Met zijn programma getiteld 'Omdat de nacht...' staat cabaretier Youp van 't Hek vier dagen in de Stadsschouwburg in Enschede. Woensdag was de eerste avond.

Door Ton Ouwehand

Hij stond nog maar net op het podium of hij riep al dat dit zijn laatste show zou zijn. Youp van ’t Hek zou er mee stoppen, zei hij tegen de volle zaal van de Enschedese Stadsschouwburg. Maar even later beweerde de cabaretier alweer dat hij het mooiste vak van de wereld heeft. En dat hij zou doorwerken tot zijn dood. Als hij levensmoeheid had uitgestraald, had die laatste opmerking de eerste helemaal niet onderuit hoeven halen. Maar dat is wel het laatste waar men bij  Youp aan denkt. Hij heeft nog genoeg om zich publiekelijk over op te winden.

Zijn thema meer uit het leven te halen dan het gros van de mensheid doet, is nog steeds niet uitgewerkt. Zo blijkt ook bij deze show. En dat heeft hij verpakt in een aangenaam verhaal met diverse zijwegen waarin genoeg ruimte is gelaten voor een flinke hoeveelheid actuele grappen. En daarin is Youp een meester. Als je een subtiele grap kan maken over Jansen Steur zonder dat de naam valt, ben je een grote.

Al valt wel op dat hij wat milder tegen de wereld is gaan aankijken.  De felle genadeloze boosheid lijkt plaats te maken voor verwondering. De tijd dat hij een nieuw product als alcoholvrij bier vanaf het podium uit de markt kon prijzen, is voorbij. Ik denk zelfs dat vrouwen die dat willen gewoon gekleed in een bodywarmer of hockeyrok op de eerste rij kunnen plaatsnemen zonder geestelijke schade op te lopen. Youp  windt zich niet zozeer meer op, hij verbaast zich. Hij geeft nog wel tal van voorbeelden van mensen die hij dringend adviseert voor de trein te springen, maar hij trekt er vervolgens wel een ‘ach zie maar’ hoofd bij. Wanneer ze uit z’n buurt blijven is het ook goed. Zelfs de krachttermen,  die in zijn nieuwe programma bepaald niet ontbreken, komen minder hard over. Ach, hij is tenslotte ook grootvader geworden. Al moet het ventje het niet in z’n hoofdje halen hem op een goed moment ‘opa’ te gaan noemen. Want dan zal er even stevig moeten worden gepraat. Een nieuw leven beginnen hoeven we ook niet meer van Youp. Als we de wereld maar met humor tegemoet treden. Een bordje ‘verboden fietsen te plaatsen’ is belachelijk. Maar als we bijvoorbeeld op drie hoog wonen, mogen we dat best tegen het raam lijmen.

En dat alles voltrekt zich in een heel bijzonder decor. Volstrekte kaalheid op een eenvoudig Piet Hein Eek-tafeltje na waarop twee karaffen water. Waarbij Youp druk gesticulerend over het lege podium loopt. Maar op steeds gezettere tijden ontvouwt zich daarachter een schitterend dromerig bos. Met een houten sprookjeshuisje, met een feeërieke zangeres en met muzikanten die in bomen zitten te spelen.

En voor wie aan het einde van de avond nog steeds meende dat  dit inderdaad Youps laatste show was, had hij een slotzin die deze gedachte ontkrachtte.  Voor het ovationele slotapplaus losbarstte zei hij: ‘tot de volgende keer’.