Zo'n beetje het laatste wat Martin Bril schreef was de hoestekst voor een cd van Eric Vloeimans, jazztrompettist. "Ik ben ervan overtuigd dat mijn muziek voor miljoenen mensen geschikt is, maar ik heb ze nog niet allemaal bereikt." DOOR TON OUWEHAND - FOTO MERLIJN DOOMERNIK
Hij komt van ver, zegt hij. En daarmee bedoelt Eric Vloeimans (46) niet de geografische afstand van de plek waar hij opgroeide (Den Bosch) tot de stad waar hij ruim vijfentwintig jaar woont (Rotterdam). Hij geeft ermee aan dat hij niet als klein jochie al gegrepen was door een jazzvirus. Dat hij niet als kind al een toekomst voor zich zag als jazztrompettist. Integendeel.
Hij ging pas trompetspelen op zijn twaalfde. Hij speelde bij de Heineken Fanfare en bij de carnavalsvereniging. Voor hem waren Louis Armstrong, Dizzy Gillespie, Chet Baker of Freddie Hubbard geen voorbeelden. Hij kende ze niet. Luisterde naar plaatjes van James Last, naar de trompet van Marty en de Gebroeders Brouwer. En toen hij oud genoeg was voor de disco, ging hij dansen op de muziek van Michael Jackson. Met zijn vier jaar jongere zus groeide hij op in een TROS-gezin waarin gelachen werd om André van Duin, waar gekeken werd naar 'Met liedjes het land In'. Een arbeidersgezin waar vader bakker was en later bij de Heineken-brouwerij ging werken. Zijn toekomst? Hij zag zichzelf nog wel politieman worden of fysiotherapeut.
Het is allemaal nogal contrasterend met de Eric Vloeimans die we nu kennen. Docent aan de conservatoria van Rotterdam en Den Haag. Een van de toonaangevende jazztrompettisten van Europa. Hij was onlangs solist bij het Concertgebouworkest. En als er al iets bestaat als Europese jazz, dan is hij er een van de uitvinders van. Maar de weg die Eric Vloeimans aflegde om daar te komen was lang. Hij is een laatbloeier. Wat heet... Hij groeit nog steeds.
Buiten miezert het, maar in de Rotterdamse woning die Eric Vloeimans met vrouw en kat deelt, brandt de open haard. Hij speelde ook dit jaar met diverse gezelschappen op North Sea Jazz. "Ik heb het woord jazz aan mijn kont hangen. Erg vind ik het niet, maar ik ben ervan overtuigd dat mijn muziek geschikt is voor een miljoenenpubliek. Ik heb ze alleen nog niet allemaal bereikt. Daarom zag ik het als een cadeautje dat Martin Bril ineens in de Volkskrant een stuk schreef over een cd van mij. Ik kreeg op een ochtend een sms'je van Angelo Verploegen (trompettist): 'Recensie in de Volkskrant, je beste ooit'. Gek, vond ik. Ik had een paar keer gespeeld dat weekeinde, maar ik was geen journalist tegengekomen. Onder de kop 'Bevrijde trompet' had Martin Bril een column gewijd aan mijn cd Summersault. Die was toen twee of drie jaar oud. Geweldig. Als een jazzrecensent positief over je schrijft, ben je blij. Maar Bril beschreef mijn muziek zoals een recensent het nooit zou doen. Hij haalde het leven erbij.
Ik wist dat hij dood zou gaan. Maar ik heb hem gemaild. Geschreven dat ik het ontzettend leuk zou vinden als hij de liner-notes van mijn nieuwe cd zou willen schrijven. Ik kreeg een heel kort antwoord terug. Zonder aanhef: 'Ja, stuur maar', schreef hij. Ik heb hem eigenlijk maar eenmaal ontmoet. Aardige man. Een paar keer heb ik hem aan de telefoon gehad. Een gezellige ouwehoer. Hij kon sms'jes sturen in de trant van: Zeg, hoe ligt Rotterdam erbij vandaag?"
De tekst die in de bijsluiter van de in Amerika opgenomen 'Live at Yoshi's' is afgedrukt, is zo'n beetje het laatste wat Martin Bril schreef voor hij stierf. Het leverde Eric Vloeimans de nodige publiciteit op. Live improviseerde hij op televisie in De Wereld Draait Door. Vertelde over zijn ontmoeting met Bril. Dat die geen honorarium had gevraagd, maar cd's.
Had Vloeimans toch even dat miljoenenpubliek.
Of zijn familie trots op hem is op zo'n moment? Ze zijn niet zo van de gevoelens, zegt hij. En erover spreken al helemaal niet. "Ze zeggen wel dat ze me op televisie hebben gezien, maar ze vragen bijvoorbeeld niet hoe het was om daar zo in je eentje te spelen. Maar ik weet zeker dat ze wel trots op me zijn."
Als het aan het Utrechts conservatorium had gelegen, had Eric Vloeimans' trompet allang aan de wilgen gehangen. "Daar zagen ze niets in mij, toen ik toelatingsexamen deed. Ik kon maar beter een ander vak zoeken, zeiden ze." Een oordeel dat veel jonge muzikanten een doodsteek had bezorgd, maar Eric Vloeimans weet niet meer hoe hij erop reageerde. "Ik had helemaal geen hoge dunk van mezelf. Ik was enorm verlegen in die tijd. Op alle vlakken. Ook met meisjes. Een mooie vrouw durfde ik niet eens aan te kijken. Ik kan me uit die tijd niet zoveel herinneren. In ieder geval niet hoe ik op die afwijzing reageerde. Ik weet wel dat ik daarna toelatingsexamen deed in Tilburg en in Rotterdam. Bij allebei mocht ik het in de vooropleiding proberen."
Hij koos voor Rotterdam, omdat de directeur John Floore had gezegd wel wat in hem te zien. Hij weet nog precies hoe de twijfel de eerste dag op het conservatorium al toesloeg. "Op de eerste maandagochtend in Rotterdam hoorde ik de 'Sacre Du Printemps' van Stravinsky. Ik snapte er geen ene reet van. Heel ongemakkelijke muziek. Ik begreep de klank niet. Pas later ben ik dat gaan waarderen. Eigenlijk op dezelfde manier waarop ik tomaten en olijven heb leren eten: met kleine stukjes."
Hij studeerde klassiek trompet, maar noemt zich bepaald geen hoogvlieger. "Ik voelde me de slechtste van het hele zooitje. Ik zat in hetzelfde jaar als Ruud Breuls. Die deed er lichte muziek bij, bij Cees Smal. Om te kijken hoe zo'n les ging, ben ik een keertje met Ruud mee geweest. Ik dacht direct: dat wil ik ook wel. En Cees Smal wilde me wel lesgeven. Dat heeft me erg beïnvloed."
Inmiddels is hij zelf docent aan twee conservatoria. Al heeft hij zijn docentschap even een jaar opgeschort voor een sabbatical. Nou ja, sabbatical... Hij zit bepaald niet stil. Zo duikt hij de theaters in voor JazzImpuls met Fay Lovsky. Gaat-ie op tournee door China en Japan, blijft de wens om voor trompet en strijkkwartet te gaan schrijven en staat er ook nog een nieuwe tour door Amerika op stapel om de cd Live at Yoshi's daar te promoten. Bovendien heeft hij zichzelf ervan weten te overtuigen dat het communicatief gezien wel wat effectiever kan. "Ik heb een telefoon uit het jaar nul, ik wil leren omgaan met een telefoon waarmee ik ook op internet kan. Ook wil ik leren twitteren en ik wil een account op Facebook."
Een van zijn oud-leerlingen is Colin Benders, de muzikant die onder de naam Kyteman furore maakt. "Geweldig, die Kyteman. Dit voorjaar heb ik Colin weer ontmoet toen ik met mijn electrische band Gatecrash op het Oerol Festival speelde. Een ontzettend hartelijke ontmoeting. Het was echt leuk om die jongen weer te zien. Ik vind het mooi wat hij voor elkaar heeft gekregen. Hij had les van mij op het Haags conservatorium. Maar hij was niet het type voor zo'n opleiding. Wat hij wilde halen, vind je niet op een conservatorium." Met dat advies is hij van school gegaan.
"Hij was heel chaotisch. Ik was dan ook hogelijk verbaasd dat hij met zo'n gedisciplineerd orkest kwam aanzetten. Al moet ik zeggen dat sommige chaotische trekjes nog steeds in ruime mate aanwezig waren. Hij vroeg of hij mijn trompet mocht lenen om 's avonds laat nog ergens een sessie te spelen, want hij was de zijne vergeten. Hij had me wel willen bellen, maar hij had geen stroom meer op zijn telefoon en de adapter was weg. En de boot naar Terschelling had hij ook gemist. Maar aan de andere kant flikt-ie het toch maar. Vorig jaar had nog niemand van hem gehoord, en nu stond hij op Pinkpop, Lowlands en op North Sea Jazz. Ik ben hartstikke trots op hem!"
Zelf heeft Eric Vloeimans het kamermuziek-achtige Fugimundi (met gitarist Anton Goudsmit en pianist Harmen Fraanje). Daarnaast heeft hij een electrische band Gatecrash (met pianist Jeroen van Vliet, bassist Gulli Gudmundsson en drummer Jasper van Hulten). Hij speelt samen met Jeroen van Vliet in twee trio's met een zangeres (Fay Lovsky) en met Simin Tander. Hij geeft duoconcerten met gitarist Eric Vaarzon-Morel, met de pianisten Harmen Fraanje, Jeroen van Vliet en Florian Weber. Verder is hij nog weleens gastsolist bij het Metropole Orkest, het Concertgebouworkest. "Weet je", zegt hij als hij al zijn muzikale activiteiten zo'n beetje heeft opgenoemd, "ik vind het allemáál leuk. Ik heb nog nooit het gevoel gehad dat ik naar mijn werk moest."
