Twee jaar na de moord op zijn hoogzwangere echtgenote Sharon Tate in 1969 keerde Roman Polanski als filmmaker terug met The tragedy of Macbeth. Het bloedige karakter van de Shakespeare verfilming bracht critici ertoe een verband tussen werk en leven van de maker te leggen, maar tegen die duiding heeft de regisseur zich altijd verzet. Dat veranderde met de romanverfilming The pianist, waarvoor Polanski in 2003 een Oscar kreeg, en waarin hij zijn eigen ervaringen als oorlogskind in het Joodse getto van Krakau verwerkte.

Polanski voltooide zijn nieuwe thriller The ghost writer in Zwitserse hechtenis, na zijn arrestatie in verband met een Amerikaanse zedenzaak uit 1977. De romanverfilming draait om een anonieme broodschrijver die de gortdroge autobiografie van een voormalige Britse premier tot een bestseller moet bewerken.

Hij vervoegt zich bij de Amerikaanse strandvilla van de politicus, die door zijn beleid in de oorlog tegen terreur wereldwijd ter discussie staat. Er wordt gedreigd met een internationaal arrestatiebevel en uitlevering aan het gerechtshof in Den Haag, maar dat wordt door Amerikanen niet erkend, aldus de advocaten. Op Amerikaanse bodem heeft de premier niets te vrezen.

De wrange raakvlakken met Polanski's eigen internationale status zullen niemand ontgaan, net als de overeenkomsten tussen de fictieve staatsman Adam Lang en Tony Blair. Maar in beide gevallen staat dat het functioneren van de film als spannende thriller geenszins in de weg.

Als vanouds is Polanski op zijn best in het fileren van de gespannen relaties tussen zijn personages, en hij benut alle middelen om de verziekte sfeer in de entourage van Lang voelbaar te maken. Zo krijgt de door een desolaat herfstlandschap omgeven villa het aanzien van een bedompte bunker, waarin iedereen een verborgen agenda lijkt te hanteren.

De sterke rolbezetting wordt aangevoerd door een ingetogen Ewan McGregor, die als naamloze schrijver niets van zichzelf prijsgeeft en zich daarom als observator en onderzoeker lang staande houdt. In een van zijn beste rollen pakt voormalig James Bond Pierce Brosnan heerlijk uit als de gehaaide staatsman, die meer oog heeft voor zijn assistente (Kim Catrall) dan voor zijn echtgenote (Olivia Williams). Dat gegeven wordt door Polanski zo overtuigend uitgewerkt dat de film de geforceerd verrassende plotkronkels uit de roman van Robert Harris er nog wel bij kan hebben. Hoe bont Harris het ook maakt, in handen van de uitstekende regisseur is The ghost writer een genadeloze schets van een huwelijk dat aan politieke ambities is opgeofferd.

BART VAN DER PUT