijk heb ik niets meer te wensen. Erg hè? Alle rollen die ik graag zou willen zingen heb ik gehad of staan nog op het programma. De prikkel om te kunnen doorgaan is natuurlijk het plezier in je werk en het idee dat het altijd nog beter kan.
 Perfectie is saai, maar de zoektocht daarnaar, daar gaat het om.”

Opera: 'Les Troyens'. Door: De Nederlandse Opera. Te zien: 8, 12, 16, 21, 25, 28 april en 2 mei. Info: www.dno.nl Uitzending: NPS Opera Live, Radio 4, 1 mei.