Ook Mongolië is niet meer wat het geweest is. In de geënsceneerde documentaire Two horses of Genghis Khan is een vrouw op zoek naar een verloren muzikale traditie.

Dat filmploegen er elkaar voor de voeten lopen is overdreven, maar in Mongolië worden de laatste jaren opmerkelijk veel westerse documentaires gemaakt. Sommige films, zoals Khadak en Altiplano van het filmduo Peter Brosens en Jessica Woodworth, schetsen een complex beeld van het land, maar filmmaakster Byambasuren Davaa (geboren in Mongolië, filmopleiding in Berlijn) houdt het simpel.

Haar exotische feelgood documentaires (The story of the weeping camel, The cave of the yellow dog) idealiseren het traditionele nomadenbestaan. Ze schetsen een idyllische gemeenschap, die nog niet besmet is door de moderne tijd.

Maar dat ook in Mongolië het leven verandert, is te zien in Two horses of Genghis Khan. Daarin gaat de Mongoolse zangeres Urna Chahar-Tugchi op zoek naar een verloren lied over twee paarden, waarvan de beginstrofe op de kop van de geruïneerde viool van haar overleden oma staat. Urna heeft oma op haar sterfbed beloofd om de viool te zullen herstellen, maar dat kan alleen als ze het oude lied terugvindt. Vraag niet waarom, maar zo is het nu eenmaal. De zangeres reist het hele land door en ontmoet nomaden, een vioolbouwer, een sjamaan en een stokoude vrouw. Zou ze het lied terugvinden? Wat denkt u?

Two horses of Genghis Khan, waarvoor Martijn van Broekhuizen het camerawerk deed en Jiska Rickels (4 elements) bij de regie assisteerde, stelt kritische vragen over de vooruitgang in Mongolië. Vroeger fokten de mensen er vee, nu zitten ze op elkaar gepropt in de stad, merkt iemand op.

Beelden van scharrelende mensen op een vuilnishoop onderstrepen de stadsellende. "Iets nieuws kan alleen ontstaan door het oude te vernietigen, maar is het verlies gerechtvaardigd?", vraagt Urna zich af. Goeie vraag, maar de film heeft er weinig over te melden. De kijker vraagt zich vooral af of Two horses of Genghis Khan een documentaire is. De film maakt zo'n gescripte indruk dat hij aan een (matig geacteerde) speelfilm doet denken.

JOS VAN DER BURG