In elk scene, in elk shot, misschien in elk filmframe van A single man is te zien dat de debuterende regisseur een man is die precies weet hoe je een stropdas strikt, een T-shirt draagt (en welk T-shirt natuurlijk), een overhemd opvouwt. Elk beeld uit A single man zou zo in de Vogue kunnen en dat is niet zo vreemd, want modekoning Tom Ford maakt hier zijn regiedebuut.

Het scenario werd op Bigelow's verzoek geschreven door Mark Boal, een Amerikaanse reporter die in 2004 twee weken met een bommenploeg in Baghdad meeliep. Beiden raakten gefascineerd door de mannen die volgens Bigelow het gevaarlijkste werk ter wereld doen, en zagen een discrepantie tussen de dagelijkse praktijk in Baghdad en de berichtgeving elders. Bij dat laatste speelt niet alleen de omstreden status van de invasie een rol.

Uit strategische overwegingen laten de specialisten zich niet graag in de kaarten kijken, en de Amerikaanse krijgsmacht is er evenmin bij gebaat potentiële recruten met de hachelijkste taak in de oorlogsvoering te confronteren. The hurt locker kwam zonder medewerking of bemoeienis van het Pentagon en de Hollywood studio's tot stand. Bigelow en Boal produceerden en financierden de in Jordanië opgenomen film zelf, en opereerden in volledige vrijheid.

Het verklaart waarom hun film anders is dan de meeste films die er over de oorlog gemaakt werden. The hurt locker is een film zonder een uitgesproken politieke stellingname, geschreven door een journalist die de aandacht op het werk van frontsoldaten wil richten, en geregisseerd door een filmmaakster met een fascinatie voor mensen die het gevaar opzoeken. Bigelow vestigde haar reputatie twintig jaar geleden met Near dark, Blue steel en Point break, waarin rusteloze personages in roekeloos gedrag hun draai vinden.

De film opent met een citaat van oorlogscorrespondent Chris Hedges: 'de roes van de strijd is een krachtige en vaak dodelijke verslaving, want oorlog is een drug'. De door Jeremy Renner uitstekend vertolkte explosievenspecialist William James betreedt het strijdtoneel als een roekeloze solist, die door zijn teamgenoten gewantrouwd wordt en door de legertop opgehemeld. De openingswoorden maken hem tot een adrenalinejunk, en dankzij Bigelow's expertise als actiefilmer delen we in zijn roes, spanning en kicks. Het helpt daarbij dat een bomontmantelaar zijn werk niet doet om te doden, maar om te voorkomen dat er doden vallen.

Met behulp van een voortreffelijke cameravoering en montage, en een rolverdeling waarin bekende acteurs slechts zijdelings figureren, schroeft de maakster de spanning behendig op. Terloops schetst ze een scherp beeld van een onmogelijke missie, want zelden gaapte er zo'n diepe kloof tussen Jan Soldaat en de bevolking op het slagveld en aan het thuisfront. Van de schokkende opening tot aan het wrange slot grijpt Bigelow de kijker bij de keel, waarna we ons mogen afvragen wat er terecht moet komen van de jongens die er middenin stonden. The hurt locker is een meesterlijke actiefilm, en een hartverscheurende tragedie.

BART VAN DER PUT