De gebroeders Coen hebben met A serious man hun eigen (autobiografische) suburbia-film toegevoegd aan hun toch al rijke oeuvre.

En ze bewijzen na hun meesterwerk No country for old men en de krankzinnige komedie Burn after reading dat  ze verder gaan op hun eigen pad, waarheen dat ook voert; niet noodzakelijkerwijs naar het grote publiek dat hun laatste twee films in het hart had gesloten.

Er is inmiddels een hele generatie Amerikaanse filmmakers die in de jaren vijftig en zestig in de toen nog gloednieuwe suburbs opgroeiden. Het was de eerste generatie die door die materialistische utopie van hun ouders prikten. Inmiddels is suburbia bekend decor van de ondergang van de Amerikaanse droom. Van American beauty tot Desperate housewives, van Weeds tot Mad men.

De gebroeders Coen hebben met A serious man hun eigen (autobiografische) suburbia-film toegevoegd aan hun toch al rijke oeuvre.  En ze bewijzen na hun meesterwerk No country for old men en de krankzinnige komedie Burn after reading dat  ze verder gaan op hun eigen pad, waarheen dat ook voert; niet noodzakelijkerwijs naar het grote publiek dat hun laatste twee films in het hart had gesloten.

De serieuze man uit de titel is Larry Gopnik (de formidabele Michael Stuhlbarg), een joodse natuurkunde professor die een heel scholbord vol vergelijkingen kan schrijven, waarin de wereld logisch in elkaar zit. De wereld om hem heen houdt zich niet aan enige logica en langzamerhand stort zijn leven in elkaar. En het is niet met een dof geraas; er is sprake van een langzame opstapeling van alledaagse rampen.

Iedereen om Michael heen draagt bij aan zijn gevoel dat hij een beproeving van Bijbelse proporties (lees verder bij Job) aan het doorstaan is.
Zijn vrouw wil van hem scheiden, zijn rivaal in de liefde wil hem nota bene troosten, een student chanteert hem, zijn zoon wil niet deugen en luistert naar rock 'n roll terwijl hij de Torah zou moeten bestuderen, zijn dochter steelt om haar neus te laten verbouwen en zijn krankzinnige zwager (Richard Kind), wat doet die eigenlijk? Hij slaapt op zijn divan en brengt dag en nacht door in de badkamer waar hij bezig is met het afzuigen van een geheimzinnig abces in zijn nek.

Het genot van elke Coen-film is de manier waarop dit Joodse milieu (de wereld waarin de gebroeders Coen opgroeiden) in al zijn details is neergezet. En dat is niet alleen een kwestie van art direction, maar van het vinden van de juiste acteurs voor elke rol en die acteurs prachtige regels te geven, waarin elke tekst aan de oppervlakte misschien bedoeld is om te communiceren, maar daaronder een wereld van verdriet, onbegrip en pure krankzinnigheid laat zien.

Waarom moet Larry Gopnik lijden? Misschien kan het antwoord alleen maar zijn: Waarom niet? Zijn spirituele zoektocht naar het antwoord leidt langs een aantal rabbi's die in orakeltaal spreken. Er is er een die Jefferson Airplane citeert: misschien bevat rock 'n roll diepere waarheden dan de Torah. Althans volgens de gebroeders Coen, buitenbeentjes met een duivels gevoel voor humor.

MARK MOORMAN