Ze zijn net terug van een Britse tour, daar sloeg de ‘stapelrock’ van De Staat enorm aan. Amerika lonkt. Maar eerst wacht Nederland. ‘Machinery’ heet het nieuwste album van De Staat. Zaterdag al te zien en te horen in Atak, Enschede.

Door Peter Bruyn
Foto Klaas-Jan Kliphuis

‘Waarom ik muziek maak? Omdat het een drang is’, zegt Torre Florim, zanger en songschrijver van de Nijmeegse rockgroep De Staat waarvan het tweede album, ‘Machinery’, nu een maand uit is. „Als ik muziek maak ben ik een wereld aan het creëren. Je doet het voor jezelf. Maar als je een eenmaal merkt dat anderen het ook leuk vinden wat je doet, dan hou je er helemaal niet meer mee op. Of vind je dit antwoord misschien te serieus?”

Absoluut niet! Omdat de vraag ook serieus gesteld is. Want hoeveel muzikaliteit, discipline en ideeënrijkdom de concerten en twee albums van De Staat ook uitstralen, waar de muziek precies over gaat, wat de drang er achter is, het ‘waarom’, blijft vaak een beetje in de lucht hangen.

In interviews met Torre gaat het doorgaans over het samen musiceren. Over de verhoudingen binnen de vijfkoppige groep. Over technische zaken. Zelden over de inhoud van de muziek. Een enkele keer viel het woord ‘vrijheid’. Maar vrijheid in relatie tot wie of wat? Welke vrijheid? Van hemzelf, van anderen of het idee dat we eigenlijk minder vrij zijn dat we vaak denken? „Al die aspecten eigenlijk”, zegt Florim. „In essentie gaan vooral op het eerste album van De Staat veel nummers over mijn angsten voor zaken die mijn vrijheid kunnen inperken. Al is dat bij de nieuwe plaat weer minder het geval.”

Die nieuwe plaat - ‘machinery’ - is het eerste echte ‘groepsalbum’ van De Staat. Het debuut, ‘Wait for Evolution’ werd grotendeels door voormalig compositiestudent Torre alleen geschreven en opgenomen en sloeg bij verschijnen voorjaar 2009 in als een bom. Pas om de muziek op het podium te kunnen brengen kwamen bassist Jop van Summeren, percussionist Rocco Hueting, gitarist Vedran Mircetic en drummer Tim van Delft erbij.

De muziek van De Staat laat zich omschrijven als ‘stapelrock’. Songs die niet bestaan uit één lekker refreinregeltje waar dan wat bas, gitaar en drums omheen gehangen worden, maar liedconstructies waarbij over ieder aspect is nagedacht. „Een nummer begint bij mij altijd heel conceptueel - al blijft de basis natuurlijk altijd een goed ‘liedje’. Als het liedje niet goed is gooi ik het weer weg. De uitdaging is dan om het nummer zo te maken dat je het meeste en beste haalt uit de personen met wie je het gaat uitvoeren.” Een kwestie van schaven en bijstellen. „Het kan zijn dat ik iets heel ingewikkelds heb bedacht voor de drums. En dan speelt Tim, onze drummer, iets dat veel simpeler is. En veel beter. Nou, dan doen we ’t dus zo!”

De muziek van De Staat kent veel referenties. Soms denk je Talking Heads te horen, soms TC Matic. Of Prince. Bij de release van het debuut-album was Queens of the Stone Age een regelmatig terugkerende associatie. Al blijven dat allemaal stijlvormen die door Torre in een groter concept gevangen zijn.

Wat opvalt is hoe zorgvuldig verzorgd en professioneel De Staat, voor een rockgroep die pas zo kort bezig is, alle details van het rockbedrijf onder controle lijkt te hebben. De live-show loopt met een geroutineerde perfectie. De vormgeving van de nieuwe cd ‘Machinery’ is stijlvol en tot in de puntjes esthetisch.

Het zal allemaal wel samenhangen: Dat ontbreken van ‘rafelrandjes’ bij De Staat, de angst van Torre om zijn vrijheid te verliezen en tegelijk dat bijna extreem ‘doordachte’. Tijdens de concerten staat er deze tournee een grote, eigenaardige muziek- machine op het podium, die trouwens ook op het album te horen is. „Het idee daarvoor had ik al een tijdje”, zegt Torre. „En dat liep voor mij ongeveer synchroon met het idee van De Staat als ‘muzikale machine’. Maar wel een machine die constant in ontwikkeling is. Muziek als voortdurend proces. Dat is toch het uiteindelijke doel.”

WAAR TE ZIEN
De Staat
Zaterdag 16 april in poppodium Atak, Enschede.
Voorprogramma: The Death Letters.
Aanvang: 20.30 uur.