Na dertien jaar wacht Saasveld opnieuw de befaamde Cultuur Historische Optocht. Buurtschappen en straten van het dorp treffen elkaar deze week alle dagen om de laatste hand te leggen aan hun creaties uit vervlogen tijden.

Zondag 5 september laten de dorpsbewoners het resultaat zien aan naar verwachting enkele tienduizenden toeschouwers. Op en rond het erf van de familie Nijland aan de Saterslostraat 17 is het al weken een drukte van belang. Hier bouwen bewoners van de Postweg, Darfeldsweg en Saterslostraat aan drie taferelen van oude Twentse gebruiken en historische gebeurtenissen.

De Hongerwinter van het laatste oorlogsjaar, de verbouw, oogst en opslag van aardappels en een Twentse rouwstoet krijgen er langzaam maar zeker gestalte. In Hendrik Nijland hebben de Saasveldse bouwers dankbaar een vraagbaak gevonden, die weet waarover hij praat. Zo kan de 73-jarige voor de loopgroep Hongerwinter putten uit eigen herinnering.

„Ik weet nog hoe de mensen uit de steden Enschede en Hengelo hier over de straat trokken met fietsen, kinderwagens, kruiwagens, hondenkarren, maar ook sleeën, beladen met het in die tijd zo schaarse voedsel.” Precies zo moet het er voor Hendrik Nijland zondag ook uitzien tijdens de historische optocht door de straten van Saasveld. Als kenner van de Twentse cultuur werpt hij zich op als hoeder van een zo authentiek mogelijke uitvoering en presentatie. „Sommigen zetten zo’n carnavalspetje op en binden een rode zakdoek om de schouders. Nou, dat heb ik vroeger bij de boerenkleding nooit gezien. En neem de voedselzoekers in die oorlogswinter. Dat waren mensen uit de stad. Die droegen geen boerenkleding, waren ook niet deftig gekleed, maar sober. Tenslotte waren het niet de welgestelden die bij de boeren langsgingen. Daar moet je bij de uitbeeldingen op letten”, vindt Nijland. Zelf is de familie al bijna een jaar bezig met de voorbereidingen.

Vooral de zoektocht naar authentiek materiaal bleek geen sinecure. Rommelmarkten en de site Marktplaats op internet werden zorgvuldig afgezocht. Een oude bokkenkar vonden ze bij toeval dichter bij huis, op de zolder bij een boer in Saasveld. Andere buurtgenoten beelden zondag de aardappelteelt in vroeger tijden uit. Het complete proces van poten, aanbouwen, rooien en opslaan in de kelder krijgt gestalte. „Zelfs het rapen van de coloradokevers laten ze zien”, merkt iemand van het optochtcomité lachend op. Zo bouwen de Saasvelders op tal van locaties in en rond het dorp aan zestig verschillende voorstellingen van oude gebruiken en gebeurtenissen, die allemaal nadrukkelijk zijn verbonden met Twente.

Aan kerkgangers, slachtvisite, oude ambachten, de doortocht van koning Lodewijk Napoleon, maar ook legendarische dorpsfiguren als Strikken Naats en Keet Graads wordt tot in detail gewerkt. In deze laatste week is er ook tijd ingeruimd om samen met de ‘noabers’ te oefenen voor een levensechte en originele presentatie. „Zondag ademt Saasveld in alles de sfeer van vroeger”, vat voorzitter Ben Munsterhuis samen.

De laatste Cultuur Historische optocht was in 1997 en trok destijds maar liefst 40.000 toeschouwers. Daar is het Optochtcomité ook dit keer op voorbereid. Daar hoopt de organisatie nu weer op. De start van de Cultuur Historische Optocht Saasveld is om 14.00 uur.