Niet ver van het Koninklijk Paleis in Amsterdam, aan de Singel, bevindt zich een rijtje opnamestudio's naast elkaar. Eéntje is er van Alain Clark, een andere van Pete Philly. Beiden getogen in Haarlem, beiden 'half-breeds' uit een huwelijk van een Arubaan met Dominicaanse roots en een Nederlandse moeder. En nu zingt Alain ook nog een track mee op Pete Philly's lang verwachte soloalbum 'One'.

Door John Oomkes

De overeenkomsten zijn groot, de verschillen ook. Waar Alain Clark geleerd heeft commercie met ambities te verenigen, is Pete 'Philly' Monzon uitgegroeid tot de beste Engelstalige rapper van het land op grond van zijn eigen capaciteiten en niet mede dankzij een kniebuiging voor Mammon. Toch is de 31-jarige oud-Haarlemmer een artiest die tot ver buiten de landsgrenzen erkenning heeft gekregen voor zijn melodieuze vorm van hiphop - hij is één van de weinigen die niet alleen kan 'spitten' en 'flowen', maar ook behoorlijk kan zingen. Zijn gevoel voor jazzy timbres en improvisatie zijn zelfs ongekend in het genre.

Na jaren van intensieve samenwerking met multi-instrumentalist Perquisite - met wie Philly twee goedverkopende en adembenemende albums (Minds, 2005; Mystery Repeats, 2007) maakte, is er dan nu 'One', een plaat waarbij Philly weliswaar productioneel werd geassisteerd door DJ PCM (Mischa van der Winkel), maar er mentaal toch veelal alleen voor heeft gestaan. 

'One' is een album waarop je heel veel met stemmen doet. Je hoort stemmen in de begeleiding, in de ritmes, in de grooves, in de 'ticks', als tweede en derde melodielijn. Vanwaar die fascinatie?
Pete Philly: „Er is natuurlijk geen eerlijker instrument dan de stem. 't Komt uit mij. Ik had iets van: als ik mijn eerste plaat maak en ik ben zogenaamd alleen, dan moet ik alles uit de stem halen. Natuurlijk, ik maak beats, schrijf kleine pianomotieven, ik verzin heel veel introotjes. Toen ik met dit project begon, had ik wel acht stukken die helemaal uit stemmen waren opgebouwd - daarvan tref je er nog twee op de cd aan. Ik experimenteerde verder met het beatboxen en met het soort grooves waar Bobby McFerrin om bekend staat. Toen ik me in hem ging verdiepen, hoorde ik iemand die dertig jaar terug met dezelfde experimenten bezig was - heel teleurstellend. Ik heb zijn platen meteen weggelegd.Toch kon ik niet een plaat maken die uitsluitend is opgebouwd uit vocalen. Dus heb ik die aanpak productioneel gezien afgekaderd tot interessant geprogrammeerde en organisch klinkende ritmes en daaraan piano, synthesizer en af en toe een gitaartje toegevoegd.” 

Productie oké, maar zwarte muzikale roots spelen een minstens zo belangrijke rol in jouw muzikale aanpak.
„De basis van waar ik naar luister bestaat natuurlijk uit negro spirituals, gospel. Alles wat daarna is gekomen - funk, soul, nu soul en hiphop - hoort daarbij. Ook al heb je het als hiphopper niet altijd door, dan toch houd je een traditie in stand.Ik ben zó bezield als zanger en als artiest dat ik sneller terugduik in de soul en de gospel. Het grappige is dat ik dat eerst beleef en pas later analyseer: oh, het komt daar of juist daar vandaan. Dat komt doordat moderne soulmuziek en hiphop op zich vergaarbakken zijn van oudere muzikale ideeën. Als ik dan denk muziek door te kunnen ontwikkelen, blijkt het op heel veel vlakken een teruggrijpen op oude tradities te zijn. Maar doordat ik in deze tijd leef en gebruik maak van moderne technieken - en ik dus ook in mijn eigen muziek een randje elektronica wil horen - kan ik door te experimenteren toch met nieuwe invalshoeken komen. Begrijp me goed: ik slaag daar af en toe in. Meestal falen mijn pogingen jammerlijk. Dat risico moet ik nemen.Ik ben heel verbaasd over het succes dat ik internationaal heb gehad. Zeker als je werkt vanuit het kleine Nederland, maar helemaal omdat ik probeer het tegendraadse van hiphop en het vloeiende van soulmuziek bij elkaar te brengen. Dat is niet altijd makkelijk, ook al omdat ik ook nog het gesproken woord toevoeg. Spoken word, poëzie dus, houdt het analytische deel van je hersenen, de linkerkant, actief, maar muziek is iets waar juist je emotionele kant mee moet dealen. Daarmee wordt dat wat ik maak al iets heel specifieks, en toch krijg ik daar de credits voor.” 

Op deze plaat staat een cover van 'Leaves that are green', een voor rappers genrevreemde song van Simon and Garfunkel. Je geeft je eigen draai aan dat thema: ouder worden is de pest.
„Dat liedje is zo ontzettend goed, dat je bijna niet anders kan dan 'm verpesten als je 'm covert. En dat is toch niet gebeurd - daar ben ik supertrots op. Paul Simon is één van de beste liedjesschrijvers ooit, zijn album 'Graceland' is zo vet. Die lef mis ik bij de songschrijvers van nu. Het is net of de ideeën op zijn.Dat verschijnsel heeft te maken met het teruglopen van mogelijkheden om je ding te doen. In alle vormen van entertainment regeert daardoor de middelmaat. Het lijkt alleen nog maar om het verkopen van hamburgers te gaan. Dat is raar, want met de opkomst van internet is er nu een generatie opgestaan die én naar Simon and Garfunkel én naar Nirvana, én naar Ella Fitzgerald en de nieuwe popliedjes luistert - de kids van nu ontlenen hun identiteit niet langer aan één genre. Juist nu zou je op mainstream-kanalen heel divers kunnen uitzenden en risico's nemen. Dat dat niet gebeurt leidt er toe dat het internet alleen maar meer aan ruimte wint.”